Spis powszechny: Policzyć gejowskie i lesbijskie związki!

W poniedziałkowym wydaniu Gazety Wyborczej ukazał się ważny i konstruktywny artykuł Ewy Siedleckiej pod tytułem "Konkubinaty policzone i niepoliczone". Fakty w nim podane mają niezwykle ważne znaczenie dla całego polskiego środowiska LGTB. Szkoda, że dyskusję przedspisową zdominowała kwestia "narodowości homoseksualnej", nie zaś tak istotna sprawa jak całkowite pominięcie w spisie partnerstwa jednopłciowego. Oto pełen tekst artykułu Gazety Wyborczej:

"Ustawa o Narodowym Spisie Powszechnym przewiduje policzenie wszystkich konkubinatów. Generalny komisarz spisowy poprawił ustawę: policzone będą tylko konkubinaty heteroseksualne. Organizacje homoseksualistów protestują.

Według załącznika do ustawy w spisie zbierane będą dane m.in. o "stopniu pokrewieństwa, powinowactwie lub innym związku z głową gospodarstwa domowego". Są rubryki, gdzie zaznacza się rodzaj tego związku: formalny - czy jest się żoną lub mężem "głowy gospodarstwa domowego" - czy też nieformalny - czy jest się "partnerem lub partnerką". Natomiast instrukcja dla ankieterów wydana przez generalnego komisarza spisowego mówi, że "partnera lub partnerkę" zaznacza się tylko, jeśli jest on płci przeciwnej, niż "głowa". Jeśli jest płci tej samej, należy go wpisać w rubrykę "osoba niespokrewniona".

- Komisarz spisowy samowolnie, bez podstawy prawnej, zmienił ustawę - mówi Marek Szymczyk z Instytutu Społecznej Obecności Mniejszości Seksualnej. - W dodatku zmienił ją w sposób dyskryminujący konkubinaty homoseksualne. To spowoduje, że dla celów statystycznych takie związki, dotyczące co najmniej kilku procent Polaków, nie będą istnieć [przyjmuje się, że w każdej populacji jest od 5 do 10 proc. homoseksualistów - red.].

Szymczyk podkreśla też, że instrukcja wymusza na partnerach homoseksualnych dokonanie wykroczenia: - Zmusza mnie do zeznania, że nie prowadzę gospodarstwo domowego z "partnerem", co nie jest prawdą. Za to grozi mi kara grzywny, dlatego będę zmuszony zażądać od rachmistrza pisemnego oświadczenia, że uniemożliwił mi podanie prawdy.

Stowarzyszenie "Lambda" i Instytut Społecznej Obecności wystąpiły do generalnego komisarza spisowego, żądając zmiany instrukcji dla rachmistrzów jako niezgodnej z ustawą. O wyjaśnienia zwrócił się też przewodniczący senackiej komisji polityki społecznej i zdrowia Marek Balicki. - Coś jest na rzeczy. Zamierzam zwrócić się o niezależną ekspertyzę prawną w tej sprawie. Jeśli potwierdziłoby się przypuszczenie, że ustawa została zmieniona instrukcją, to mogą zostać zakwestionowane wyniki spisu.

Z generalnym komisarzem spisowym Tadeuszem Toczyńskim nie udało się nam porozmawiać. Jego biuro prasowe kilka dni temu obiecało przysłać oficjalne stanowisko komisarza w tej sprawie, ale tego nie zrobiło. Ustnie poinformowano nas jedynie, że w instrukcji nie ma żadnej sprzeczności z ustawą, że konkubinatów homoseksualnych "nie przewiduje prawo", a także, że nie wolno wymuszać deklaracji o orientacji seksualnej. Podobne argumenty znalazły się w pisemnej odpowiedzi, jakiej generalny komisarz spisowy (i prezes GUS w jednej osobie) udzielił organizacjom mniejszości seksualnych. Kopię dostała Kancelaria Prezydenta, do której instytut zwrócił się w tej sprawie.

- My chcemy być policzeni, a więc nie ma mowy o wymuszaniu deklaracji - uważa Yga Kostrzewa, rzecznik prasowy "Lambdy".

- Uzyskanie drogą spisu informacji o ilości partnerskich związków nieformalnych byłoby ważne, bo wiedzielibyśmy, jaka jest skala zjawiska. To ma wpływ na politykę społeczną, a także na rozwiązania prawne, choćby na przygotowywany projekt ustawy o zalegalizowanym partnerstwie - mówi Joanna Sosnowska, posłanka SLD."

Tyle artykuł w Gazecie Wyborczej o pominięciu przez Główny Urząd Statystyczny możliwości ustalenia liczby konkubinatów jednopłciowych w Polsce .
Wnioski, jakie wypływają z artykułu nie są budujące. Jednak zarówno Lambdzie, jak i Instytutowi Społecznej Obecności Mniejszości Seksualnej należą się podziękowania, za wyciągnięcie problemu na światło dzienne. Szkoda tylko że stało się to tak późno, bowiem spis rozpoczyna się już jutro. A przeforsowanie rozszerzenia ankiet spisowych o dane, dotyczące konkubinatów jednopłciowych miałyby dla całego naszego środowiska ogromne znaczenie.
Czy da się coś jeszcze zrobić? Mamy nadzieję że tak.

Redakcja IS