NSA wydał dziś wyrok w sprawie transkrypcji aktu małżeństwa dwóch mężczyzn - koniec wymówek!

Naczelny Sąd Administracyjny nakazał dziś transkrypcję zagranicznego aktu małżeństwa dwóch mężczyzn do polskiego rejestru stanu cywilnego. To pierwsze tego typu orzeczenie najwyższej instancji administracyjnej w Polsce, wydane w następstwie wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Batalia prawna toczyła się od 2019 roku, kiedy to jeden z mężczyzn złożył wniosek o transkrypcję niemieckiego aktu małżeństwa, zawartego w Berlinie w czerwcu 2018 roku. W sierpniu 2019 roku kierownik Urzędu Stanu Cywilnego odmówił dokonania wpisu. Powołał się na art. 107 pkt 3 Prawa o aktach stanu cywilnego, który zakazuje transkrypcji sprzecznej z podstawowymi zasadami porządku prawnego w Polsce, oraz na art. 18 Konstytucji RP, definiujący małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny. Decyzję tę podtrzymał wojewoda, a w lipcu 2020 roku skargę małżonków oddalił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Przełom nastąpił w 2023 roku, gdy NSA skierował do TSUE pytanie prejudycjalne dotyczące obowiązku państw członkowskich w zakresie transkrypcji jednopłciowych aktów małżeństwa, legalnie zawartych w innym kraju Unii. W listopadzie 2025 roku Trybunał orzekł jednoznacznie: państwo członkowskie ma taki obowiązek, nawet jeśli jego prawo krajowe nie instytucjonalizuje takich związków. W konsekwencji tego orzeczenia sprawa powróciła na wokandę NSA.

Po wyroku unijnego trybunału Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji argumentowało, że rozstrzygnięcie dotyczy wyłącznie "technicznej" kwestii transkrypcji dokumentu, a nie prawnego uznania małżeństwa jednopłciowego w Polsce. Z kolei przedstawiciele samorządów zwracali uwagę na ograniczenia informatyczne systemu, które uniemożliwiały wprowadzenie danych małżonków tej samej płci, i oczekiwali na wytyczne rządu.

ZOBACZ TEŻ Co z wykonaniem wyroku TSUE? Rzecznik Praw Obywatelskich ponagla MSWiA

Ostatecznie NSA uchylił wyrok WSA oraz pierwotną decyzję kierownika stołecznego USC. Sąd zobowiązał urząd do dokonania transkrypcji aktu w terminie 30 dni od daty zwrotu akt administracyjnych.

(mz)