Ranking: poprzednicy Andrzeja Chyry

- Krzysztof Tomasik -

1O. RAFAŁ MAĆKOWIAK – Senność (2008), reż. Magdalena Piekorz

Adaptacja powieści Wojciecha Kuczoka to historia trzech osób, które nie żyją “naprawdę”, są w wiecznym letargu. Jednym z nich jest młody lekarz Adam (Rafał Maćkowiak), który “obudzi się” dzięki uczuciu do młodego złodziejaszka (Bartosz Obuchowicz). Sytuacja wymusi na nim m.in. zrobienie coming outu przed rodzicami.

9. ANDRZEJ MASTALERZ – Pora na czarownice (1993), reż. Piotr Łazarkiewicz

Pierwszy (i jak dotąd jedyny) polski film o HIV/AIDS. Główni bohaterowie to para przyjaciół: prostytutka Jola (Jolanta Fraszyńska) i gej Andrzej (Andrzej Mastalerz). Oboje są “plusami”, przemierzają Polskę szukając miejsca w którym będą bezpieczni. Dziś film może razić czarno-białymi podziałami na dobrych i złych, ale role Fraszyńskiej i Mastalerza wciąż się bronią. Na plus należy zaliczyć pokazaną bez fałszywej pruderii scenę miłosną między mężczyznami, odegraną przez Mastalerza z Robertem Janowskim.

8. JAN PESZEK – Pożegnanie jesieni (1990), reż. Mariusz Treliński

Pełen erotycznego napięcia debiut fabularny Mariusza Trelińskiego na podstawie powieści Witkacego. Jedną z najlepszych ról stworzył tu Jan Peszek jako hrabia Łohojski, który uwodzi głównego bohatera – Atanazego (Jan Frycz). Peszek już wcześniej odniósł sukces w roli homoseksualisty w teatrze, brawurowo grając Gonzala w adaptacji Gombrowicza - “Trans-atlantyk”.

Jan Peszek i Jan Frycz w „Pożegnaniu jesieni”:



7. GUSTAW HOLOUBEK – Zygfryd (1986), reż. Andrzej Domalik

Uznawany za pierwszy polskim film o homoseksualizmie “Zygfryd” to ekranizacja opowiadania Jarosława Iwaszkiewicza opowiadającego o fascynacji starszego znawcy sztuki Stefana Drawicza (Gustaw Holoubek) młodym cyrkowcem, tytułowym Zygfrydem (Tomasz Hudziec). W tle rozgrywa się bardzo ciekawy wątek służącego Stanisława (Edward Żentara), który wyraźnie jest zazdrosny o to uczucie. Początkowo reżyser miał pomysł, aby Drawicza zagrał Władysław Sheybal, polski aktor, który pod koniec lat 50. wyemigrował do Anglii i także prywatnie był homoseksualistą.

6. MAREK BARBASIEWICZ – Magnat (1986), reż. Filip Bajon

Aktor znany z ról amantów w 1986 r. został obsadzony jako Jurek Zbierski, kochanek Bolka (Jan Englert) w “Magnacie” i jego telewizyjnej wersji - “Białej wizytówce”. Od tego momentu Barbasiewicz coraz częściej zaczął grać role mężczyzn o nienormatywnej seksualności. Był biseksualistą w “Schodami w górę, schodami w dół” (1988), gejem-nazistą w “Deborah” (1995) Ryszarda Brylskiego i wychowawcą poprawczaka molestującym podopiecznych w serialu “Ballada o Januszku” (1987). Na początku lat 90. jako pierwszy polski aktor dokonał publicznego coming outu.