Biograficzna opowieść o Oscarze Wilde, którego błyskotliwą karierę i życie rodzinne niszczy namiętny i toksyczny związek z młodym arystokratą, co prowadzi do konfrontacji z homofobicznym prawem wiktoriańskiej Anglii.

Oscar Wilde miał wszystko: sławę, błyskotliwy umysł, kochającą żonę Constance Lloyd i dwóch synów. Był ikoną londyńskich salonów, człowiekiem, którego dowcip i talent literacki elektryzowały epokę wiktoriańską. Film Wilde. Historia pisarza w reżyserii Briana Gilberta rozpoczyna się właśnie w tym momencie, by pokazać, jak cała ta misternie zbudowana konstrukcja rozpada się pod wpływem jednego, wszechogarniającego uczucia. Kiedy na drodze pisarza staje młody, zjawiskowo piękny arystokrata, Lord Alfred „Bosie” Douglas, wybucha między nimi namiętność równie intensywna, co destrukcyjna. Ich związek, podsycany kaprysami i arogancją Bosiego, staje się publiczną tajemnicą, a wierny przyjaciel Wilde’a, Robbie Ross, z rosnącym niepokojem obserwuje, jak jego mentor zmierza ku katastrofie.

Zobacz recenzje filmu „Wilde. Historia pisarza" na YouTube

Ta namiętność nie mogła jednak pozostać w ukryciu na zawsze, zwłaszcza gdy do gry wkroczył ojciec Bosiego, gwałtowny i brutalny Markiz Queensberry. Jego publiczne oskarżenia o „pozowanie na sodomitę” zmusiły Wilde’a do podjęcia fatalnej w skutkach decyzji — wytoczenia markizowi procesu o zniesławienie. Scenariusz, który napisał Julian Mitchell, opiera się na monumentalnej i cenionej biografii Oscar Wilde autorstwa Richarda Ellmanna, co nadaje filmowi historyczną głębię i wiarygodność. Dzięki temu widzimy nie tylko romans, ale też precyzyjnie odtworzony mechanizm społecznego i prawnego upadku — od sali sądowej, przez upokorzenie w więzieniu, aż po samotność na wygnaniu. Choć niektórzy krytycy zarzucali filmowi, że nieco idealizuje postać pisarza, zrzucając większość winy na toksycznego kochanka, to właśnie ta perspektywa pozwala w pełni zrozumieć ogrom jego osobistej tragedii.

Trudno wyobrazić sobie w tej roli kogokolwiek innego niż Stephena Frya. Aktor, który sam jest otwartym gejem, wielbicielem twórczości Wilde’a i niemal jego sobowtórem, stworzył kreację życia, za którą otrzymał nominację do Złotego Globu. To, co nazywano „castingiem marzeń”, zaowocowało poruszającym i wielowymiarowym portretem artysty. Krytyczki i krytycy na całym świecie chwalili film za elegancję, inteligencję i znakomitą obsadę, w której błyszczą także młody Jude Law jako Bosie oraz Jennifer Ehle i Zoë Wanamaker (nominowana do nagrody BAFTA za rolę drugoplanową). Mimo że Wilde nie stał się komercyjnym hitem, zarabiając w Stanach Zjednoczonych zaledwie nieco ponad dwa miliony dolarów przy dziesięciomilionowym budżecie, jego siła oddziaływania kulturowego okazała się znacznie trwalsza.

Film Briana Gilberta to jednak coś więcej niż tylko zręczna biografia. To jeden z najważniejszych obrazów kina queer lat 90., który głośno i wyraźnie opowiedział historię prześladowania za miłość. Pokazując, jak wiktoriański system prawny i społeczna hipokryzja zniszczyły jednego z najwybitniejszych ludzi swojej epoki, Wilde staje się uniwersalną opowieścią o walce o prawo do tożsamości. Jego znaczenie dla społeczności LGBT potwierdziła nominacja do nagrody GLAAD Media Awards, przyznawanej produkcjom za rzetelne i sprawiedliwe przedstawianie osób nieheteronormatywnych. Film nie epatuje seksem, zamiast tego skupia się na uczuciach — czułości, zazdrości i lojalności — normalizując relację jednopłciową i wpisując ją w ramy klasycznego, choć tragicznego melodramatu. To historia człowieka, który zapłacił najwyższą cenę za to, że nie potrafił żyć w kłamstwie.