Środa, 14.04.2010, Aktualizacja: Czwartek, 02.04.2026
Historia zapisana w życiorysach
Seminarium biograficzne Krzysztofa Tomasika
Zapraszamy na pierwszą część seminarium biograficznego Krzysztofa Tomasika o najciekawszych postaciach polskiego życia kulturalnego w Nowym Wspaniałym Świecie, Warszawa, ul. Nowy świat 63. Część druga - po wakacjach.
Celem seminarium jest zajęcie się biografistyką - dziedziną traktowaną pogardliwie i z reguły pomijaną, zarówno w szkołach, jak i na polskich uniwersytetach. Chodzi o zwrócenie uwagi na szereg fascynujących postaci polskiego życia kulturalnego XX wieku, których biografie wciąż czekają na omówienie i zanalizowanie. Przy okazji ujawniony zostanie potencjał jaki w nich tkwi, nie tylko literaturoznawczy i historyczny, ale także emancypacyjny. W ten sposób powstanie alternatywna opowieść o historii Polski XX wieku opowiedziana z perspektywy grup i tematów wykluczonych z głównonurtowej narracji (twórczość kobiet, homoseksualność, przestrzeń prywatna, feminizm, seksualność w czasie wojny, pruderia PRL-u).
Każde spotkanie będzie poświęcone konkretnym zagadnieniom i postaciom. Na początku życiorys każdej z osób zostanie ogólnie przestawiony, by dalej móc rozmawiać i skupić się na konkretnych zagadnieniach. Towarzyszyć temu będzie prezentacja zdjęć bohatera lub bohaterki seminarium. Zajęcia będą interaktywne, publiczność zachęca się do uczestniczenia w rozmowie i zapoznania się z niżej wymienionymi lekturami.
Program:
15 kwietnia, godz. 16.00
Biografistyka w Polsce
Gość: Joanna Siedlecka (pisarka, autorka wielu biografii, m.in. Gombrowicza, Witkacego i Herberta).
Punktem wyjścia do rozmowy będzie tekst Anny Nasiłowskiej “Zwrot biograficzny", specyfika polskich biografii (kontrowersje wokół książki “Kapuściński non-fiction" Artura Domosławskiego). Czy postulat otwarcia się na biografistykę ma szansę zostać zrealizowany (także w dyskursie akademickim)? Uczestnicy seminarium będą analizować życiorysy największych (Herbert, Witkacy, Gombrowicz, Kosiński), wskazywać fragmenty najbardziej sporne, “białe plamy", pytać o problemy przy pisaniu i zbieraniu materiału.
Lektury:
debata o książce "Kapuściński non-fiction" Artura Domosławskiego
Anna Nasiłowska, "Nurt biograficzny"
Krzysztof Masłoń "Pisarskie powidoki. Rozmowa z Joanną Siedlecką", w: Tegoż, "Miłość nie jest nam dana", Warszawa 2005, str. 113-121.
29 kwietnia, godz. 16.00
Być seksbombą w PRL-u (Kalina Jędrusik)
Goście: Wiesława Czapińska (dziennikarka filmowa, biografka Poli Negri) i Piotr Gacek (dziennikarz, autor biografii Kaliny Jędrusik).
Bohaterką spotkania będzie Kalina Jędrusik (1931-91), aktorka i piosenkarka, jedne z niewielu legend polskiego kina. Co znaczyło być symbolem seksu w Polsce Ludowej, na czym polegało małżeństwo otwarte ze Stanisławem Dygatem, jak wyglądały ostatnie lata aktorki i na ile jej publiczny wizerunek różnił się od Kaliny prywatnie.
Lektury:
Wiesława Czapińska “Wszystkie Kaliny", “Pani", nr 8/2001.
Piotr Gacek “Kalina Jędrusik. Muzykalność na życie", Lublin 1994.
Iwona Kurz “Bo we mnie jest seks. Kalina Jędrusik - retuszowana ikona seksbomby", w: Tejże "Twarze w tłumie. Wizerunki bohaterów wyobraźni zbiorowej w kulturze polskiej lat 1955-1969", Izabelin 2005, str. 151-186.
Maciej Maniewski “Kalina", “Kino", nr 8/1992, str. 28-31.
