„Arcydzieło Boba Fosse’a to rewolucyjny musical, który zdobył osiem Oscarów i na zawsze zmienił oblicze gatunku, łącząc dekadencję z polityką."
„Arcydzieło Boba Fosse’a to rewolucyjny musical, który zdobył osiem Oscarów i na zawsze zmienił oblicze gatunku, łącząc dekadencję z polityką."
Kabaret Boba Fossego to musicalowy dramat rozgrywający się w Berlinie 1931 roku, gdzie amerykańska piosenkarka Sally Bowles i brytyjski pisarz Brian Roberts szukają miłości i wolności w cieniu rosnącego nazizmu.
Berlin, rok 1931. Republika Weimarska chyli się ku upadkowi, a w Kit Kat Klubie trwa nieustające święto. To tu śpiewa Sally Bowles — roześmiana, beztroska, grana przez Lizę Minnelli Amerykanka, która nie chce widzieć tego, co dzieje się za drzwiami kabaretu. Do jej pensjonatu wprowadza się brytyjski pisarz Brian Roberts (Michael York), i między dwojgiem rodzi się coś trudnego do nazwania — przyjaźń, miłość, a może tylko wspólna ucieczka od rzeczywistości. Gdy w ich życiu pojawia się bogaty baron Maximilian von Heune (Helmut Griem), trójkąt miłosny nabiera nowego wymiaru. W tle tli się antysemityzm, bieda i rosnący cień nazizmu.
Zobacz recenzje filmu „Kabaret" na YouTube
Kabaret Boba Fossego to jeden z tych filmów, które powstały wbrew logice hollywoodzkiego musicalu. Fosse, przejmując projekt, odciął się od teatralnego oryginału z 1966 roku — zredukował liczbę piosenek, wyrzucił część numerów scenicznych, a inne, jak "Mein Herr" czy "Money, Money", zachował z oryginalnego musicalu. Zdjęcia realizowano w Monachium i Berlinie, co nadało filmowi autentyczny, ciężki klimat Weimaru. Kit Kat Klub wzorowany był na prawdziwych miejscach tamtej epoki — takich jak słynne Eldorado, gdzie drag queens i transwestyci byli codziennością, zanim naziści zamknęli te drzwi na zawsze. Minnelli początkowo nie była przekonana do roli, ale po próbnych zdjęciach dostała ją i stworzyła kreację inspirowaną Marlene Dietrich i berlińskimi divami tamtych lat.
Film zebrał osiem Oscarów na ceremonii w 1973 roku — i choć Ojciec chrzestny startował w tym samym roku i ostatecznie zdobył więcej statuetek, Kabaret okazał się jednym z największych triumfów tamtej edycji. Fosse odebrał statuetkę za reżyserię, Minnelli za pierwszoplanową rolę kobiecą, Joel Grey za drugoplanową rolę Mistrza Ceremonii. Nagrodzono też zdjęcia Geoffreya Unswortha, montaż, scenografię, dźwięk i adaptację muzyczną. Do tego Złote Globy i nagrody BAFTA. Variety pisał o filmie jako o czymś "literackim, sprośnym, wyrafinowanym, zmysłowym, cynicznym, wzruszającym i niepokojąco prowokującym do myślenia" — i ta formuła do dziś trafnie opisuje, co Fosse osiągnął. Na Rotten Tomatoes film utrzymuje 92% pozytywnych recenzji, a na polskim Filmwebie średnią bliską ósemki.
Dla społeczności LGBT Kabaret ma znaczenie szczególne. Brian w pewnym momencie wyznaje, że źle wybrał — i to wyznanie, choć ostrożnie sformułowane, czyni go jedną z pierwszych biseksualnych postaci w mainstreamowym kinie. Trójkąt z baronem nie jest eufemizmem — obaj mężczyźni sypiają z Maxem, a film nie traktuje tego jako skandalu ani puenty. Androgyniczny Mistrz Ceremonii grany przez Greya, drag performerki na scenie Kit Kat Klubu, płynność seksualna jako codzienny element berlińskiej bohemy — to wszystko składa się na obraz świata, który nazizm miał wkrótce zniszczyć. Minnelli jako queer ikona, kabaret jako metafora wolności seksualnej zagrożonej przez autorytaryzm — te odczytania są dziś tak samo żywe jak pięćdziesiąt lat temu. Fosse nakręcił musical, który jest jednocześnie requiem.
FILM | dramat Tár USA, 2022
Liza.. bez musicali i gejów w koło nie zdobyłaby tego wszystkiego, oklaski.
[pause]
Sally: Well, do you sleep with girls or don't you?
Brian: Sally! You don't ask questions like that!
Sally: I do.