Biograficzny dramat Dereka Jarmana śledzi życie włoskiego malarza barokowego Michelangela Merisi da Caravaggia — od ulicznych początków po skandale, morderstwo i wygnanie — łącząc rekonstrukcje słynnych obrazów z otwartą queerową reinterpretacją historii artysty.

Caravaggio zaczyna się od śmierci — artysta umiera na wygnaniu, wyczerpany i zatruty ołowiem, przy boku niemego asystenta Jerusaleme. Stamtąd Derek Jarman cofa nas w czasie, przez nielinearne flashbacki, do ulicznego łobuza, który stał się jednym z największych malarzy baroku. Dorosły Michelangelo Merisi da Caravaggio, grany przez Nigela Terry'ego, maluje obrazy religijne, zatrudniając jako modeli prostytutki, pijaków i płatnych zabójców. Wśród nich jest Ranuccio — i to właśnie ta relacja napędza fabułę. Miłość, zazdrość, przemoc i sztuka splatają się tu w jeden węzeł, którego rozwiązanie Jarman odkłada na sam koniec.

Film powstawał siedem lat. Jarman rozwijał projekt powoli, szukając finansowania i formy, a inspiracją był dla niego Pier Paolo Pasolini — reżyser, który podobnie jak Caravaggio łączył w sobie prowokację, duchowość i homoseksualizm. Zdjęcia kręcono nie we Włoszech, lecz w opuszczonym magazynie w londyńskim Limehouse — ta surowa, przemysłowa przestrzeń stała się bazą dla minimalistycznych dekoracji, które Jarman wypełnił światłem i kolorem wprost z obrazów Caravaggia. Efekt jest hipnotyzujący: film wygląda jak seria ożywionych płócien, tableaux vivants, w których rozpoznać można konkretne kompozycje mistrza.

Na Berlinale 1986 Caravaggio zdobył Srebrnego Niedźwiedzia za wybitne osiągnięcia w kompozycji wizualnej — nagrodzono właśnie ten wizualny kształt. BFI opisało film jako "pięknie oświetlony, wibrujący kolorem", a w 2009 roku magazyn Newsweek umieścił go na drugim miejscu w rankingu najlepszych filmów biograficznych. Średnie oceny na IMDb i Filmwebie oscylują wokół 6-7 na 10, bo część widzów nie przepada za jego artystyczną powściągliwością — ale ci, którzy trafiają na właściwą falę, zostają z filmem na długo.

W obsadzie warto wypatrzeć nazwiska, które dziś brzmią zupełnie inaczej niż w 1986 roku. Tilda Swinton gra Lenę, Sean Bean — Ranuccio. Dla obojga to były wczesne role, jeszcze przed tym, jak stali się rozpoznawalni na całym świecie.

Queerowy wymiar Caravaggia jest nie tyle podtekstem, co fundamentem całego projektu. Jarman świadomie reinterpretuje biografię malarza, eksponując jego biseksualność, homoerotyzm ukryty w obrazach i relacje z mężczyznami — od kardynała del Monte po modeli. W kontekście lat 80., w środku kryzysu AIDS, film był manifestem: reclamingiem queerowej historii, przypomnieniem, że pożądanie między mężczyznami nie jest wynalazkiem współczesności. Jarman traktował Caravaggia jak zwierciadło — i jak patrona.