W kostiumowej opowieści Jamesa Ivory'ego młody Anglik, Maurice, zakochuje się w koledze z uniwersytetu, Clive'ie. Gdy ich związek zostaje wystawiony na próbę przez represyjne prawo i społeczne konwenanse, Maurice musi odnaleźć własną drogę do szczęścia.

Edwardiańska Anglia, mury Cambridge i dwóch młodych mężczyzn, którzy odnajdują w sobie bratnie dusze. Maurice Hall (James Wilby) i Clive Durham (Hugh Grant) spędzają dni na intelektualnych dysputach i niespiesznych spacerach, a rodzące się między nimi uczucie jest równie intensywne, co niewypowiedziane. Clive, bardziej świadomy społecznych konsekwencji, próbuje zamknąć ich relację w ramach idealistycznej, platonicznej więzi. Jednak w świecie, gdzie za „akty niezgodne z naturą” grozi więzienie i publiczne potępienie, nawet taka miłość staje się niebezpiecznym sekretem, a tłumione pragnienia szukają ujścia.

Zobacz recenzje filmu „Maurycy" na YouTube

Ten idealistyczny świat nie mógł jednak trwać wiecznie. Gdy znajomy z ich kręgu zostaje skazany za homoseksualizm, przerażony Clive postanawia wybrać bezpieczną drogę: małżeństwo z kobietą, karierę i życie w zgodzie z oczekiwaniami swojej klasy. Odrzucony i zdruzgotany Maurice rozpoczyna samotną walkę o zrozumienie samego siebie, szukając pomocy u lekarzy i terapeutów, którzy mają go „wyleczyć”. Reżyser James Ivory z właściwą sobie wrażliwością portretuje wewnętrzny dramat bohatera, który musi zmierzyć się nie tylko z wrogim światem, ale i z własnym, zinternalizowanym wstydem. Film jest dziełem słynnego duetu producenckiego Merchant Ivory Productions, znanego z takich adaptacji jak Pokój z widokiem czy Howards End, i podobnie jak one, zachwyca dbałością o historyczny detal, od wnętrz uniwersyteckich po krajobrazy angielskiej wsi.

Ivory i jego stały producent, Ismail Merchant, sięgnęli po materiał wyjątkowy. Scenariusz, który reżyser napisał wspólnie z Kitem Hesketh-Herveyem, opiera się na powieści Maurycy autorstwa E.M. Forstera. Pisarz ukończył ją jeszcze przed I wojną światową, ale z obawy przed skandalem i prawnymi konsekwencjami, zgodził się na publikację dopiero po swojej śmierci. Książka ukazała się w 1971 roku z adnotacją autora, że jest to historia ze szczęśliwym zakończeniem. Ivory, przenosząc ją na ekran, dochował wierności tej odważnej wizji. W czasach, gdy bohaterowie queerowi w kinie niemal zawsze kończyli tragicznie – ginęli, popadali w obłęd lub siłą wracali na łono heteronormy – Maurycy był aktem rewolucyjnym.

Dla młodego Hugh Granta rola Clive’a stała się przełomem w karierze, ale jednocześnie była sporym ryzykiem. Film wchodził na ekrany w Wielkiej Brytanii w cieniu paniki wokół AIDS i debaty nad homofobiczną ustawą Section 28, która zakazywała „promocji homoseksualizmu”. W takim klimacie otwarcie gejowski melodramat kostiumowy był posunięciem niezwykle odważnym, zarówno dla twórców, jak i dla aktorów. Obok Granta i Wilby’ego na ekranie pojawia się również Rupert Graves w roli gajowego Aleca Scuddera. Jego pojawienie się wniesie w życie Maurice’a zupełnie nową dynamikę, przełamując bariery nie tylko obyczajowe, ale i klasowe.

Odwaga twórców została doceniona na Festiwalu Filmowym w Wenecji, gdzie film był nominowany do Złotego Lwa, a James Ivory otrzymał Srebrnego Lwa za najlepszą reżyserię (ex aequo z Ermanno Olmim). James Wilby i Hugh Grant zostali wspólnie nagrodzeni Pucharem Volpiego dla najlepszego aktora. Film otrzymał także nominację do Oscara za kostiumy. Mimo to, jak zauważa Brytyjski Instytut Filmowy, Maurycy mógł być dla mainstreamu lat 80. „zbyt gejowski”, przez co nie zyskał statusu na miarę innych dzieł duetu Merchant-Ivory. Dopiero z czasem doceniono jego przełomowe znaczenie. Dziś Maurycy to niekwestionowany klasyk kina queer, poruszająca opowieść o prawie do miłości i odwadze bycia sobą, która wciąż inspiruje i daje nadzieję.