Maciej Maniewski “Kalina, czyli ikona Erosa", “Kino", nr 7-8/2005
Krzysztof Tomasik “Bo we mnie jest gender", “Zadra", nr 1-2/2007, str 105-109.
13 maja, godz. 16.00
Mieczysław Grydzewski i krąg “Wiadomości Literackich"
Gość: Anna Augustyniak (biografka Mieczysława Grydzewskiego i Antoniego Sobańskiego).
Tym razem będzie mowa o najważniejszym środowisku Polski międzywojennej skupionym wokół pisma “Wiadomości Literackie" i jego twórcy - Mieczysławie Grydzewskim.
Lektury:
Anna Augustyniak "Hrabia, literat, dandys. Rzecz o Antonim Sobańskim", Warszawa 2009.
Maja Elżbieta Cybulska "Pismo jednego człowieka. Rozmowa ze Stefanią Kossowską", "Fraza", nr 1-2/2009, str. 228-243.
Mieczysław Grydzewski, Jan Lechoń "Listy 1923-1956", t.1-2, Warszawa 2006.
Mieczysław Grydzewski “Szkice", oprac. Paweł Kądziela, Warszawa 1994.
27 maja, godz. 16.00
Nałkowska, Krzywicka, Melcer - być pisarką w międzywojniu
Gość: dr Agata Zawiszewska (krytyk literacki, biografka Krzywickiej).
Wraz z gościem uczestnicy seminarium będą się zastanawiać nad sytuacją kobiety piszącej w dwudziestoleciu międzywojennym na przykładach biografii trzech pisarek: literackiego giganta (Zofia Nałkowska), pisarki znanej, ale niezbyt cenionej (Irena Krzywicka) i postaci zupełnie zapomnianej (Wanda Melcer). W którym momencie ich życiorysy były podobne, jakie znaczenie w ich przypadku miała płeć, czy wszystkie z nich możemy nazwać feministkami oraz jak funkcjonowały w życiu publicznym, z odniesieniem do innych piszących kobiet (m.in. Maria Dąbrowska, Elżbieta Szemplińska, Helena Boguszewska).
Lektury:
Agnieszka Baranowska “Perły i potwory. Szkice o literaturze międzywojennej" [szczególnie rozdziały: “Święta kucharka", “Koniec czwartkowych salonów", “Całe życie Boguszewskiej"], Warszawa 1986.
Aneta Górnicka-Boratyńska “W poszukiwaniu starszych sióstr. Wanda Melcer - próba portretu", w: “Ciało i tekst. Feminizm w literaturoznawstwie - antologia szkiców", pod red. Anny Nasiłowskiej, Warszawa 2001.
Ewa Kraskowska “Piórem niewieścim. Z problemów prozy kobiecej dwudziestolecia międzywojennego", Poznań 2003.
Irena Krzywicka “Kontrola współczesności. Wybór międzywojennej publicystyki społecznej i literackiej z lat 1924-1939", wstęp i oprac. Agata Zawiszewska, Warszawa 2008.
Irena Krzywicka “Wyznania gorszycielki", Warszawa 1992 i wyd. następne.
Zofia Nałkowska “Dzienniki", t. 1-6, wstęp i oprac. Hanna Kirchner, Warszawa 1975-2001.
Agata Żylińska [Zawiszewska] “Emancypacja według Krzywickiej", “Zadra", nr 3-4/2003, str. 5-8.
10 czerwca, godz. - WYJĄTKOWO - 17.30
Iwaszkiewicz i inni - doświadczenie homoseksualne pisarzy i pisarek
gość: dr Błażej Warkocki (krytyk literacki, autor książki “Homo niewiadomo")
Co znaczyło być homoseksualistą w dwudziestoleciu międzywojennym, a co w PRL-u.; jak to wpływało na twórczość, a także jak się przejawiało w wizerunku publicznym i dlaczego nie mogło zostać wyrażone wprost. Biografia Iwaszkiewicza będzie pokazana na tle innych pisarzy i pisarek (Maria Dąbrowska, Jan Lechoń, Jerzy Andrzejewski, Witold Gombrowicz, Anna Kowalska).
Lektury:
Jarosław Iwaszkiewicz “Dzienniki", t. 1-2, Warszawa 2007-2010.
Anna Iwaszkiewiczowa “Dzienniki i wspomnienia", Warszawa 2000.
