„Zośka” i „Rudy” byli gejami?

Elżbieta Janicka zaproponowała, by na książkę Aleksandra Kamińskiego spojrzeć „krytycznym okiem”. Badaczka podkreśliła, że to „jedna z najbardziej mitotwórczych książek w polskiej historii”. „Warto spojrzeć na ten mit analitycznie i zastanowić się, co z niego da się ocalić, a co powinno być raczej przestrogą" – dodała Janicka. Jednak fragment, który wzbudził największą konsternację i krytykę dotyczy relacji głównych bohaterów. "Ponieważ rozmawiamy w kulturze homofobicznej, gdzie zakwestionowanie czyjejś heteroseksualnej orientacji nie jest konstatacją, lecz denuncjacją, porównałabym Zośkę i Rudego do Achillesa i Patroklesa, pary legendarnych wojowników" – podkreśliła badaczka. Jako dowód przywołała słowa Zośki: "Wziął moją rękę w swoją dłoń i trzymał mocno. Mówił: +Tadeusz, ach Tadeusz, gdybyś wiedział...+. Skarżył się na ból i mówił: +Tadeusz, jak rozkosznie, jak przyjemnie...+. (...) Jęczał z bólu, jednocześnie mówiąc, jak jest szczęśliwy i jak jest rozkosznie. Na chwilę zasnął. Koło 12 Janek obudził się, zawołał mnie, kazał usiąść obok siebie i uścisnąć serdecznie. Te chwile wynagradzały nam wszystko. Potem opowiadaliśmy sobie nawzajem jeden przez drugiego, a bliskość nasza była dla nas prawdziwą rozkoszą. Wreszcie kazał mi się położyć obok siebie, objął mocno głowę i zasnął (...). Mówił, że już będziemy szczęśliwi, że będziemy wreszcie mieszkać razem, że pojedziemy na wieś, gdzie w lecie spędzaliśmy dwa niezapomniane, szczęśliwe dni. (...) Gdy byliśmy razem przyjemność mu sprawiało, gdy trzymałem go za ręce lub gładziłem ręką po głowie. Rozmowa była wtedy była otwarta, szczera i żaden z nas nie krył wtedy swojej niewysłowionej radości i przyjaźni". Zdaniem Janickiej to jeden z najpiękniejszych tekstów o miłości „nieznającej granic”.

Publicysta Jan Wróbel powiedział portalowi NaTemat.pl, że „to kompletny wymysł”. W podobnym tonie wypowiada się Krystyna Firlej-Kępa, przewodnicząca Stowarzyszenia Polonistów działającego przy Uniwersytecie Jagiellońskim, która tezę Janickiej określa jako „nie do przyjęcia”. Krzysztof Tomasik, autor „Homobiografii” oraz publicysta Queer.pl powiedział portalowi, że krytyka badaczki jest efektem myślenia „homoseksualizm jest zły”. „Jeśli sobie uświadomimy, że takie uczucia były zawsze, to nie ma powodu, żeby dziwić się homoseksualnej miłości podczas wojny, zarówno po stronie podziemia, jak i niemieckich żołnierzy” – mówi serwisowi NaTemat.pl.

(md)