Homoseksualne ofiary przemocy, policyjna niemoc

Nieskuteczna, opieszała, zbiurokratyzowana - taki obraz polskiej policji często wyłania się z wypowiedzi osób, które kiedykolwiek miały do czynienia z popularnymi "niebieskimi". Homoseksualny czytelnik dorzuci zapewne: niedouczona, przynajmniej w kwestii dyskryminacji i praw mniejszości.

Na wyrozumiałość rodzimych funkcjonariuszy nie mają co liczyć nawet obcokrajowcy. Przekonało się o tym dwóch gejów, którzy na początku czerwca w sprawach służbowych zjawili się w Krakowie.

Amerykanin Bill Martin i Szwed Stefan Ingvarsson byli jednymi z uczestników Kongresu Tłumaczy Literatury Polskiej. W piątkowy wieczór wybrali się do kilku lokali na krakowskim Kazimierzu. Pod jednym z nich, parę gejów zaatakowała grupka nieznajomych.

W pewnym momencie podeszli do nas krótko ostrzyżeni mężczyźni, którzy wrogo na nas spoglądali, zaczepiali, a w końcu zaczęli wyzywać od pedałów. Próbowaliśmy nie dać się sprowokować, ale i tak mnie pobili - relacjonował lokalnej "Gazecie Wyborczej" Bill Martin.

Nim mężczyźni zdążyli powiadomić policję, sprawcy uciekli. Zaalarmowany o zdarzeniu dyżurny policji polecił im złożenie osobistego zawiadomienia o pobiciu na komisariacie.

Nie byliśmy w stanie iść w środku nocy na komisariat, zadzwoniliśmy więc drugi raz, że nie przyjdziemy - tłumaczył zaskoczony Ingvarsson.

Inaczej zajście interpretuje małopolska policja. Według jej rzecznika prasowego, Dariusza Nowaka, dyżurny przyjął w nocy prośbę o interwencję. Kilka minut później miała ona zostać jednak odwołana przez poszkodowanego.

Następnego dnia mężczyzna zjawił się na komisariacie w towarzystwie polskich przyjaciół. Według ich relacji, policjanci z komisariatu na Szerokiej niechętnie zajęli się skargą. Protokół zajścia sporządzili dopiero na wyraźne żądanie Amerykanina. Mimo to, Dariusz Nowak zapewnia, że o żadnym lekceważeniu nie mogło być mowy.

Do tego zgłoszenia policjanci podeszli poważnie, jak do każdego innego - przekonywał nas rzecznik.

Pobity Amerykanin nie zdecydował się jednak na ściganie sprawców. Wszystko z powodu skomplikowanych procedur. Jeśli zaatakowana osoba chce złożyć zawiadomienie o przestępstwie, musi między innymi poddać się badaniu lekarskiemu. Policyjne formalności wymagałyby od mężczyzn spędzenia dodatkowych kilku dni w Krakowie oraz kosztownej zmiany terminu lotu powrotnego.

Ta, i podobne reakcje policji to dla środowiska osób LGBT chleb powszedni. Organizacje pozarządowe od kilku lat alarmują o niewystarczającym przygotowaniu funkcjonariuszy publicznych do pracy z mniejszościami seksualnymi. Z najnowszego raportu "Sytuacja społeczna osób biseksualnych i homoseksualnych w Polsce" przygotowywanego wspólnie przez KPH i Lambdę, wynika, że aż 85% ofiar przemocy nie zgłasza sprawy na policję, bojąc się zbagatelizowania problemu, docinków i złośliwości ze strony policjantów. Nie wierzą także w skuteczność organów ścigania. Od niewielkiej liczby zgłoszeń już tylko krok do niedoszacowania problemu homofobii i lekceważenia przez władze publiczne przestępstw na tle orientacji seksualnej. To sprawia, że specjalne jednostki policji zajmujące się ofiarami homofobii, z powodzeniem funkcjonujące chociażby w Niemczech, w Polsce wciąż uważane są za zbędną egzotykę.

Ponieważ tego typu sytuacje zdarzają się rzadko, nie przewidujemy powołania specjalnej jednostki zajmującej się tematyką mniejszości seksualnych - brzmi stanowisko rzecznika Komendy Wojewódzkiej Policji w Krakowie.

Wobec bezradności policji, z inicjatywą występują organizacje LGBT. Yga Kostrzewa, rzeczniczka prasowa Stowarzyszenia Lambda Warszawa uważa, że kluczem do poprawy sytuacji nie jest powoływanie kolejnych jednostek wewnątrz policji, a szkolenia, przede wszystkim wśród kadry zarządzającej. Jak twierdzi, wiele osób nie zgłasza się na policję, bo boją się napiętnowania i wyśmiania. W 2006 roku Lambda rozpoczęła w Warszawie serię pilotażowych szkoleń dla policjantek i policjantów w zakresie pomocy osobom należącymi do mniejszości seksualnych. Program docelowo miał trwać dwa lata i objąć swym zasięgiem blisko 700 stołecznych funkcjonariuszy. Niestety, po zaledwie kilku warsztatach policja zdecydowała o przerwaniu projektu. W Gdańsku komendant policji na własną rękę zorganizował podobne szkolenie. O podnoszeniu kwalifikacji funkcjonariuszy w innych miastach na razie jednak nie słychać.