Anna i Jarosław Iwaszkiewiczowie “Listy 1922-1926", Warszawa 1998.
Grzegorz Piotrowski “Nowa miłość Starego. Jarosław Iwaszkiewicz-Jerzy Błeszyński", w: “Lektury płci. Polskie (kon)teksty" pod red. Mieczysława Dąbrowskiego, Warszawa 2008.
Wojciech Śmieja “Kanon i kanony, czyli jak rozmieć pojecie >>literatura homoseksualna<<", “Teksty drugie", nr 1-2/2008, str. 96-115.
Krzysztof Tomasik “Homobiografie", Warszawa 2008.
Błażej Warkocki "Najważniejsza polska (o)powieść homoseksualna?"
24 czerwca, godz. 16.00
Przemoc seksualna w czasie II Wojny Światowej - największe tabu
Gość: Joanna Ostrowska (historyczka, KP)
Śródmieście Warszawy w okresie okupacji zapełnione było prostytutkami i domami publicznymi, a informacja na ten temat została zupełnie wymazana z powszechnej świadomości, choć wbrew pozorom z usług seksualnych nie korzystali tylko okupanci. Nie znamy nawet nazwisk kobiet, które nawiązały romans z żołnierzami niemieckimi czy austriackimi, nie wiemy czy wśród nich były osoby znane, nie ma nawet rzetelnego opracowania na temat teatrów jawnych, które działy przez prawie cały okres wojenny i występowali w nich najwybitniejsi aktorzy międzywojenni (Dymsza, Junosza-Stępowski, Benita). Dlaczego ta wiedza jest nam potrzeba? Czy bez niej opowieść wojenna jest uczciwa i pełna? I wreszcie - jaki ma to związek z płcią?
Lektury:
Katarzyna Bielas "Żegnaj Maniuś, żegnaj. Wywiad z Marianem Pankowskim", w: Tejże "Niesformatowani", Kraków 2007
Joanna Ostrowska, Marcin Zaremba "Do burdelu, marsz!"
Joanna Ostrowska, Marcin Zaremba "Kobieca gehenna"
Joanna Ostrowska "Wielkie przemilczenie. Prostytucja w obozach koncentracyjnych", "Krytyka Polityczna", nr 14/2007-2008, str. 176-192.
Celem seminarium jest zajęcie się biografistyką - dziedziną traktowaną pogardliwie i z reguły pomijaną, zarówno w szkołach, jak i na polskich uniwersytetach. Chodzi o zwrócenie uwagi na szereg fascynujących postaci polskiego życia kulturalnego XX wieku, których biografie wciąż czekają na omówienie i zanalizowanie. Przy okazji ujawniony zostanie potencjał jaki w nich tkwi, nie tylko literaturoznawczy i historyczny, ale także emancypacyjny. W ten sposób powstanie alternatywna opowieść o historii Polski XX wieku opowiedziana z perspektywy grup i tematów wykluczonych z głównonurtowej narracji (twórczość kobiet, homoseksualność, przestrzeń prywatna, feminizm, seksualność w czasie wojny, pruderia PRL-u).
Każde spotkanie będzie poświęcone konkretnym zagadnieniom i postaciom. Na początku życiorys każdej z osób zostanie ogólnie przestawiony, by dalej móc rozmawiać i skupić się na konkretnych zagadnieniach. Towarzyszyć temu będzie prezentacja zdjęć bohatera lub bohaterki seminarium. Zajęcia będą interaktywne, publiczność zachęca się do uczestniczenia w rozmowie i zapoznania się z niżej wymienionymi lekturami.
Program:
15 kwietnia, godz. 16.00
Biografistyka w Polsce
Gość: Joanna Siedlecka (pisarka, autorka wielu biografii, m.in. Gombrowicza, Witkacego i Herberta).
Punktem wyjścia do rozmowy będzie tekst Anny Nasiłowskiej “Zwrot biograficzny", specyfika polskich biografii (kontrowersje wokół książki “Kapuściński non-fiction" Artura Domosławskiego). Czy postulat otwarcia się na biografistykę ma szansę zostać zrealizowany (także w dyskursie akademickim)? Uczestnicy seminarium będą analizować życiorysy największych (Herbert, Witkacy, Gombrowicz, Kosiński), wskazywać fragmenty najbardziej sporne, “białe plamy", pytać o problemy przy pisaniu i zbieraniu materiału.
