Wywiady Repliki: Marcin Nikrant

Leśniewo ma wyjątkowego sołtysa. Nie dość, że bardzo młodego - masz dopiero 26 lat - to jeszcze jawnego geja.
Gdy cztery lata temu startowałem po raz pierwszy w wyborach na sołtysa Leśniewa, mój wiek był chyba główną przeszkodą. Mówiono, że taki młody nie da sobie rady, nie ma doświadczenia, za krótko tu mieszka. I przepadłem.

A orientacja seksualna?
Wtedy jeszcze ukrywałem, że jestem gejem. To znaczy, tylko garstka znajomych wiedziała.

Teraz już nie ukrywasz. I w lutym wygrałeś wybory na sołtysa. Jak myślisz, dlaczego mieszkańcy ci zaufali?
Liczą się chęci i możliwości zrobienia czegoś konkretnego, by ludziom żyło się łatwiej. Wiem, ze brzmi to może górnolotnie i banalnie, ale tak jest. Nie interesowała mnie specjalnie władza sama w sobie, ani wielka polityka. Nie należę do żadnej partii. Ważne, co chciałem zmienić na lepsze.

Co chciałeś zmienić?
Na przykład wymienić wiaty przystankowe. Jest ich w Leśniewie pięć, trzy z nich mają po 15 lat. No i właśnie je wymieniamy. Będą nowe i ładne. Zależy mi i na funkcjonalności, i na estetyce, tzw. mała architektura jest ważna. Studiuję właśnie na kierunku architektura krajobrazu w Sopockiej Szkole Wyższej, w przyszłym roku kończę.
Ale nie tylko o to mi chodzi. W ostatnich latach w Leśniewie zamknięto aptekę, pocztę, kilka sklepów. To trzeba odtworzyć. Centrum wsi wymaga rewitalizacji. Powinniśmy zbudować plac zabaw dla dzieci i małą infrastrukturę turystyczną. Założyłem też Stowarzyszenie Promocji i Rozwoju Wsi Leśniewo, które ma zajmować się m.in. pozyskiwaniem środków z funduszy europejskich na realizację celów statutowych.
Ważna jest też aktywizacja mieszkańców poprzez m.in. wydarzenia kulturalne.

Jak przebiegała twoja kampania wyborcza?
Kampania to trochę za dużo powiedziane. W styczniu wójt gminy zarządził wybory sołtysów na dzień 13 lutego 2011. Miałem niespełna trzy tygodnie. Wydrukowałem ulotki ze swoim programem, które potem rozdawałem. Zorganizowałem też spotkanie otwarte, na które przyszło z 50 osób. To dużo (Leśniewo ma ok. 1600 mieszkańców - przyp. MK). Bałem się, że będzie drętwo, przygotowałem sobie przemówienie na pierwsze 15 minut, tymczasem niemal od początku rozgorzała bardzo ciekawa dyskusja. Ludzie chyba zobaczyli, że autentycznie mi zależy. Myślę, że to spotkanie przyczyniło się do mojego zwycięstwa.
A orientacja seksualna w ogóle nie była tematem.

Ale ludzie we wsi wiedzą, nie?
Oczywiście. Może nie wszyscy, bo nie mówiłem każdemu z osobna, ani nie ogłaszałem wszem i wobec, ale gdy ktoś mnie pyta, czy mam dziewczynę, albo jak ona ma na imię, to odpowiadam: „Mam faceta. On ma na imię Przemek”. Na moim profilu na facebooku można przeczytać, że jestem w związku z mężczyzną. Wśród znajomych mam tam wiele osób z Leśniewa, więc na pewno wiedzą. Czasem w rozmowach wyczuwam pozytywne nastawienie, a czasem dystans. Ale z otwartą wrogością, z homofobią się nie spotkałem.
A w codziennej pracy sołtysa ten temat, jak się domyślasz, po prostu się nie pojawia. Nie jest problemem.

