Budapeszt 2001
W dniach 15 – 21 pażdiernika 2001 roku odbyło się seminarium „Młodzi Przeciw Przemocy” będące częścią trzyletniego programu „Human Rights Education” prowadzonego pod patronatem Departamentu Młodzieży i Sportu Rady Europy. Seminarium miało miejsce w Europejskim Centrum Młodzieży w Budapeszcie. Uczestniczyło w nim 62 uczestników z 34 krajów. 31 mężczyzn i 31 kobiet reprezentowało organizacje zajmujące się przemocą w życiu codziennym, szczególnie wśród młodzieży, z całej Europy.
Polskę reprezentowały dwie osoby; Kamila Keller z Fundacji „Dzieci Niczyje” Dariusz Grzemny ze Stowarzyszenia na Rzecz Dzieci i Młodzieży SZANSA i Ireneusz Fus z „Kampanii Przeciw Homofobii”. Kampania była jedyną organizacją gejowsko - lesbijską uczestniczącą w seminarium, co nieco martwiło organizatorów, gdyż liczyli oni na większe zainteresowanie ze strony naszego środowiska, a szczególnie zależało im na udziale organizacji walczących o prawa homoseksualistów z państw Europy Środkowej i Wschodniej. Najwyraźniej geje i lesbijki z dawnych państw bloku sowieckiego nie mają żadnych problemów z przemocą wobec siebie.
Program seminarium obejmował:
Wtorek 16.10:
- wprowadzenie do młodzieżowego programu Edukacji o Prawach Człowieka
- wyjaśnienie podstawowych pojęć z zakresu Peer Education ( z powodu braku odpowiedniego tłumaczenia użyję określenia „edukacja rówieśnicza”
-prezentacje rodzimych organizacji przez uczestników; prezentacja Kampanii Przeciw Homofobii spotkała się z bardzo pozytywną reakcją i dużym zainteresowaniem. Zaprezentowałem RAPORT O DYSKRYMINACJI ZE WZGLĘDU NA ORIENTACJĘ SEKSUALNA W POLSCE i wystąpienie Roberta Biedronia z Rygi z sierpnia br. o sytuacji mniejszości seksualnych w Polsce
Środa 17.10:
- tematyczne grupy robocze; przedstawiciel KPH ( I. F.) uczestniczył w pracach na temat przemocy seksualnej i zależnej od płci ( Sexual abuse and gender related violence ), prowadzonych przez Darka Grzemnego ze Stowarzyszenia na Rzecz Dzieci i Młodzieży SZANSA.
Chcieliśmy porównać doświadczenia z naszej pracy, wypracować wspólną definicję, a także zastanowić się nad rolą edukacji rówieśniczej jako ważnego narzędzia w zwalczaniu przemocy seksualnej.
Pierwsza część prac polegała na wypisaniu, w milczeniu, na papierze na podłodze naszego rozumienia pojęcia, doświadczeń i porównaniu ich. Po tym zdecydowaliśmy się pracować bardziej nad przyczynami przemocy seksualnej i sporządzeniem listy słów kluczowych dla tematu, aniżeli opracowaniem ścisłej definicji.
Przyczyny:
∙ Przemoc jest często połączona z relacjami władzy i narzucaniem zwierzchnictwa rozumianego jako przewodzenie grupie
∙ brak prawa lub złe prawo
∙ Stereotypy kulturowe ( tu omówiliśmy np. rytualne obrzezanie kobiet w plemionach afrykańskich)
∙ Religia
∙ Nietolerancja
∙ Brak pomocy
∙ Brak edukacji lub zła edukacja
∙ Rola kobiety i mężczyzny w społeczeństwie
Słowa kluczowe w rozmowie o przemocy seksualnej:
WLADZA
STEREOTYPY
EDUKACJA
UPRZEDZENIA
NAŚLADOWNICTWO
WSTYD
ZMOWA
ZŁOŚĆ
WRAŻLIWOŚĆ
KULTURA
NAZNACZENIE
NIETOLERANCJA
NISKA SAMOOCENA
PRESJA ŚRODOWISKA
MILCZENIE
POCZUCIE WINY
Po przedyskutowaniu wszystkich możliwych przyczyn, zaczęliśmy zastanawiać się nad rolą peer education w zwalczaniu przemocy seksualnej. Największą rolę przyznaliśmy jej w prewencji, jako że może być narzędziem do osiągnięcia świadomości, poprzez szkolenie młodych ludzi. Ta metoda może być używana w seksualnej i zdrowotnej edukacji. Aby uczynić ją bardziej owocną sektory formalny i nieformalny powinny współpracować.
Środki, które mogą pomóc w osiągnięciu tego celu to; teatr, sztuka, wyposażenie techniczne, praca grupowa, lobbing. Powinno się to odbywać na dwóch poziomach – indywidualnym i grupowym.
Czwartek 18.10:
-warsztaty; temat tych , w których wziąłem udział brzmiał: Rozmowa edukacyjna jako sposób na zwiększanie świadomości ( Educational talk as an awareness raising approach ), prowadził je Ronni Abergel z Duńskiego Konsulatu Przeciwdziałania Przemocy, „Zatrzymać Przemoc”.
Głównym pytaniem warsztatów było jak możemy używać peer education, w różnych aspektach, aby zapobiegać przemocy.
Przedyskutowaliśmy 3 aspekty: przemoc, rasizm, edukację seksualną. W ostatnim przypadku zaprezentowałem sytuację mniejszości seksualnych w Polsce, przedstawiłem nietolerancyjny program „Edukacji seksualnej” w polskich szkołach. Oryginalna nazwa tego przedmiotu funkcjonująca w polskim szkolnictwie Przygotowanie Do Życia W Rodzinie wzbudziła niepohamowany paroksyzm śmiechu wśród przedstawicieli Danii i Norwegii (sic!), co chyba świadczy o tym jak daleko w tyle pod tym względem jesteśmy za państwami Zachodu.
Piątek 19.10:
- ćwiczenia na temat partnerstwa i koopercji między organizacjami
- Cwiczenia w budowaniu międzynarodowej sieci
Sobota 20.10:
- budowanie międzynarodowej sieci organizacji młodzieżowych walczących z przemocą ( w każdej postaci ), do której przystąpiłem w imieniu Kampanii Przeciw Homofobii
- podsumowanie i sesja zamykająca
Seminarium stworzyło szansę na wymianę doświadczeń , poznanie metod działania innych organizacji z całej Europy. Mam nadzieję, że będzie także początkiem owocnej współpracy w przyszłości.
Ireneusz Fus
Kampania Przeciw Homofobii
pozdrawiam serdecznie Krzys Z. Szymborski