Strona główna Aktualności Społeczność
Profile Grupy Przewodnik Wydarzenia Wsparcie
Ogłoszenia
Towarzyskie Pokoje i mieszkania Praca Ogłoszenia drobne Edukacja Pozostałe Dodaj
Queeroteka
Książki Filmy i seriale Quizy Patronat Queer.pl
Magazyn
Artykuły Galerie Tematy Tagi
Kontakt Reklama Regulamin
Queer.pl Portal osób LGBT+
Menu
Logowanie Rejestracja
Magazyn
Artykuły Galerie Tematy Tagi
Piątek, 30.08.2013, Aktualizacja: Środa, 01.04.2026

Ranking: wszystkie gorące uczynki

Podziel się Tweetnij Skomentuj (3)
Podziel się Tweetnij Skomentuj (3)

Pierwsza fala literatury LGBT sprzed 20 lat

Im więcej ukazuje się w Polsce literatury spod znaku LGBT, tym częściej pojawia się pytanie o jej początek. O ile mniej lub bardziej zakamuflowane wątki homoerotyczne istniały właściwie zawsze, o tyle pierwsze książki poruszające wprost temat homoseksualności dość łatwo umiejscowić w czasie. Pierwsza fala literatury emancypacyjnej to przełom lat 80. i 90. XX wieku. Swego czasu pisałem o tłumaczeniach klasycznych powieści zagranicznych, które się wtedy ukazały na polskim rynku. Dziś pora na przypomnienie polskich produkcji, tym bardziej, że dwie z nich zostały niedawno wznowione w formie e-booków.

5. „NASIEROWSKI, TY PEDALE, TY ŻYDZIE!” Jerzego Nasierowskiego (Reporter 1992)

Pierwszy pisarski sukces Jerzy Nasierowski zaliczył w 1988 r., gdy cały nakład jego „Zbrodni i...” rozszedł się błyskawicznie. W kolejnych książkach przerabiał na literaturę swoje życie, szczególnie głośny proces i pobyt w więzieniu za kradzieże dokonywane z młodym kochankiem. Najbardziej skandalizująca była wydana w latach 1992-93 trylogia na którą składały się „Nasierowski, ty pedale, ty Żydzie!”, „Nasierowski, ty antychryście” i „Nasierowski, ty...”. Chociaż w mediach obwołano go „pierwszym pedałem III RP”, przez znaczną część społeczności gejowsko-lesbijskiej został odrzucony jako niepasujący do pozytywnego wizerunku homoseksualisty.

4. „BÓL ISTNIENIA” Marcina Krzeszowca (Softpress 1992)

Jedna z czołowych powieści pierwszej fali literatury homoseksualnej. Znaczący jest już sam tytuł, na szczęście w przeciwieństwie do Musiała, Krzeszowiec nie poprzestaje na „bólu istnienia”, odnaleźć tam można próbę budowania tożsamości gejowskiej. Nie bez znaczenia jest też fakt, że autor nie odżegnywał się od autobiograficzności powieści. Książka została opublikowane przez Softpress, które oprócz miesięcznika „Inaczej” wydało także kilka znaczących książek, w tym antologię polskiej prozy homoerotycznej „Dyskretne namiętności” (1992) i prekursorski „Leksykon kochających inaczej” (1990) Andrzeja Selerowicza.

3. „NIE ZNANY ŚWIAT” Antoniego Romanowicza (Delta 1992)

Skarbnica wiedzy o tym jak wyglądało życie homoseksualistów w latach 80., jak przebiegało zdobywanie partnera, na czym polegały „branżowe” domówki, w jaki sposób próbowano „porzucić” homoseksualizm. Głównym bohaterem jest przystojny brunet Marek, który mieszka w Katowicach, ale dużo jeździ po Polsce próbując stworzyć stabilny związek z mężczyzną. Tylko czy w sytuacji wiecznego ukrywania może się to udać?

W 2012 r. „Nie znany świat” został wznowiony w formie e-booka przez Queermedia w serii „Literatura LGBT PRL-u”.

2. „ZAKAZANA MIŁOŚĆ” Tadeusza Gorgola (Instytut Wydawniczy Związków Zawodowych 1990)

W 1974 r. Tadeusz Gorgol był autorem pierwszego dużego tekstu o homoseksualizmie w polskiej prasie powojennej. Szesnaście lat później opublikował „Zakazaną miłość”, powieść o starzejących się gejach, którzy są zmuszeni szukać partnerów wśród młodocianych rzezimieszków, często przypłacając te poszukiwania pobiciem lub byciem okradzionym. Na końcu książki zamieszczono słowniczek, w którym wyjaśnione są nazwy funkcjonujące ponoć w środowisku homoseksualnym, np. „kadzić” to „odbywać stosunek seksualny”, a „styja” to „tyłek”.

