W stylowym thrillerze Anthony'ego Minghelli ubogi nowojorczyk Tom Ripley (Matt Damon) zostaje wysłany do Włoch, by sprowadzić do domu bogatego playboya (Jude Law). Jego misja szybko przeradza się w niebezpieczną grę pozorów i mroczną obsesję na punkcie luksusowego życia oraz samego mężczyzny.

W słonecznej Italii późnych lat 50. wszystko wydaje się możliwe, zwłaszcza jeśli masz na sobie pożyczoną marynarkę z Princeton i urok osobisty. To właśnie one otwierają Tomowi Ripleyowi, granemu przez Matta Damona, drzwi do świata, o jakim nie śmiał marzyć. Młody, ubogi nowojorczyk otrzymuje od zamożnego przemysłowca propozycję nie do odrzucenia: ma pojechać do Europy i przekonać jego marnotrawnego syna, Dickiego Greenleafa, do powrotu. Na miejscu, w fikcyjnym miasteczku Mongibello, Tom poznaje Dickiego (Jude Law) i jego narzeczoną Marge (Gwyneth Paltrow). Szybko daje się uwieść beztroskiemu życiu, jazzowym improwizacjom i charyzmie złotego chłopca, który ma wszystko, czego Tomowi brakuje.

Zobacz recenzje filmu „Utalentowany pan Ripley" na YouTube

Początkowa fascynacja przeradza się jednak w mroczną obsesję. Tom zaczyna naśladować Dickiego, przymierzać jego ubrania, wkradać się w jego życie z niepokojącą precyzją. Reżyser i scenarzysta Anthony Minghella, adaptując powieść Patricii Highsmith, świadomie wzmocnił homoerotyczne napięcie, które w prozie pisarki było jedynie subtelnie zasugerowane. Kamera Johna Seale’a z czułością śledzi spojrzenia, jakimi Tom obdarza Dickiego, a sceny takie jak wspólna gra w szachy w wannie stały się ikoniczne dla queerowego odczytania filmu. Minghella, kręcąc na malowniczych wyspach Ischia i Procida, stworzył pocztówkowy obraz Włoch, który staje się areną dla narastającego psychologicznego dramatu, gdy Dickie zaczyna czuć się osaczony przez nowego przyjaciela.

Siłą napędową tej opowieści jest znakomita obsada. Jude Law za rolę charyzmatycznego, ale i okrutnego w swojej nonszalancji Dickiego otrzymał swoją pierwszą nominację do Oscara w kategorii najlepszy aktor drugoplanowy, a rola ta katapultowała go do pierwszej ligi Hollywood. Matt Damon z kolei brawurowo zerwał z wizerunkiem „chłopaka z sąsiedztwa”, tworząc postać kruchą, wrażliwą i śmiertelnie niebezpieczną. Na drugim planie błyszczą Cate Blanchett i zwłaszcza Philip Seymour Hoffman jako nieznośnie dociekliwy Freddie Miles. Film zdobył łącznie pięć nominacji do nagród Akademii, w tym za scenariusz, kostiumy i genialną, jazzującą muzykę Gabriela Yareda, która jest niemal osobną postacią w tej historii. Choć ostatecznie nie zdobył żadnego Oscara, został doceniony m.in. nagrodą BAFTA dla Jude’a Lawa za najlepszą rolę drugoplanową. Krytyczki i krytycy byli zgodni – to jeden z najpiękniejszych i najbardziej niepokojących thrillerów dekady.

Jednak to, co czyni Utalentowanego pana Ripleya filmem kultowym, to jego głęboko queerowy rdzeń. Tom Ripley jest postacią tragiczną, której zbrodnie wynikają nie tylko z ambicji klasowej, ale też z represjonowanego pożądania. Jego orientacja nigdy nie zostaje nazwana, ale jest siłą napędzającą fabułę – to pragnienie bycia z Dickiem i bycia jak Dickie. Film stawia go w opozycji do heteronormatywnego świata bogatych Amerykanów, w którym jest intruzem. Kiedy w jego życiu pojawia się Peter Smith-Kingsley (Jack Davenport), wrażliwy muzyk, z którym nawiązuje szczerą, intymną więź, Tom staje przed dramatycznym wyborem. Ostatecznie, zdobywając upragniony status i bogactwo, zamyka się w złotej klatce samotności, skazany na wieczne udawanie, bez szansy na bycie kochanym za to, kim jest naprawdę.