Poniedziałek, 11.02.2019, Aktualizacja: Środa, 01.04.2026
Co uzasadnienie sądu w Warszawie oznacza dla par jednopłciowych w Polsce?
Komentuje prawniczka KPH
"To sygnał dla ustawodawcy, że artykuł 18 Konstytucji nie jest przeszkodą w uregulowaniu kwestii małżeństw par jednopłciowych" - mówi naszemu portalowi Karolina Gierdal, prawniczka Kampanii Przeciw Homofobii, o uzasadnieniu Sądu Administracyjnego w Warszawie ws. odrzuconej skargi Kuby i Dawida, którzy chcieli zarejestrować w Urzędzie Stanu Cywilnego ich zawarte w Portugalii małżeństwo.
W czerwcu 2017 roku Kuba i Dawid wzięli ślub na Maderze i chcieli zarejestrować swoje małżeństwo w USC. Kierownik odmówił, decyzję podtrzymał wojewoda mazowiecki. Złożyli więc skargę do Sądu Administracyjnego w Warszawie. Na początku stycznia poznaliśmy decyzję sądu. Jak brzmiała? Sąd Administracyjny podtrzymał decyzję wojewody.
W poniedziałek poznaliśmy jednak pełną treść uzasadnienia, z której mogliśmy m.in. się dowiedzieć, że "treść art. 18 Konstytucji nie mogłaby stanowić samoistnej przeszkody do dokonania transkrypcji zagranicznego aktu małżeństwa, gdyby w porządku krajowym instytucja małżeństwa jako związku osób tej samej płci była przewidziana. Powyższy przepis nie zabrania przy tym ustawodawcy, by ten mocą ustaw zwykłych zinstytucjonalizował status związków jednopłciowych lub też różnopłciowych, które z sobie wiadomych przyczyn nie chcą zawrzeć małżeństwa w jego tradycyjnym rozumieniu".
Prawniczka przypomina też o jeszcze jednej kwestii, mianowicie o kwestii bigamii: "Skoro Państwo nie uznaje małżeństw jednopłciowych zawartych za granicą, stan cywilny tych osób się nie zmienia i będą one mogły starać się o zawarcie małżeństwa w Polsce zgodnie z polskim prawem - z osobą innej płci" - mówi.
"Komentowany dziś szeroko fragment uzasadnienia ma więc ważną rolę symboliczną dla myślenia o artykule 18, ale przede wszystkim - zmienia sposób myślenia o interpretowaniu prawa" - reasumuje Gierdal.
(md)
W poniedziałek poznaliśmy jednak pełną treść uzasadnienia, z której mogliśmy m.in. się dowiedzieć, że "treść art. 18 Konstytucji nie mogłaby stanowić samoistnej przeszkody do dokonania transkrypcji zagranicznego aktu małżeństwa, gdyby w porządku krajowym instytucja małżeństwa jako związku osób tej samej płci była przewidziana. Powyższy przepis nie zabrania przy tym ustawodawcy, by ten mocą ustaw zwykłych zinstytucjonalizował status związków jednopłciowych lub też różnopłciowych, które z sobie wiadomych przyczyn nie chcą zawrzeć małżeństwa w jego tradycyjnym rozumieniu".
Małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny, rodzina, macierzyństwo i rodzicielstwo znajdują się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej.Co to oznacza dla par jednopłciowych w Polsce? Jak mówi w rozmowie z nami Karolina Gierdal, prawniczka Kampanii Przeciw Homofobii, to ważne słowa, albowiem pokazują zmianę sposobu myślenia o artykule 18 Konstytucji, który do tej pory wykorzystywany był przez przeciwników równości małżeńskiej, jako argument przeciwko jej wprowadzeniu w Polsce. "Zdaniem sędziego artykuł 18 nie definiuje małżeństwa wyłącznie jako związku kobiety i mężczyzny, a jedynie przypomina o specjalnej ochronie jaką udziela mu państwo. Ten sam przepis taką ochronę gwarantuje rodzinom" - mówi, dodając, że w ocenie Sądu w obecnej sytuacji prawnej Kuba i Dawid nie mogą zarejestrować swojego małżeństwa zawartego za granicą, albowiem polskie prawo go nie rozpoznaje - zdaniem Sądu nie wywiera ono skutków prawnych w Polsce. "Nic jednak nie stoi na przeszkodzie, by tak się stało, o ile ustawodawca ureguluje ową kwestię. Sąd daje wyraźny sygnał - nie można zasłaniać się art. 18 Konstytucji jako przeszkodą dla wprowadzenia równości małżeńskiej" - zaznacza Gierdal.
Artykuł 18
Prawniczka przypomina też o jeszcze jednej kwestii, mianowicie o kwestii bigamii: "Skoro Państwo nie uznaje małżeństw jednopłciowych zawartych za granicą, stan cywilny tych osób się nie zmienia i będą one mogły starać się o zawarcie małżeństwa w Polsce zgodnie z polskim prawem - z osobą innej płci" - mówi.
