Boję się o młode osoby trans

O czym musimy pamiętać, gdy mamy do czynienia z transpłciowym coming outem? Jak to wygląda z punktu widzenia doświadczenia Fundacji Trans-Fuzja?
Mamy różną pracę coming outową, pracujemy i z osobami, i ze środowiskiem, w przypadku tego ostatniego myślę przede wszystkim o pracy z rodzinami, ale także ze szkołami. Dla nas, jako organizacji, najważniejsze jest, aby było wsparcie osób bliskich, dlatego pomagamy ocenić, jak wygląda sytuacja z rodziną, oceniamy, czy to się opłaca robić teraz, czy poczekać, jakie kroki podjąć, w jaki sposób. Pracujemy na bardzo indywidualnym podejściu. Jednocześnie prowadzimy grupy wsparcia dla osób bliskich w Krakowie (gdzie działa grupa mieszana) i Warszawie. Działa też grupa dla osób bliskich na Facebooku. Wobec tych osób bliskich mamy taką politykę, że to mogą być rodzice, partnerzy, partnerki, te stosunki zażyłości definiujemy bardzo szeroko, ale mamy zasadę, że nie przychodzą pary, czy rodzice z dziećmi, bo chcemy właśnie zostawić przestrzeń rodzinom i osobom bliskim.

Praca nad społeczeństwem i jego edukacją jest oczywiście ważna, my jednak bardzo zwracamy uwagę na te osoby bliskie. Często jest tak, że rodziny przechodzą swego rodzaju żałobę, szukają winy w sobie. Zauważyliśmy, że dotyczy to zwłaszcza matek cispłciowych, które obwiniają się, że coś zrobiły źle w trakcie wychowania lub nawet ciąży.

Praca ze szkołami się układa?
Pracujemy ze środowiskiem szkolnym, bo mamy osoby niepełnoletnie pod swoją opieką. Przychodzimy do szkół, robimy pogadanki z nauczycielami, psychologami szkolnymi, klasami. Teraz mieliśmy pozytywną współpracę z ośmioma szkołami – w tym roku wydajemy krótki raport z rozmów z czterema, które się zgodziły, i w których były osoby transpłciowe. Szkoły nas traktują różnie. Do osób trans generalnie podchodzą dobrze, ale często pod warunkiem, że będzie diagnoza i medyczne potwierdzenie. To jest nasz taki chyba największy problem i trudność: nie mamy ani prawa, ani regulacji prawnych ze strony Ministerstwa Edukacji, które pomogłyby dzieciakom trans funkcjonować, a medykalizacja jest dla dyrektorów bardzo ważna, bo daje im zabezpieczenie przed kuratorami.

Medykalizacja: tak lub nie?
Medykalizacja z jednej strony jest dobra, z drugiej zła. My, jako organizacja, jesteśmy za tym, żeby jej w ogóle nie było, ale ten straszny papierek może też czasem pomóc. Inna sprawa, że dzieciaki są często pod opieką lekarza od najwcześniejszych lat, a niektóre poradnie są przy szpitalach psychiatrycznych: i oto mamy dziecko, które ma dokumenty stwierdzające leczenie w takiej placówce. A nie do końca tak jest. I nie mamy pewności, jak taka stygmatyzacja na daną osobę będzie potem działała. Z drugiej strony możemy też mieć dzieciaki, które zachowują się różnorodnie płciowo, ale to nie znaczy, że rozwiną w sobie niecispłciową tożsamość. A przecież też ktoś je może wysłać do lekarza.

Często rodzice też reagują z ulgą, gdy dostają informację, że wszystko jest w porządku i że jest to coś, co lekarz zna.

Jak na transpłciową osobę po coming oucie wpływają sytuacje takie, jaka miała miejsce w Wieliczce?
Wydaje mi się, że to jest najgorsze co może się zdarzyć. Często jest tak, że jest jedna osoba, która się sprzeciwia i jest głośna, ale przeciw sobie ma środowisko. Gorzej jeżeli to jest akcja zmasowana. Moim zdaniem jest kilka różnych dróg, które mają wpływ na osoby trans, ale też ten odbiór społeczny: wokół siebie mam osoby, które są przyjazne, rodziców, rodziny, ale jednak na zewnątrz są osoby, które chcą, żeby mi się stała krzywda. I to jest straszna wiadomość dla młodych osób trans, które dopiero siebie odkrywają, które chcą się czuć częścią społeczności, i które chcą być traktowane poważnie. Ja się przyznam, że szczególnie teraz bardzo się boję o młode osoby trans. W Polsce i tak już mamy duży problem przemocy, a równocześnie problem nieraportowania tej przemocy.

Jak zatem reagować?
Po pierwsze, byłoby fantastycznie, gdyby lokalne, wspierające grupy, sojusznicy, rodziny, jasno pokazywały, że są przyjazne. To także dotyczy szkół. Jest protest ONR przed szkołą? Wezwać policję. Mówić jasno, że to jest zakazane. Jeżeli to tylko możliwe – szkoły powinny pomagać w zgłoszeniu sprawy do prokuratury. W ogóle ze szkołami w Polsce jest taki problem, że często uważa się, że to co się dzieje poza szkołą, nie jest jej problemem. A tak naprawdę dzieciaki spędzają w szkole bardzo dużo czasu i uważam, że szkoła nie powinna się zachowywać w ten sposób. A też mamy takie sygnały. Rozumiem także jednak, że nie mamy dobrego prawa, które chroniłoby nie tylko osoby trans, ale także LGB.

Kim jest dobry sojusznik?
Reaguje i namawia do reagowania. Dobry sojusznik to taki sojusznik, który staje w obronie kogoś, nawet jeżeli tej osoby nie ma: gdy ktoś mówi źle o tej osobie – reagować. Dzieciaki są fantastyczne, młodzież jest fantastyczna, jeżeli chodzi o reagowanie, co widać w Internecie. Być dla tej osoby zawsze, to jest ważne.