Minister Kierwiński o parach jednopłciowych: "będą korzystać z większości praw, które mają wszyscy polscy małżonkowie"

Jeszcze w tym tygodniu rząd podpisze rozporządzenie otwierające drogę do transkrypcji zagranicznych aktów małżeństw jednopłciowych w polskich rejestrach. Zapowiedział to w poniedziałek na antenie TVN24 minister spraw wewnętrznych i administracji Marcin Kierwiński.

Szef MSWiA wskazał konkretny termin: środa lub czwartek. „Myślę, że jutro – wtorek – to jest ten czas, kiedy Rządowe Centrum Legislacji przygotuje już ten oficjalny dokument” – mówił Kierwiński, dodając, że konsultacje projektu między resortami właśnie się zakończyły. Rozporządzenie podpisze wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski, a kontrasygnatę – zgodnie z przepisami prawa – złoży sam Kierwiński.

Co zmienia rozporządzenie

Nowe przepisy są techniczną odpowiedzią na orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 25 listopada 2025 roku (sprawa C-713/23) oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego. TSUE stwierdził, że państwa członkowskie UE mają obowiązek uznawać małżeństwa jednopłciowe obywateli Unii zawarte legalnie w innym państwie członkowskim. Trybunał zastrzegł jednocześnie, że nie oznacza to obowiązku wprowadzenia instytucji małżeństw jednopłciowych w prawie krajowym.

Dotychczasowe wzory aktów małżeństwa zawierały rubryki „kobieta” i „mężczyzna”, co urzędnicy stanu cywilnego wykorzystywali jako argument przeciwko transkrypcji związków par tej samej płci. Rozporządzenie zastępuje te pola neutralnymi określeniami „pierwszy małżonek” i „drugi małżonek”, a sam akt ma jednoznacznie wskazywać charakter związku – kobieta–mężczyzna, kobieta–kobieta lub mężczyzna–mężczyzna. Transkrypcji ma być można dokonać w dowolnym urzędzie stanu cywilnego w Polsce.

Projekt zmiany wzorów aktów Gawkowski podpisał już 13 maja – to wewnątrzresortowy etap prac legislacyjnych. W tym tygodniu, po zakończeniu uzgodnień międzyresortowych, ten sam dokument zostanie podpisany jako finalne rozporządzenie ministra cyfryzacji wraz z kontrasygnatą szefa MSWiA, co otworzy drogę do jego publikacji i wejścia w życie.

Dziedziczenie i informacja medyczna – jakie prawa zyskają pary

Najważniejszym praktycznym skutkiem rozporządzenia będzie objęcie par jednopłciowych, których małżeństwa zostaną wpisane do polskich rejestrów, szerokim katalogiem uprawnień przysługujących małżonkom. „Będą korzystać z większości praw, które mają wszyscy polscy małżonkowie – jak dziedziczenie, czy informacja medyczna” – zapowiedział Kierwiński.

W praktyce oznacza to przede wszystkim:

• dziedziczenie ustawowe – małżonek wpisany do polskiego rejestru będzie dziedziczył po zmarłym partnerze na zasadach przewidzianych w Kodeksie cywilnym, w tym z prawem do zachowku;


• dostęp do informacji medycznej – możliwość uzyskiwania informacji o stanie zdrowia partnera, wyrażania zgody na zabiegi i odwiedzin w szpitalu, w tym na oddziałach intensywnej terapii;


• wspólne rozliczenie podatkowe oraz uprawnienia wynikające z prawa pracy (np. urlop okolicznościowy);


• prawo do renty rodzinnej po zmarłym małżonku;


• prawo odmowy składania zeznań przeciwko małżonkowi w postępowaniach karnych i administracyjnych.

Kierwiński zastrzegł jednak, że część uprawnień nadal pozostanie poza zasięgiem transkrybowanych małżeństw. „Znajdą się pewnie takie kwestie, co do których polskie ustawy mówią jasno, że małżeństwo to związek kobiety i mężczyzny, np. kwestie adopcyjne są tak opisywane w polskim prawie” – wskazał minister. Pełne zrównanie praw – w tym możliwość wspólnej adopcji dzieci – wymagałoby zmian w ustawach, na które w obecnym układzie parlamentarnym nie ma większości. Według ministra zakres niektórych uprawnień będzie musiał być jeszcze rozstrzygany w orzecznictwie sądów, ponieważ szczegółowe regulacje znajdują się w ustawach resortowych.

Siedem par po wyrokach NSA

Pierwszy krajowy wyrok wdrażający tezy TSUE zapadł 20 marca 2026 roku. NSA zobowiązał wówczas kierownika stołecznego USC do transkrypcji aktu małżeństwa dwóch Polaków, którzy w 2018 roku zawarli związek w Berlinie. W ubiegłym tygodniu ich małżeństwo zostało oficjalnie przeniesione do polskiego rejestru – to pierwszy taki przypadek w historii kraju. Od marca NSA wydał analogiczne wyroki dotyczące łącznie siedmiu par jednopłciowych, w tym pary z Berlina. Pozostałe sześć transkrypcji ma zostać przeprowadzonych w najbliższych tygodniach.

Eksperci podkreślają, że pełne wdrożenie standardu wynikającego z wyroku TSUE wymaga zmian w ustawach. Rozporządzenie usuwa jednak najpoważniejszą barierę techniczną, na którą powoływali się urzędnicy odmawiający wpisów.