Lektury:
debata o książce "Kapuściński non-fiction" Artura Domosławskiego
Anna Nasiłowska, "Nurt biograficzny"
Krzysztof Masłoń "Pisarskie powidoki. Rozmowa z Joanną Siedlecką", w: Tegoż, "Miłość nie jest nam dana", Warszawa 2005, str. 113-121.
29 kwietnia, godz. 16.00
Być seksbombą w PRL-u (Kalina Jędrusik)
Goście: Wiesława Czapińska (dziennikarka filmowa, biografka Poli Negri) i Piotr Gacek (dziennikarz, autor biografii Kaliny Jędrusik).
Bohaterką spotkania będzie Kalina Jędrusik (1931-91), aktorka i piosenkarka, jedne z niewielu legend polskiego kina. Co znaczyło być symbolem seksu w Polsce Ludowej, na czym polegało małżeństwo otwarte ze Stanisławem Dygatem, jak wyglądały ostatnie lata aktorki i na ile jej publiczny wizerunek różnił się od Kaliny prywatnie.
Lektury:
Wiesława Czapińska “Wszystkie Kaliny", “Pani", nr 8/2001.
Piotr Gacek “Kalina Jędrusik. Muzykalność na życie", Lublin 1994.
Iwona Kurz “Bo we mnie jest seks. Kalina Jędrusik - retuszowana ikona seksbomby", w: Tejże "Twarze w tłumie. Wizerunki bohaterów wyobraźni zbiorowej w kulturze polskiej lat 1955-1969", Izabelin 2005, str. 151-186.
Maciej Maniewski “Kalina", “Kino", nr 8/1992, str. 28-31.
Maciej Maniewski “Kalina, czyli ikona Erosa", “Kino", nr 7-8/2005
Krzysztof Tomasik “Bo we mnie jest gender", “Zadra", nr 1-2/2007, str 105-109.
13 maja, godz. 16.00
Mieczysław Grydzewski i krąg “Wiadomości Literackich"
Gość: Anna Augustyniak (biografka Mieczysława Grydzewskiego i Antoniego Sobańskiego).
Tym razem będzie mowa o najważniejszym środowisku Polski międzywojennej skupionym wokół pisma “Wiadomości Literackie" i jego twórcy - Mieczysławie Grydzewskim.
Lektury:
Anna Augustyniak "Hrabia, literat, dandys. Rzecz o Antonim Sobańskim", Warszawa 2009.
Maja Elżbieta Cybulska "Pismo jednego człowieka. Rozmowa ze Stefanią Kossowską", "Fraza", nr 1-2/2009, str. 228-243.
Mieczysław Grydzewski, Jan Lechoń "Listy 1923-1956", t.1-2, Warszawa 2006.
Mieczysław Grydzewski “Szkice", oprac. Paweł Kądziela, Warszawa 1994.
27 maja, godz. 16.00
Nałkowska, Krzywicka, Melcer - być pisarką w międzywojniu
Gość: dr Agata Zawiszewska (krytyk literacki, biografka Krzywickiej).
Wraz z gościem uczestnicy seminarium będą się zastanawiać nad sytuacją kobiety piszącej w dwudziestoleciu międzywojennym na przykładach biografii trzech pisarek: literackiego giganta (Zofia Nałkowska), pisarki znanej, ale niezbyt cenionej (Irena Krzywicka) i postaci zupełnie zapomnianej (Wanda Melcer). W którym momencie ich życiorysy były podobne, jakie znaczenie w ich przypadku miała płeć, czy wszystkie z nich możemy nazwać feministkami oraz jak funkcjonowały w życiu publicznym, z odniesieniem do innych piszących kobiet (m.in. Maria Dąbrowska, Elżbieta Szemplińska, Helena Boguszewska).
Lektury:
Agnieszka Baranowska “Perły i potwory. Szkice o literaturze międzywojennej" [szczególnie rozdziały: “Święta kucharka", “Koniec czwartkowych salonów", “Całe życie Boguszewskiej"], Warszawa 1986.
