Film Anga Lee opowiada o dwóch młodych mężczyznach, którzy podczas wspólnej pracy w surowym krajobrazie Wyoming odkrywają uczucie, którego będą musieli strzec w tajemnicy przez kolejne dekady.

Jest rok 1963. Na tle surowych krajobrazów Wyoming dwóch młodych mężczyzn, małomówny Ennis Del Mar i bardziej otwarty Jack Twist, podejmuje sezonową pracę przy wypasie owiec na zboczach góry Brokeback. W izolacji od świata rodzi się między nimi więź głębsza niż przyjaźń – uczucie, które w realiach konserwatywnej Ameryki nie ma prawa istnieć. Po zakończeniu pracy ich drogi się rozchodzą. Obaj próbują wieść normalne życie, zakładają rodziny i szukają swojego miejsca, ale wspomnienie lata spędzonego w górach nie daje o sobie zapomnieć. Ich sekretna relacja będzie trwać przez kolejne dekady, naznaczając losy nie tylko ich samych, ale także ich żon, Almy i Lureen.

Zobacz recenzje filmu „Tajemnica Brokeback Mountain" na YouTube

Ta poruszająca opowieść, oparta na opowiadaniu Annie Proulx, długo czekała na swoją ekranizację. Scenariusz autorstwa Larry’ego McMurtry’ego i Diany Ossany latami krążył po Hollywood, a reżyserią interesowali się między innymi Gus Van Sant i Pedro Almodóvar. Wielu aktorów, w tym Mark Wahlberg i Matt Damon, odrzuciło propozycje głównych ról, podobno z obawy przed odważnymi scenami intymnymi. Ostatecznie za kamerą stanął tajwański reżyser Ang Lee, a w Ennisa i Jacka wcielili się brawurowo Heath Ledger i Jake Gyllenhaal. Partnerowały im Michelle Williams i Anne Hathaway, która zdobyła rolę Lureen; o angaż w filmie ubiegała się również Sienna Miller.

Kreacje aktorskie, podobnie jak cały film, spotkały się z entuzjastycznym przyjęciem krytyki i publiczności. Światowa premiera na 62. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Wenecji zakończyła się owacją na stojąco i główną nagrodą, Złotym Lwem. Film stał się też jednym z faworytów sezonu oscarowego, zdobywając osiem nominacji. Ostatecznie Amerykańska Akademia Filmowa przyznała mu trzy statuetki – za reżyserię, scenariusz adaptowany oraz muzykę Gustavo Santaolalli. Mimo to Tajemnica Brokeback Mountain przeszła do historii także za sprawą jednej z największych oscarowych kontrowersji, przegrywając w kategorii Najlepszy film, co do dziś jest przedmiotem dyskusji na temat konserwatyzmu Akademii.

Jednak znaczenie filmu wykracza daleko poza festiwalowe laury. To kamień milowy w historii kina LGBT+, który wprowadził queerową historię miłosną do mainstreamu, opakowując ją w ramy gatunku uznawanego za bastion męskości – westernu. Obraz Anga Lee z niezwykłą czułością, ale i brutalną szczerością pokazał psychologiczny koszt życia w ukryciu, internalizowaną homofobię i strach, który towarzyszył milionom gejów w tamtych czasach. Jego wpływ na reprezentację doceniła organizacja GLAAD, przyznając mu nagrodę dla najlepszego filmu szerokiej dystrybucji. Ostatecznym dowodem na historyczną wagę Tajemnicy Brokeback Mountain jest wpisanie jej w 2018 roku na listę dziedzictwa kulturowego Stanów Zjednoczonych, czyli National Film Registry.