No to super jest to twoje Leśniewo!
Ja i moje rodzeństwo niechętnie przystawaliśmy na pomysł przeprowadzki, gdy rodzice podjęli taką decyzję 6 lat temu. A teraz nie wyobrażam sobie, że mógłbym mieszkać gdzieś indziej. Chociaż ma to swoje minusy. Już około 18.00 odjeżdża ostatni autobus do Wejherowa, skąd można złapać SKM-kę do Trójmiasta, więc czasami czuję się trochę odcięty od trójmiejskich przyjaciół.

Podoba ci się sołtysowanie?
Bardzo. Najchętniej całkowicie poświęciłbym się pracy społecznej. Zaangażowałem się i czuję, że mogę mieć wpływ na zmiany w Leśniewie.

Co zależy od sołtysa?
Budżet sołecki nie jest wielki, ale jednak. Możemy finansować wydarzenia kulturalne, remonty (np. dróg gruntowych, obiektów gminnych), prace porządkowe. Możemy dofinansować szkołę podstawową, klub sportowy czy oddział Ochotniczej Straży Pożarnej. Organizujemy również szkolenia i inne przedsięwzięcia o charakterze edukacyjnym.
Na co dzień współpracuję z pięcioosobową Radą Sołecką wybraną przez Zebranie Wiejskie.

Przed przeprowadzką mieszkaliście w mieście?
Nie. We wsi Łebcz niedaleko stąd.

Jesteś dowodem na to, że nie tylko w wielkich miastach można być otwartym gejem.
No, tak, chociaż nie uogólniajmy. Pewnie nie wszystkie wsie są tak tolerancyjne, jak Leśniewo. A ja mam też otwartą rodzinę. Coming out nie był dla mnie łatwy, ale w sumie bardzo udany. I przyniósł mi ogromną, ogromną ulgę. Czułem się po nim o ileś kilogramów lżejszy. Gdyby najbliżsi nie przyjęli dobrze mojej homoseksualnej orientacji, byłoby krucho.

Kiedy im powiedziałeś?
Trzy lata temu. Zacząłem od rodzeństwa. Jestem najstarszy, mam siostrę i dwóch braci. Najpierw powiedziałem siostrze. Zapytała tylko, czy jestem tego pewny – i dała spokój, zaakceptowała. Bratu wyoutowałem się prawie przypadkiem. Wspomniał, że w rodzinie jego narzeczonej jest gej, a mnie się wtedy „wymknęło”, że ja też jestem. Wkurzył się na mnie strasznie. Nie za gejostwo, tylko za to, że to ukrywam. Nie odzywał się do mnie przez pół roku, dopóki nie powiedziałem rodzicom. Wcześniej był jeszcze coming out u najmłodszego brata. Krótko i na temat. „Chciałem ci coś powiedzieć”, „Co? Że jesteś gejem?”, „Tak”, „No, OK, już wiedziałem”. Gdy był chory i leżał w szpitalu, odwiedzałem go razem z moim chłopakiem i on wyczuł, co między nami jest.
W końcu przyszła kolej na rodziców. Przed rozmową z nimi ze stresu zjadłem chyba wszystkie paznokcie. Byłem przeszczęśliwy, gdy przyjęli to spokojnie. Mama milczała i w końcu tata, który zapewnił mnie, że „to nie ma wpływu na relację z nami, jesteś naszym synem i cię kochamy”, odezwał się do mamy: „A ty nic nie powiesz?”. „Jestem jego matką, co on myśli, że ja nie wiedziałam?”
Mój kuzyn też jestem gejem, więc razem z tym od narzeczonej mojego brata, jest nas w rodzinie trzech.

(śmiech) W Leśniewie jesteś jak Daffyd z „Małej Brytanii”, „jedynym gejem we wsi”?
(śmiech) Z tego, co wiem, to chyba nie. Ale nie idźmy dalej, na pewno jestem jedynym wyoutowanym gejem we wsi.

A twój chłopak?
Mieszka 70 km ode mnie. To związek na odległość, niestety. Nie widujemy się tak często, jak byśmy chcieli, nie licząc Skype’a.

