Francuscy licealiści i licealistki jadą z nauczycielką łaciny na wycieczkę do Neapolu i Pompejów, gdzie wśród ruin i zastygłych ciał ofiar Wezuwiusza wybuchają ich własne pragnienia, fascynacje i lęki. Zmysłowy dramat inicjacyjny Marine Atlan, nagrodzony Grand Prix Semaine de la Critique w Cannes.

Grupa francuskich licealistek i licealistów wyrusza z nauczycielką łaciny na wycieczkę do Neapolu i Pompejów. Miało być zwiedzanie ruin miasta zasypanego przez Wezuwiusza, lekcja o rzymskiej cywilizacji zatrzymanej w pół gestu. Tymczasem między zastygłymi ciałami ofiar i zwęglonymi murami młodzi bohaterowie i bohaterki odkrywają własną erupcję: pierwsze fascynacje, zazdrość, pożądanie, lęk przed dorosłością, która czeka tuż za rogiem — razem z decyzjami o studiach. Uwagę przyciąga trójka uczniów: Toni, którego związki z regionem sugerują bardziej złożoną historię, James, będący obiektem jego zainteresowania, oraz wycofana Suzanne. Nad wszystkim próbuje panować Madame Mercier, sama będąca na skraju emocjonalnego wyczerpania.

Zobacz recenzje filmu „La Gradiva" na YouTube

La Gradiva to pełnometrażowy debiut reżyserski Marine Atlan — dotąd znanej głównie jako autorki zdjęć, co w dużej mierze tłumaczy zmysłowy, malarski charakter filmu. Scenariusz napisała wspólnie z Anne Brouillet, a francusko-włoską produkcję firmują Les Films du Poisson, Arte France Cinéma oraz włoska Bibi Film. Tytuł odsyła do opowiadania Wilhelma Jensena z 1902 roku i słynnej analizy Sigmunda Freuda — historii archeologa zafascynowanego rzymskim wizerunkiem kroczącej kobiety, którą nazywa „tą, która kroczy”. U Atlan Gradiva staje się metaforą idealizowania innych, pragnienia wymykającego się kontroli i zderzenia młodości z pamięcią śmierci.

Film trwa 145 minut i miał światową premierę 16 maja 2026 roku w canneńskiej Semaine de la Critique, gdzie od razu zgarnął Grand Prix sekcji. Do tego doszła nominacja do Caméra d'Or za najlepszy debiut, obecność w kontekście Queer Palm, zwycięstwo w sekcji Bright Horizons na Melbourne International Film Festival oraz selekcje do Toronto (Centrepiece), New York Film Festival (Main Slate) i New Zealand International Film Festival. Francuska premiera kinowa planowana jest na 4 listopada 2026 roku w dystrybucji Tandem.

Krytyka nie kryła entuzjazmu. Peter Bradshaw w The Guardianie chwalił napięcie erotyczne, przekonujące aktorstwo w większości debiutującej obsady i sprawne przejście od lekkiego kina o nastolatkach do intensywnego dramatu. International Cinephile Society pisało o „płonącej historii miłosnej” i lirycznym stylu Atlan, wskazując na jej potencjał autorki o rozpoznawalnym języku filmowym. The Observer wystawił 3,5/4, a francuski Harper's Bazaar podkreślał, że dwie i pół godziny mija niepostrzeżenie — dzięki kontrastowi między zimną lawą a płynnym pożądaniem młodości oraz aktorstwu Antonii Buresi w roli Madame Mercier. Filmweb notuje ocenę około 7,5/10, choć głosów wciąż jest niewiele.

Z queerowej perspektywy La Gradiva to przypadek ciekawy i nieoczywisty. Film nie jest opowieścią o coming oucie ani jednoznaczną historią o konkretnej tożsamości, ale materiały promocyjne wyraźnie eksponują napięcie między Tonim a Jamesem, a obecność w kontekście Queer Palm sygnalizuje, że część krytyczek i programerów odczytała go jako istotny dla kina queer. Atlan patrzy na młodych bohaterów zmysłowo i bez oceniania, pozwalając płynności ich pragnień istnieć bez etykiet — co samo w sobie bywa gestem politycznym. Pompeje, od stuleci miejsce, w którym erotyzm, śmierć i archeologia się przenikają, okazują się dla tej opowieści scenografią wręcz idealną.