1. „GORĄCE UCZYNKI” Witolda Jabłońskiego (Wydawnictwo Łódzkie 1988)

Dziś wydaje się to niewiarygodne, ale pierwsza książka z kręgu pierwszej fali literatury LGBT ukazała się jeszcze w PRL-u. W przeciwieństwie do Romanowicza „Gorące uczynki” nie są realistyczną opowieścią osadzoną w latach 80., to pastiszowa historia piosenkarza Dawida Promyka i jego romansów, a przede wszystkim tego jednego – z Irysem Niemykiem. Chociaż trudno w tym wypadku mówić o „powieści z kluczem” kilka drugoplanowych bohaterów przypomina ważne dla polskiej kultury postacie, np. Jerzego Andrzejewskiego czy Ewę Demarczyk.

„Gorące uczynki” zostały właśnie wznowione w formie e-booka przez Queermedia w serii „Literatura LGBT PRL-u”.
  • 1
  • 2
OCEŃ ARTYKUŁ
Podoba mi się (41)
theclio basiaa94 anorexiahospital czerwone-japko paulina95 jezu klaff gwiezdna ashreen tooproud
Nie podoba mi się (0)
Komentarze (3)
HEJT STOP!Zapoznaj się z warunkami dodawania komentarzy
Komentuj
Moja ikona
Dodaj komentarz
Komentarz od osoby niezalogowanej pojawi się po akceptacji moderatora.
Dozwolone znaczniki (BBCode):
[b], [i], [u], [url], [url=], [mail], [mail=], [color=], [code], [quote]
Ikona
30.09.2013 19:43 vito212121
Zła odpowiedź. Mnie zależało, aby anglojęzyczne książki kupować w polsce i dawać zarobić polskiej księgarni a nie amazonowi.
cytuj zgłoś 0 1
adamjarecki
31.08.2013 23:13 adamjarecki (52) Łódź
vito212121:
Brakuje w sprzedaży biografii zagranicznych po angielsku. Powinien wreszcie ktoś je sprzedawać w polsce.


Kindle, konto na Amazonie i hulaj dusza.
cytuj zgłoś 2 0
Ikona
30.08.2013 14:39 vito212121
Brakuje w sprzedaży biografii zagranicznych po angielsku. Powinien wreszcie ktoś je sprzedawać w polsce.
cytuj zgłoś 0 3
Krzysztof Tomasik
Autor
Krzysztof Tomasik
Stały publicysta Queer.pl, badacz polskiego homoseksualizmu, biografista
Autor książek "Homobiografie" (2008) i "Gejerel" (2012), redaktor zbioru PRL-owskich reportaży "Mulat w pegeerze" (2011). Na Uniwersytecie Krytycznym Krytyki Politycznej w Warszawie prowadzi zajęcia z cyklu "Inna strona polskiego kina", wraz z Mariuszem Kurcem współgospodarz programu "Lepiej późno niż wcale" w radiu Tok Fm.
TAGIWięcej
Ewa Schilling Grzegorz Musiał Historia historia literatury homoseksualizm książka Kultura literatura Oficyna Wydawnicza „L'Europe” poezja Polska proza Queermedia Ranking literatury homoerotycznej w Polsce Softpress Społeczeństwo Tadeusz Olszewski transseksualność
Powiązane
Obraz Czwartek, 14.04.2016 Wygraj książkę na iPhone'a! Obraz Piątek, 24.04.2015 W maju książka Andrzeja Selerowicza o akcji Hiacynt! Obraz Piątek, 22.08.2003 Konkurs Tęczowego Pióra - zgłoś się! Obraz Poniedziałek, 25.01.2010 Głos lesbijek Obraz Piątek, 25.09.2009 Wielka historia gejów i lesbijek
Inne tematy
Eurowizja 2026: największy bojkot w historii wydarzenia od 1970 roku. Kto i dlaczego odwrócił się od konkursu? Sobota, 16.05.2026 Eurowizja 2026: największy bojkot w historii wydarzenia od 1970 roku. Kto i dlaczego odwrócił się od konkursu?
Transkrypcja małżeństw jednopłciowych: była radość - są problemy, niepewność i rozczarowanie Wtorek, 26.05.2026 Transkrypcja małżeństw jednopłciowych: była radość - są problemy, niepewność i rozczarowanie
Prezydent Nawrocki zapowiada weto ws. ustawy o statusie osoby najbliższej. Będzie projekt prezydencki? Czwartek, 28.05.2026 Prezydent Nawrocki zapowiada weto ws. ustawy o statusie osoby najbliższej. Będzie projekt prezydencki?
Kontakt Reklama Regulamin
Social media
Polub na Facebooku Obserwuj na Twitterze Instagram WhatsApp
© 1996-2026 Queermedia.pl, ISSN 2299-9019 Polityka prywatnościUstawienia prywatnościPrzerwij abonamentOdstąpienie od umowy







🌈
Odkryj więcej na Queer.pl
Zalogowani użytkownicy mogą oglądać zdjęcia innych osób, zakładać profile, komentować artykuły i oceniać filmy.
Dołącz do nas Zaloguj się