Kolor purpury Stevena Spielberga to epicka adaptacja powieści Alice Walker, śledząca życie Celie — czarnoskórej kobiety z Georgii, która przez dekady znosi przemoc i upokorzenie, aż do czasu gdy w jej życiu pojawia się wolnoduchowa piosenkarka Shug Avery.

Kolor purpury

Zobacz recenzje filmu „Kolor purpury" na YouTube

Celie ma czternaście lat, gdy jej życie zaczyna się rozpadać. Ojciec odbiera jej nowonarodzone dziecko, a wkrótce potem wydaje ją za Alberta — mężczyznę, który przez kolejne dekady będzie ją bił, poniżał i izolował od ukochanej siostry Nettie. Kolor purpury Stevena Spielberga to opowieść o tym, jak z takiego życia można się podnieść — i co, a raczej kto, może dać do tego siłę. Akcja toczy się na początku XX wieku na południu Stanów Zjednoczonych, w Georgii, gdzie rasizm i seksizm są tak samo powszechne jak czerwona gleba. Adaptacja nagrodzonej Pulitzerem powieści Alice Walker z 1982 roku trafiła do kin 18 grudnia 1985 roku i od razu stała się jednym z najgłośniejszych filmów sezonu.

Spielberg sięgnął po tę historię świadomie — po latach kręcenia przebojów pokroju E.T. chciał zmierzyć się z poważnym dramatem społecznym, po raz pierwszy stawiając rasizm i los mniejszości etnicznych w centrum swojego kina. Efekt kosztował 15 milionów dolarów i zarobił ponad 142 miliony na całym świecie. Za kamerą stał Allen Daviau, a muzykę — przesyconą gospel i jazzem — skomponował Quincy Jones. Zdjęcia kręcono głównie w Anson County i Union County w Karolinie Północnej oraz w Kalifornii, między innymi w Monterey County i na terenie Universal Studios. Dla Whoopi Goldberg, grającej dorosłą Celie, była to pierwsza duża rola kinowa — wcześniej pojawiła się jedynie w niszowym filmie awangardowym. Dla Oprah Winfrey, wcielającej się w porywczą Sofię — pierwszy film w ogóle.

Akademia Filmowa nominowała Kolor purpury do jedenastu Oscarów, w tym do nagrody dla najlepszego filmu i reżyserii, a także dla Goldberg w kategorii najlepszej aktorki. Film nie wygrał żadnej statuetki — co do dziś uchodzi za jedno z najbardziej spektakularnych pominięć w historii ceremonii. Złote Globy okazały się łaskawsze: Goldberg zabrała do domu nagrodę dla najlepszej aktorki dramatycznej, a film zwyciężył w kategorii najlepszego dramatu. Roger Ebert nazwał go filmem roku i umieścił w swoim kanonie "Great Movies". Część krytyków zarzucała Spielbergowi nadmierny sentymentalizm, ale widzowie — zwłaszcza ze społeczności afroamerykańskich i feministycznych — przyjęli go z ogromnym ładunkiem emocjonalnym. Na Filmwebie film utrzymuje ocenę 7,6 na podstawie ponad stu tysięcy głosów.

Dla widzów LGBT Kolor purpury ma znaczenie szczególne. Relacja między Celie a piosenkarką jazzową Shug Avery, graną przez Margaret Avery, to jeden z pierwszych wątków lesbijskich w mainstreamowym hollywoodzkim kinie — Shug budzi w Celie seksualność, samoświadomość i odwagę do buntu. W powieści Walker ta bliskość jest jawna i fizyczna; film złagodził ją pod presją MPAA, by utrzymać ocenę PG-13. Sama Walker krytykowała tę decyzję, wskazując również na zbyt hollywoodzkie zakończenie jako cenę za dotarcie do szerokiej publiczności. Mimo tych kompromisów Kolor purpury wszedł do kanonu kina queer jako film, który — jako jeden z pierwszych w tak dużej skali — pokazał homoseksualność czarnych kobiet bez wstydu i bez kary, osadzając ją w kontekście emancypacji i godności.