Owen i Maddy, dwoje nastoletnich outsiderów z amerykańskich przedmieść lat 90., wpadają w obsesję na punkcie nocnego serialu telewizyjnego, którego świat zaczyna niepokojąco przenikać do ich rzeczywistości. Drugi pełnometrażowy film Jane Schoenbrun łączy psychologiczny horror, opowieść o dorastaniu i transową przypowieść o życiu w niezgodzie ze sobą.

Owen i Maddy to dwoje outsiderów dorastających na sennych amerykańskich przedmieściach lat 90. Łączy ich obsesja na punkcie The Pink Opaque — nadawanego po północy serialu młodzieżowego o dwóch nastolatkach mierzących się z nadprzyrodzonym złem. Dla Owena, który nie potrafi nazwać tego, co czuje, oglądanie programu z Maddy staje się czymś więcej niż wspólnym rytuałem. To jedyny język, jakim potrafi mówić o sobie. Z czasem granica między rzeczywistością bohaterów a światem serialu zaczyna się rozmywać, a film, który zaczyna się jak nostalgiczna opowieść o telewizyjnej fascynacji, przepoczwarza się w coś znacznie bardziej niepokojącego.

Zobacz recenzje filmu „W blasku ekranu" na YouTube

W blasku ekranu to drugi pełnometrażowy film Jane Schoenbrun, reżyserki We're All Going to the World's Fair, z którym nowy obraz dzieli zainteresowanie samotnością, mediami i życiem na styku rzeczywistości i fikcji. W rolach głównych występują Justice Smith i Brigette Lundy-Paine, a za dystrybucję odpowiada A24 — co już samo w sobie ustawiło film w określonej festiwalowej półce. Premiera odbyła się na Sundance 2024, gdzie obraz był jednym z najgłośniej komentowanych tytułów sezonu. Estetyka analogowej telewizji, nocnych pasm i niedoskonałego obrazu nie jest tu tylko ozdobnikiem — Schoenbrun traktuje ją jak emocjonalny budulec, podobnie jak ścieżkę dźwiękową, która współtworzy stan psychiczny bohaterów.

Krytyka przyjęła film entuzjastycznie. Na Rotten Tomatoes zebrał 84% pozytywnych recenzji przy średniej ocenie 8/10, a na Metacriticu dostał 86 punktów — czyli „universal acclaim". Widownia okazała się bardziej podzielona (71% na RT, niższe noty w serwisach typu IMDb), co dobrze pokazuje, kim jest idealna odbiorczyni tego filmu: kimś otwartym na kino autorskie, gotowym na metaforę zamiast dosłowności. Przy budżecie ok. 10 milionów dolarów film zarobił globalnie około 5,3 miliona — sukces artystyczny, nie kasowy. W Polsce pisali o nim Tygodnik Powszechny, Spider's Web, Filmweb i Interia, najczęściej w kontekście „zblokowanego queeru" i pokoleniowego manifestu.

Bo to właśnie wymiar queerowy czyni W blasku ekranu jednym z najważniejszych filmów 2024 roku w tej kategorii. Schoenbrun, osoba transpłciowa, w wywiadach dla The Guardian, Little White Lies i Film Comment mówiła, że nie interesował jej klasyczny schemat coming outu. Chciała stworzyć transowy język filmowy — opowiedzieć o dysforii i potrzebie tranzycji przez atmosferę, metaforę i poczucie obcości. Owen nie wygłasza monologu o tym, kim jest. Owen nie wie, kim jest. I to właśnie to „nie wiem, ale coś jest nie tak" Schoenbrun zamienia w stan filmowy. Bohaterowie identyfikują się z popkulturą, bo nie mają innego języka do opisania siebie — a serial, który oglądają, robi się powoli lustrem ich wypartego życia.

To kino o queerowości jako strukturze odczuwania, nie etykiecie. O nostalgii za Buffy i nocną telewizją jako schronieniu i samopoznaniu jednocześnie. O tym, jak łatwo utknąć w nieswojej narracji i jak trudno z niej wyjść. Schoenbrun nie tłumaczy — pokazuje. I właśnie dlatego W blasku ekranu tak mocno rezonuje z osobami, które dorastały bez słów na opis siebie.