Aneta Górnicka-Boratyńska “W poszukiwaniu starszych sióstr. Wanda Melcer - próba portretu", w: “Ciało i tekst. Feminizm w literaturoznawstwie - antologia szkiców", pod red. Anny Nasiłowskiej, Warszawa 2001.
Ewa Kraskowska “Piórem niewieścim. Z problemów prozy kobiecej dwudziestolecia międzywojennego", Poznań 2003.
Irena Krzywicka “Kontrola współczesności. Wybór międzywojennej publicystyki społecznej i literackiej z lat 1924-1939", wstęp i oprac. Agata Zawiszewska, Warszawa 2008.
Irena Krzywicka “Wyznania gorszycielki", Warszawa 1992 i wyd. następne.
Zofia Nałkowska “Dzienniki", t. 1-6, wstęp i oprac. Hanna Kirchner, Warszawa 1975-2001.
Agata Żylińska [Zawiszewska] “Emancypacja według Krzywickiej", “Zadra", nr 3-4/2003, str. 5-8.
10 czerwca, godz. - WYJĄTKOWO - 17.30
Iwaszkiewicz i inni - doświadczenie homoseksualne pisarzy i pisarek
gość: dr Błażej Warkocki (krytyk literacki, autor książki “Homo niewiadomo")
Co znaczyło być homoseksualistą w dwudziestoleciu międzywojennym, a co w PRL-u.; jak to wpływało na twórczość, a także jak się przejawiało w wizerunku publicznym i dlaczego nie mogło zostać wyrażone wprost. Biografia Iwaszkiewicza będzie pokazana na tle innych pisarzy i pisarek (Maria Dąbrowska, Jan Lechoń, Jerzy Andrzejewski, Witold Gombrowicz, Anna Kowalska).
Lektury:
Jarosław Iwaszkiewicz “Dzienniki", t. 1-2, Warszawa 2007-2010.
Anna Iwaszkiewiczowa “Dzienniki i wspomnienia", Warszawa 2000.
Anna i Jarosław Iwaszkiewiczowie “Listy 1922-1926", Warszawa 1998.
Grzegorz Piotrowski “Nowa miłość Starego. Jarosław Iwaszkiewicz-Jerzy Błeszyński", w: “Lektury płci. Polskie (kon)teksty" pod red. Mieczysława Dąbrowskiego, Warszawa 2008.
Wojciech Śmieja “Kanon i kanony, czyli jak rozmieć pojecie >>literatura homoseksualna<<", “Teksty drugie", nr 1-2/2008, str. 96-115.
Krzysztof Tomasik “Homobiografie", Warszawa 2008.
Błażej Warkocki "Najważniejsza polska (o)powieść homoseksualna?"
24 czerwca, godz. 16.00
Przemoc seksualna w czasie II Wojny Światowej - największe tabu
Gość: Joanna Ostrowska (historyczka, KP)
Śródmieście Warszawy w okresie okupacji zapełnione było prostytutkami i domami publicznymi, a informacja na ten temat została zupełnie wymazana z powszechnej świadomości, choć wbrew pozorom z usług seksualnych nie korzystali tylko okupanci. Nie znamy nawet nazwisk kobiet, które nawiązały romans z żołnierzami niemieckimi czy austriackimi, nie wiemy czy wśród nich były osoby znane, nie ma nawet rzetelnego opracowania na temat teatrów jawnych, które działy przez prawie cały okres wojenny i występowali w nich najwybitniejsi aktorzy międzywojenni (Dymsza, Junosza-Stępowski, Benita). Dlaczego ta wiedza jest nam potrzeba? Czy bez niej opowieść wojenna jest uczciwa i pełna? I wreszcie - jaki ma to związek z płcią?
Lektury:
Katarzyna Bielas "Żegnaj Maniuś, żegnaj. Wywiad z Marianem Pankowskim", w: Tejże "Niesformatowani", Kraków 2007
Joanna Ostrowska, Marcin Zaremba "Do burdelu, marsz!"
Joanna Ostrowska, Marcin Zaremba "Kobieca gehenna"
Joanna Ostrowska "Wielkie przemilczenie. Prostytucja w obozach koncentracyjnych", "Krytyka Polityczna", nr 14/2007-2008, str. 176-192.
Komentarze (0)
HEJT STOP!Zapoznaj się z warunkami dodawania komentarzy
Komentuj
Inne tematy
