Gdy morderstwo młodego geja wstrząsa małym miasteczkiem w Wyoming, grupa teatralna z Nowego Jorku przyjeżdża na miejsce, by z rozmów z mieszkańcami stworzyć spektakl o nienawiści, żałobie i próbie zrozumienia.

W październiku 1998 roku brutalne zabójstwo 21-letniego studenta Matthew Sheparda wstrząsnęło nie tylko małym miasteczkiem Laramie w stanie Wyoming, ale i całymi Stanami Zjednoczonymi. Film Moisésa Kaufmana nie jest jednak typową kroniką zbrodni. To opowieść o tym, co stało się potem, gdy do Laramie przyjeżdża nowojorska grupa teatralna Tectonic Theater Project, by z setek rozmów z mieszkańcami i mieszkankami stworzyć portret społeczności w obliczu tragedii. Widzimy historię oczami przyjaciół Sheparda, policjantek prowadzących śledztwo, lokalnych duchownych, lekarzy, a nawet bliskich sprawców, tworząc mozaikę głosów pełnych strachu, gniewu, żalu, ale też nienawiści i uprzedzeń.

Zobacz recenzje filmu „Projekt Laramie" na YouTube

Ekranizacja produkcji HBO jest wiernym przeniesieniem głośnej sztuki scenicznej, która powstała na bazie ponad dwustu wywiadów przeprowadzonych przez artystów i artystki podczas ich wizyt w Wyoming. Ta dokumentalna metoda pracy została przeniesiona wprost na ekran – wiele kwestii padających z ekranu to dosłowne cytaty z prawdziwych rozmów, zeznań sądowych i fragmentów pamiętników. Sam Moisés Kaufman, reżyser i współscenarzysta, pojawia się w filmie jako postać grana przez Néstora Carbonella, prowadząc swój zespół przez labirynt ludzkich emocji. Autentyczność projektu wzmacnia fakt, że część zdjęć kręcono w samym Laramie, a w rolach epizodycznych pojawili się także prawdziwi członkowie i członkinie Tectonic Theater Project.

Do projektu udało się zaangażować imponującą obsadę, w której znaleźli się między innymi Laura Linney, Steve Buscemi, Peter Fonda, Christina Ricci czy Amy Madigan. Krytyk Matt Roush z TV Guide chwalił film za podniesienie historii Sheparda na poziom łączący dziennikarstwo z teatralnością, a jego unikalna, oparta na monologach forma została doceniona za emocjonalną siłę. Choć niektórzy recenzenci i recenzentki wskazywali na pewną sceniczność filmu, byli zgodni co do jego ogromnego ładunku dydaktycznego i empatii, z jaką potraktowano materiał źródłowy.

Film szybko zdobył uznanie w branży. Otrzymał kilka nominacji do nagród Primetime Emmy, w tym za najlepszy film telewizyjny, reżyserię i scenariusz. Moisés Kaufman za swój debiut reżyserski otrzymał na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Berlinie wyróżnienie specjalne (First Movie Award – Special Mention), a amerykańska Narodowa Rada Recenzji Filmowych przyznała mu nagrodę dla najlepszego filmu wyprodukowanego dla telewizji kablowej. Dla społeczności LGBT+ szczególnie ważne okazały się statuetki od GLAAD Media Awards i wyróżnienie na festiwalu Outfest, które potwierdziły, że Projekt Laramie to kluczowy głos w dyskusji o przemocy motywowanej nienawiścią.

Ponad dwie dekady po premierze Projekt Laramie wciąż pozostaje czymś więcej niż tylko filmem. To potężne narzędzie edukacyjne, wykorzystywane w amerykańskich szkołach i na uniwersytetach do rozmowy o homofobii i zbrodniach z nienawiści. Zamiast epatować brutalnością, dzieło Kaufmana humanizuje ofiarę i zmusza do refleksji nad odpowiedzialnością całej wspólnoty za słowa, które mogą prowadzić do czynów. Dzięki niemu historia Matthew Sheparda stała się nie tylko symbolem, ale i lekcją, która, jak podkreślają twórczynie i twórcy z Matthew Shepard Foundation, realnie przyczyniła się do zmiany społecznej świadomości i uchwalenia przepisów chroniących osoby LGBT+ przed przemocą.