Budapeszt: Parada Równości po raz pierwszy bez Viktora Orbána

Dziesiątki tysięcy osób przeszły w sobotę ulicami Budapesztu w 31. Paradzie Równości — pierwszej od czasu, gdy w kwietniowych wyborach władzę stracił Viktor Orbán, którego rząd rok temu wprowadził przepisy mające uniemożliwić organizację tego wydarzenia. Pochód odbył się w rekordowych upałach.

Tłum ruszył sprzed gmachu Opery chwilę po godzinie 15. Uczestnicy przeszli wzdłuż tzw. kiskörút, przez most Elżbiety nad Dunajem, aż na Vérmező.

„Powiedzmy to dziś jasno: równość nie jest prośbą ani pytaniem, tylko prawem!” – mówiła z jednej z platform Mariann Filó, organizatorka Budapest Pride, jeszcze przed wyruszeniem marszu.

„Wreszcie skończyło się to, co było do tej pory”

Wśród uczestników wyczuwalna była zmiana atmosfery. „W zeszłym roku chodziło o to, że ludzie protestowali też przeciwko systemowi, a nie tylko o prawa osób LGBT. Teraz atmosfera jest bardziej swobodna. Wszyscy starają się cieszyć, że wreszcie skończyło się to, co było do tej pory” – mówił jeden z uczestników. Zastrzegł, że otwarte pozostaje pytanie o przyszłe uregulowania wolności zgromadzeń.

Podobne wrażenia relacjonowała agencji AFP 18-letnia Petra Toth, która przyszła na swoją pierwszą paradę z dziewczyną. „Myślę, że sytuacja jest coraz lepsza, głównie dzięki zmianie rządu” – powiedziała.

W kwietniu proeuropejski konserwatysta Péter Magyar i jego partia Tisza odnieśli miażdżące zwycięstwo wyborcze, kończąc 16-letnie rządy Orbána.

Wsparcie z Brukseli i przypomnienie wyroku TSUE

Jeszcze przed rozpoczęciem parady prezydent Budapesztu Gergely Karácsony spotkał się z unijną komisarz ds. równości Hadją Lahbib. Komisarz podkreśliła, że tegoroczna parada cieszy się poparciem setek tysięcy osób w 36 krajach.

„W kwietniu Węgrzy zdecydowali, że wezmą swoją przyszłość we własne ręce. Wybrali Europę, wybrali demokrację, wybrali takie Węgry, w których jest miejsce dla wszystkich. Tegoroczne Pride to najnowszy dowód nowego początku” – mówiła Lahbib.

Komisarz pochwaliła także odwagę Karácsony’ego, który rok temu, mimo rządowych restrykcji, stanął w obronie praw mniejszości i poparł organizację największej w historii Budapest Pride. Według szacunków w ubiegłorocznym pochodzie wzięło udział około 200 tysięcy osób, otwarcie sprzeciwiając się rządowym ograniczeniom.

Prezydent stolicy przypomniał kwietniowy wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE, który uznał, że węgierska ustawa „o ochronie dzieci” z 2021 roku w sposób niezgodny z prawem dyskryminuje społeczność LGBTQ+. Trybunał stwierdził, że część działań poprzedniego rządu służyła celom propagandowym i przedstawiała osoby LGBTQ+ w negatywnym świetle, co jest sprzeczne z prawem unijnym.

Co dalej z prawami osób LGBTQ+ na Węgrzech?

Rząd Orbána wprowadził zakaz adopcji przez pary jednopłciowe, uniemożliwił zmianę oznaczenia płci w dokumentach i ograniczył materiały szkolne uznane za „promujące” homoseksualność lub tranzycję. Premier Magyar nie zapowiedział dotąd konkretnych kroków uchylających te regulacje i prosi o cierpliwość.

Pytany w tym miesiącu o małżeństwa i adopcję przez pary jednopłciowe, szef rządu odpowiedział: „Jasno powiedzieliśmy, że naszym zdaniem każdy może kochać kogo chce i żyć z kim chce, dopóki nie łamie prawa”. Dodał, że jeśli pojawi się społeczne zapotrzebowanie na dyskusję o tych kwestiach, jego rząd jest na nią otwarty.