Zmarł George Weinberg – ojciec słowa „homofobia”

Urodził się 17 maja 1929 roku również na Manhattanie. Dorastał w Waszyngtonie. Jego ojciec, Frederick, był prawnikiem. Opuścił rodzinę, kiedy George miał zaledwie parę miesięcy. Spotkali się dopiero, kiedy Weinberg osiągnął wiek 18 lat. Jego matka, Lillian Hyman, ukończyła siódmą klasę, z czasem ukończyła kurs pisania na maszynie i zatrudniła się jako sekretarka.

W szkole średniej dorabiał na grze w pokera i bilard. W 1951 zdobył tytuł magistra filologii angielskiej. Fascynował się Szekspirem – stąd jego dwie książki o angielskim literacie. Studiował również matematykę i statystykę. Wtedy jednak wiedział już, że chciałby rozmawiać z ludźmi o ich problemach i wspólnie je rozwiązywać.

Zaczął więc studia psychologiczne. Napisał paręnaście książek. Jego najpopularniejsza to „Society and the Healthy Homosexual”, w której sprzeciwia się tezie, że homoseksualizm to coś nienaturalnego i patologicznego. Całą swoją karierę naukową zresztą poświęcił obalaniu mitów na temat homoseksualizmu. Jego swoista krucjata doprowadziła do wykreślenia go z listy chorób i zaburzeń psychicznych. Efekty jego pracy były ostro oceniane przez ówczesnych badaczy. Zarzucano mu „brak klimatu intelektualnego, gwarantującego obiektywizm naukowy”. Krytykował instytucję „terapii reparatywnej”, którą uważał za barbarzyństwo. 

Słowo homofobia ukuł po tym, jak widział strach przed gejami u swoich kolegów. Były lata 60., a dokładnie 1965 rok. Przygotowywał się do przemowy przed East Coast Homophile Organization. Na imprezę po wydarzeniu zdecydował przyprowadzić się koleżankę lesbijkę – fakt ten nie tyle oburzył jego kolegów, co – jak sam zauważa – byli przerażeni. Obsesyjna obawa, fobia – jak stwierdzi nie tak długo po tym wydarzeniu.

„Tak, ukułem termin homofobia jako słowo określające strach i lęk przed homoseksualistami. Irracjonalny lęk, który wydawał się być powiązany z obawą przed zarażeniem, traktowanie homoseksualizmu jako zagrożenie dla instytucji domu i rodziny. Ale i lęk religijny, który prowadził do niesamowitych zachowań, brutalnych i pełnych agresji” – powiedział Gregory’emu M. Herekowi, profesorowi z Universytetowi w Kalifornii w 1998 roku.

5 maja 1969 roku w magazynie „Screw” użył słowa po raz pierwszy. Wcześniej swoje uwagi i spostrzeżenia przedyskutował z aktywistami: Jackiem Nicholsem i Lige Clarke. Początkowo określił to jako stan ciągłego lęku doświadczanego przez heteroseksualnych mężczyzn, związanego z tym, że mogliby okazać się gejami.

Parę miesięcy później – homofobia znalazła się na okładce „Timesa”, do artykułu „The Homosexual in America”, potem – artykuł „Words for the New Culture” w 1971 roku i książka „Society and the Healthy Homosexual” z 1972 roku. Z czasem słowo stało się problematyczne, zostało wykorzystane politycznie i grupy wyznaniowe. Jednak Weinberg pozostał uparcie przy swoim i nie dał się zbyć z pantałyku.

Wspomniany już dr Herek uważa, że homofobia i samo ukucie tego słowa było kamieniem milowym. W 2004 roku w magazynie „Sexuality Research & Social Policy” napisał: „Wykrystalizowało to doświadczenie odrzucenia, wrogości i niewidzialności, które doświadczały środowiska LGBT od połowy wieku XX. Homofobia to podstawowe założenie heteroseksualnego społeczeństwa – lokowanie „problemu” homoseksualności nie wśród samych homoseksualistów, ale wśród heteroseksualistów, którzy nie tolerują gejów i lesbijek”.

W Huffington Post, Weinberg napisał: „Jak długo homofobia istnieje i funkcjonuje, jak długo geje i lesbijki doświadczają aktów przemocy, tak długo słowo homofobia będzie kluczowe dla rozwoju społeczeństw i ludzkości. Bo w rzeczy samej, homofobia powinna być wpisana na listę zaburzeń psychicznych”.

W artykule z 2013 roku diagnozuje ruch LGBT. Joseph Epstein przedstawił go jasno ze strony homofobii w 1970 roku: „Nie ma gejów, nie ma lesbijek – homoseksualizm zniknął z powierzchni ziemi”. A cel ruchu LGBT jest jeden i prosty: by ich orientacja nie była akcentowana ani podkreślana przy ich ocenie czy opisie. Podobnie jak to jest z osobami leworęcznymi – nikt już nie podkreśla tego, gdy się przedstawiamy innym.

O to mu chodziło. Bo wyobraźmy sobie sytuację, że Maria startuje do sejmu. Nie powiemy: „Maria startuje do sejmu. Jest leworęczna”. To po pierwsze brzmi niepoważnie, po drugie nie ma żadnego znaczenia. Weinberg życzyłby sobie, by podobnie stało się z określeniem gej i lesbijka – żeby to nie miało znaczenia dla innych.

(ar)