"Komentowany dziś szeroko fragment uzasadnienia ma więc ważną rolę symboliczną dla myślenia o artykule 18, ale przede wszystkim - zmienia sposób myślenia o interpretowaniu prawa" - reasumuje Gierdal.
(md)
Powiązane
Piątek, 27.03.2026 Równość małżeńska czy tylko symbol? Co oznacza wyrok NSA 
Czwartek, 01.03.2018 NSA: nie można zarejestrować małżeństwa dwóch kobiet 
Czwartek, 07.05.2026 Kolejne trzy wyroki NSA w sprawie transkrypcji małżeństw jednopłciowych 
Piątek, 20.03.2026 NSA wydał dziś wyrok w sprawie transkrypcji aktu małżeństwa dwóch mężczyzn - koniec wymówek! 
Czwartek, 19.09.2019 WSA odmówił Agacie Kowalskiej i Emilii Barabasz transkrypcji aktu małżeństwa Inne tematy
2. Sprawozdawcą był asesor, a nie sędzia zawodowy.
3. Sądy administracyjne nie powinny wyręczać lub też zastępować administracji publicznej w wykonywaniu spoczywających na niej zadań, tylko kontrolować zgodność z prawem tego działania.
4. Uzasadnienie wyroku może zawierać wskazówki dla organu, do których zastosowanie się umożliwi podjęcie przez organ działania zgodnego z prawem. Jednak element ten jest częścią uzasadnienia, jedynie gdy skargę uwzględniono i ma być ona ponownie rozpatrzona przez organ administracji. W przypadku Jakuba i Dawida był to wyrok oddalający skargę.
5. Toteż to uzasadnienie nie pełni jakiejkolwiek funkcji prawnej, jedynie społeczną, tudzież socjologicznoprawną, choć tu i tak bym się spierał, bowiem w naszym porządku prawnym, naturalnie nie ma mowy o precedensie, są zasady prawne SN, uchwały NSA i wyroki interpretacyjne TK. Zatem na pytanie „Co to dla nas oznacza?” należałoby odpowiedzieć „Niestety nic, nawet nie wyznaczyli sędziego do bycia sprawozdawcą” (patrz: § 55 regulaminu wewnętrznego urzędowania WSA w Warszawie).
6. W naszym głupim i opresyjnym państwie pytałbym raczej „Co to oznacza dla asesora?”. Nie jest przecież tajemnicą, że sprawozdawcą był Paweł Dańczak (adiunkt na WPiA Uniwersytetu Łódzkiego), zaś asesorów i sędziów w wojewódzkich sądach administracyjnych powołuje Prezydent RP, na Wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, obecnie opanowanej przez nominatów PiS. Nie zdziwiłbym się, gdyby w jakiś wymyślny sposób - choć de iure jest to niemożliwe - zrujnowanoby jego karierę w sądownictwie. Jeśli tzw. dobra zmiana przetrwa, to z pewnością ten człowiek nie zostanie sędzią.
Myślę, że warto być przyzwoitym. Nawet, jeśli tymczasowo kariera może ucierpieć. Tzw. dOBra zmiana z czasem zgnije w jej korupcji.
Bo ten przepis, jak i cała konstytucja nadają się tylko do zaktualizowania.
2. Sprawozdawcą był asesor, a nie sędzia zawodowy.
3. Sądy administracyjne nie powinny wyręczać lub też zastępować administracji publicznej w wykonywaniu spoczywających na niej zadań, tylko kontrolować zgodność z prawem tego działania.
4. Uzasadnienie wyroku może zawierać wskazówki dla organu, do których zastosowanie się umożliwi podjęcie przez organ działania zgodnego z prawem. Jednak element ten jest częścią uzasadnienia, jedynie gdy skargę uwzględniono i ma być ona ponownie rozpatrzona przez organ administracji. W przypadku Jakuba i Dawida był to wyrok oddalający skargę.
5. Toteż to uzasadnienie nie pełni jakiejkolwiek funkcji prawnej, jedynie społeczną, tudzież socjologicznoprawną, choć tu i tak bym się spierał, bowiem w naszym porządku prawnym, naturalnie nie ma mowy o precedensie, są zasady prawne SN, uchwały NSA i wyroki interpretacyjne TK. Zatem na pytanie „Co to dla nas oznacza?” należałoby odpowiedzieć „Niestety nic, nawet nie wyznaczyli sędziego do bycia sprawozdawcą” (patrz: § 55 regulaminu wewnętrznego urzędowania WSA w Warszawie).
6. W naszym głupim i opresyjnym państwie pytałbym raczej „Co to oznacza dla asesora?”. Nie jest przecież tajemnicą, że sprawozdawcą był Paweł Dańczak (adiunkt na WPiA Uniwersytetu Łódzkiego), zaś asesorów i sędziów w wojewódzkich sądach administracyjnych powołuje Prezydent RP, na Wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, obecnie opanowanej przez nominatów PiS. Nie zdziwiłbym się, gdyby w jakiś wymyślny sposób - choć de iure jest to niemożliwe - zrujnowanoby jego karierę w sądownictwie. Jeśli tzw. dobra zmiana przetrwa, to z pewnością ten człowiek nie zostanie sędzią.