Dramat w reżyserii Antonii Bird śledzi losy młodego, konserwatywnego księdza z Liverpoolu. Jego poukładany świat rozpada się, gdy skrywana homoseksualność i tragiczna tajemnica usłyszana w konfesjonale zmuszają go do konfrontacji z własnym sumieniem i instytucją, której służy.

Młody, pełen dogmatycznej gorliwości ksiądz Greg Pilkington trafia do robotniczej parafii w Liverpoolu, gdzie zderza się z bardziej liberalnym podejściem proboszcza, ojca Matthew. Greg potępia jego związek z gosposią, żarliwie broniąc zasad celibatu i kościelnej moralności. Szybko jednak okazuje się, że sam prowadzi podwójne życie – nocami odwiedza gejowskie kluby, gdzie poznaje Grahama, z którym nawiązuje intymną relację. To wewnętrzne rozdarcie jest dopiero początkiem jego drogi krzyżowej, która nabierze tempa, gdy w konfesjonale usłyszy wstrząsające wyznanie nastoletniej Lisy.

Dramat rozpisany na dwa fronty – osobisty i duszpasterski – stawia bohatera, w którego wcielił się brawurowo Linus Roache, przed niemożliwym wyborem. Związany tajemnicą spowiedzi, nie może ujawnić, że dziewczyna jest ofiarą przemocy ze strony własnego ojca. Jednocześnie jego własny sekret wychodzi na jaw, wywołując publiczny skandal. Scenariusz, napisany przez Jimmy’ego McGoverna, który wychował się w robotniczej, katolickiej rodzinie na północy Anglii, pulsuje autentycznością i surowym realizmem, podkreślonym przez zdjęcia kręcone w autentycznych lokacjach Liverpoolu i Manchesteru.

Za kamerą stanęła reżyserka Antonia Bird, znana ze swojego społecznego zaangażowania i wrażliwości na ludzką krzywdę. Film, wyprodukowany przez BBC Film we współpracy z British Screen Productions, trafił do międzynarodowej dystrybucji dzięki wytwórni Miramax, należącej wówczas do Disneya. Ten fakt stał się iskrą zapalną dla konserwatywnych grup katolickich w Stanach Zjednoczonych, które wzywały do bojkotu, a nawet dymisji szefa koncernu. W Irlandii biskupi domagali się zakazu pokazywania filmu, jednak tamtejsza rada cenzorska postawiła na swoim, wprowadzając go do kin w marcu 1995 roku. Premiera w okresie Wielkiego Postu dodatkowo zaogniła spór i została odebrana jako prowokacja wymierzona w kościelną hierarchię.

Polska premiera filmu w 1995 roku wywołała wielkie emocje. Przed kinami pikietowały grupy, które publicznie się modliły, domagając się zakazu rozpowszechniania (sprawa trafiła nawet do sądu). Efekt był oczywiście odwrotny od zamierzonego i „Ksiądz” stał się jednym z najpopularniejszych tytułów roku.

Mimo kontrowersji, Ksiądz spotkał się z entuzjastycznym przyjęciem krytyki na całym świecie. Zdobył Nagrodę People's Choice na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Toronto (TIFF) oraz nagrodę Teddy dla najlepszego filmu fabularnego na Berlinale. Chwalono go za odwagę w poruszaniu tematów tabu oraz za znakomite aktorstwo, nie tylko Roache’a, ale też Toma Wilkinsona w roli liberalnego proboszcza i Roberta Carlyle’a jako kochanka Grega. Z perspektywy czasu film wydaje się niemal profetyczny – to, co w połowie lat 90. niektórzy odbierali jako antyklerykalną fantazję, po latach globalnych skandali pedofilskich w Kościele wybrzmiewa z jeszcze większą mocą.

Dla społeczności LGBT Ksiądz stał się jednak czymś więcej niż tylko antyklerykalną opowieścią. Był jednym z pierwszych szeroko dystrybuowanych filmów, który pokazał postać homoseksualnego duchownego w sposób poważny i tragiczny, a nie karykaturalny. Obraz wewnętrznej homofobii, poczucia winy i rozdarcia między wiarą a własną tożsamością dla wielu wierzących osób homoseksualnych okazał się niezwykle celnym i poruszającym portretem ich własnych doświadczeń. Film nie oferuje łatwych odpowiedzi ani happy endu w postaci emancypacji, zamiast tego skupia się na ludzkim dramacie i próbie odnalezienia przebaczenia w świecie, który zdaje się go odmawiać.