Od dwóch lat działasz w trójmiejskiej Kampanii Przeciw Homofobii. Co cię do tego skłoniło?
Ostatnio ze względu na nawał obowiązków trochę mniej działam i już zdążyłem dostać małą reprymendę od szefowej...
A zaczęło się tak, że usłyszałem o Dniu Milczenia, który organizowało KPH Trójmiasto. Poszedłem, bo chciałem pokazać, że też nie boję się protestować przeciwko homofobii, że to co robi KPH jest OK, a homofobia - nie. Odczuwałem potrzebę, by dać wyraz mojej identyfikacji ze społecznością LGBT. I od razu tam na miejscu zostałem członkiem KPH.

Potem byłeś trójmiejskim koordynatorem projektu „Razem bezpieczniej”.
Tak. Ten projekt zakończył się w czerwcu. W komendach wojewódzkich policji funkcjonują pełnomocnicy ds. ochrony praw człowieka, w Trójmieście to jest pan Zdzisław Huzar i ja byłem jego asystentem ds. związanych z osobami LGBT. W marcu zorganizowaliśmy spotkanie w sopockim klubie gejowskim „69”. Uświadamialiśmy ludziom, jakie prawa mają osoby dyskryminowane ze względu na orientację seksualną, co może zrobić gej pobity za to, że jest gejem itd.

Masz też na swym koncie bycie „żywą książką”.
To jest fantastyczne doświadczenie! Byłem żywą książką pod tytułem „Gej” w Żywej Bibliotece w Gdańsku i w Koszalinie.

Jak to się odbywa?
Siedzisz sobie w bibliotece razem z innymi żywymi książkami – z lesbijką, z osobą czarnoskórą, z ateistą, osobą pochodzenia żydowskiego itd. Gdy ktoś przychodzi i chce cię wypożyczyć, idziesz z tym kimś do czytelni – i tam „dajesz się czytać” czyli odpowiadasz na pytania tej osoby.

Na przykład jakie?
Najprzeróżniejsze! To jest wyjątkowa możliwość podzielenia się z ludźmi swoimi doświadczeniami. Ludzie pytają, po co my, geje, chcemy adoptować dzieci, po co nam ustawa o związkach partnerskich albo dlaczego „się obnosimy” – a ja spokojnie odpowiadam, obalam stereotypy. Nikt nie przyszedł tylko po to, by mnie zbesztać. Zdarzają się też pytania intymne, czyli z cyklu „jak wy to robicie?”. No i tłumaczę, że jeden facet jest aktywny, drugi pasywny, albo odwrotnie, albo obaj są i aktywni, i pasywni itd. Przyszła dziewczyna, która nie potrafiła wyobrazić sobie seksu męsko-męskiego, więc przed spotkaniem ze mną weszła sobie na redtube i obejrzała. I stwierdziła „Ojej, jakie to piękne!”.
Tak naprawdę, często się zdarza, że więcej mówią ludzie, którzy cię wypożyczają, niż ty sam.
Przy okazji Żywej Biblioteki wyoutowałem się wójtowi gminy Puck, czyli gminy, do której należy Leśniewo.

Jak?
Opowiadałem mu ideę tej imprezy, a on na to, że nie zna żadnego geja. No to od razu poznał (śmiech). I zaraz dodał, że nie ma nic przeciwko. Wtedy dopiero powiedziałem, że w tej Żywej Bibliotece to właśnie ja jestem i pogratulował mi odwagi.

Marcin, jesteś otwartym gejem, masz faceta, coming out przeszedł ci w sumie bez większych problemów, działasz na rzecz walki z homofobią, a od pół roku jako 26-letni sołtys praktycznie rządzisz na wsi, na której mieszkasz. Słucham cię i aż trudno mi uwierzyć, że to wszystko się dzieje u nas, a nie gdzieś w Holandii czy Szwecji.
Czyli wszystko idzie zgodnie z moim planem. Mieć faceta, który daje mi szczęście, robić to, co przynosi mi satysfakcję i mieć swój mały udział w tym, by było nam bliżej do Holandii czy Szwecji.