Plakaty niezgody?

Niedawno donosiliśmy o emocjach, które wzbudził plakat EuroPride z hasłem "Nie lękajcie się", nie musieliśmy długo czekać na kolejną "plakatową" kontrowersję. Pornografia czy sztuka - warszawiacy oburzyli się w zeszłym tygodniu rozwieszonymi na mieście plakatami inicjatywy Ganc POMADA. Ciekawe spotkania, debaty, wystawy, imprezy, znajdujące się w programie odbywającego się równocześnie z EuroPride eventu, przez moment przysłoniła "walka" o plakat.

Ganc POMADA to połączone siły kilku osób i jednego kolektywu, skupione przede wszystkim wokół działań kulturalnych i artystycznych. Paweł Kubara z DIK Fagazine, jeden z twórców inicjatywy, w rozmowie z IS podkreślił: "Nas interesuje przede wszystkim kultura, działania oddolne w duchu DIY (ang. Do It Yourself), a więc to wszystko co bliskie jest DIK Fagazine. Kwestie wizerunkowe to nie nasza bajka. Dużo ważniejsze są dla nas antypody, te tematy, które pomijane są w głównej dyskusji, które wiążą się z alternatywnymi postawami wobec głównego nurtu. Ważne są dlatego, że są niszowe, wyrażają faktyczną różnorodność i pielęgnują lokalność i indywidualizm."

W poszukiwaniu utraconych widzów

W zeszłym tygodniu stacja TVN Warszawa pokazała plakat i oburzonych z jego powodu mieszkańców Warszawy, była także rozmowa w studiu z Tomaszem Bączkowskim z Fundacji Równości - organizatora EuroPride, który podkreślił, że jego zdaniem plakat jak na polskie warunki jest "za ostry". Zawrzało także w internecie - chociaż plakat krążył po sieci od jakiegoś czasu i do tej pory nie wzbudzał kontrowersji. Po zamieszaniu twórcy Pomady zdecydowali się w końcu wydać oświadczenie dla mediów, w którym możemy przeczytać: "Niniejszym informujemy, że plakat związany z dwutygodniowym programem inicjatywy Pomada, na który składają się dyskusje naukowe, działania artystyczne, wystawy, performansy oraz spektakle teatralne nie ma na celu propagowanie jakichkolwiek treści poza informacją na temat działań kolektywów i osób związanych z Pomadą. Plakat jest dziełem artystycznym cenionego twórcy polskiego - Karola Radziszewskiego, laureata Paszportu Polityki, oraz innych nagród. Inicjatywa Pomada nie jest częścią programu Euro Pride. Celem tej Inicjatywy nie jest także walka z homofobią. Koncentrujemy się na sztuce i na zagadnieniach poza głównym nurtem eksponowanym przez Euro Pride."

"Plakat ten jest pracą artystyczną, wykonaną przez Karola Radziszewskiego, który zacytował w niej swój mural "Pedały" z 2005 roku, Od tamtej pory prezentowany był na wielu wystawach i w mediach, w Polsce i zagranicą" - podkreśla Kubara. "Z punktu widzenia prawa plakat jest formą artystyczną dlatego reakcja na wymowną, bardzo ekspresyjną i mocną wizualnie formę rysunków Karola Radziszewskiego jest trochę śmieszna. Prawdopodobnie nawet gdyby nie było tam żadnych "organów" i tak gorszyłby konserwatystów. Istotą plakatu jest wyrazistość i wyróżnianie się i ten plakat spełnił te wymagania znakomicie" - dodaje. Zdaniem Kubary akcja TVN Warszawa jest próbą budowania taniej sensacji i na siłę szukania kontrowersji przed sobotnim marszem: "Idąc dalej można nawet dostrzec wręcz próbę skłócenia środowiska."

Każdy inny, wszyscy równi

Wiele osób odebrało plakat Pomady jako strzał w kolano, ale przede wszystkim szkodzenie środowisku. Paweł Kubara takie reakcje tłumaczy zróżnicowaniem społeczności nieheteroseksualnej i brakiem dyskursu pomiędzy różnymi organizacjami, kolektywami: "Myślę, że niektóre osoby, przywiązane do strategii wizerunkowej w zwalczaniu homofobii, mogły poczuć się zagrożone. Jednak z naszego punktu widzenia nie ważne jest czy gej ma na sobie krawat czy t-shirt. Skoro postrzegany jest przez część społeczeństwa wrogo to i tak grozi mu agresja. Wizerunek nie jest istotą homofobii. Jest nią świadomość i predyspozycje kulturowe. Dlatego im więcej alternatywnych, uzupełniających się w finale metodologii działań, tym lepiej." Kubara uważa podobnie jak Bączkowski, który w rozmowie z dziennikarzem TVN Warszawa podkreślił, że środowisko LGBT jest zróżnicowane: "Nigdzie nie ma pełnej, 100% wspólnoty, mitem jest również jedność ruchu LGTB. Społeczeństwo jest różnorodne, posiada pewną strukturę, w ramach której w różnych jej segmentach postawy wobec osób nieheteroseksualnych są zróżnicowane. Naturalnie zróżnicowana jest również społeczność nieheteroseksualna. Problem, który ujawniła Pomada tkwi w tym, że zbyt mało jest wymiany i kontaktów pomiędzy organizacjami, ruchami, kolektywami. Ważne jest także to jak my sami zapatrujemy się na te różnice, czy chcemy się wymieniać doświadczeniami i praktykami, czy szanujemy się nawzajem, czy jesteśmy na siebie otwarci. Poszerzanie dyskursu i artystyczne przełamywanie barier i tabu może przynieść tylko korzyści."

(md)