Eto - taneczne elektromelancholie

Gdybym miał trzymać się swojej reguły, że artysta wart jest dofinansowania, jeśli przynajmniej 4-5 kawałków z płyty uważam za dobre, to ten album musiałbym kupić w trzech, albo i czterech egzemplarzach. Eto to autentyczne, gejowsko-elektroniczne objawienie, kto wie, czy nie na miarę dekady.  Przy tym artysta niemal nieznany: dopiero w rok od wydania płyty zaczyna się o nim pisać poza rodzimymi Niemcami, ostatnio uświetnił występami paradę w Kolonii oraz Europaradę w Sztokholmie.

W praktyce nawet rzeczony zakup Plastic Poetry w formie innej, niż pobranie legalnych empetrójek, stanowi poważne wyzwanie, które jednak warto podjąć.

Eto, na tanecznej scenie znanemu także dotąd jako DJ Voltaxx, udały się co najmniej trzy rzeczy. Nagrał płytę retro i nowoczesną jednocześnie, taneczną i na wskroś liryczną, spójną lecz nie nużącą. Czwarty zakup należy się za to, że produkt z gatunku gej-pop ani trochę nie przypomina kiczowatej, monotonnej papko-łupanki a la Babylon z QAF.

W warstwie muzycznej płyta jest gratką dla miłośników lat 80., z których Eto wyciągnął wszystko, co najlepsze. W kolejnych odsłonach słychać fascynacje i odwołania do takich tuzów ery new romantic jak Yazoo, wczesne Depeche Mode, New Order, Communards ale też mniej ewidentne, jak Ultravox czy nieco już zapomniany Howard Jones.

Mimo licznych nawiązań nie mamy do czynienia ze zrzynką lecz twórczym przetworzeniem. Nawet jeśli Dumb Symphony budzi refrenem ewidentne skojarzenia z So Cold The Night, wyśpiewanym niegdyś przez Jimmy'ego Sommervilla, to cechuje się zupełnie odmiennym, mroczno-ironicznym klimatem. Z utworu na utwór zmienia się nieco instrumentarium, podbite ciekawymi rozwiązaniami rytmicznymi, do przybrudzonej elektroniki domieszane zostają chórki, gitary czy intymne smyczki. Znamienne, że wszystkie piosenki są tworami zamkniętymi, kończą się przemyślaną frazą, a nie trącącym brakiem
pomysłu wyciszeniem.

DJ Voltaxx okazuje się też całkiem sprawnym wokalistą o przyjemnym, nieco matowym, melancholijnym głosie, który jednak brzmi różnie, w zależności od
potrzeby i tempa. Czasem wyciszony, niemal słabnący, innym razem zmysłowo pogłębiony, doprawiony przydechami, a zaraz potem pewny i mocny.

Elementem spajającym 60 minut całości pozostaje wszechobecna nuta melancholii, czasem wręcz liryki, nie popadającej jednak w kicz i banał. Eto przyznał w jednym z wywiadów, że płyta powstawała w ciężkim okresie po rozstaniu (porozwodowy syndrom Annie Lennox), i ten klimat chciał konsekwentnie zachować. Dlatego m.in. z tracklisty wypadło sześć kolejnych, gotowych piosenek, nieprzystających do całości.

Spójna koncepcja muzyczna przekłada się na zaskakująco bogatą warstwę tekstową, rzecz jasna - anglojęzyczną. W najbardziej skocznych kawałkach autorowi udało się wyjść daleko poza sztampowe move-your-body, bo nawet jeśli Eto zbliża się do tego przesłania, to w porę przełamuje banał dodatkową refleksją: zastanów się, kim naprawdę jesteś, nie bój się, taste the difference.

To kluczowa kwestia płyty, która tematycznie dotyka wielu aspektów homoseksualnego życia. Począwszy od uświadomienia sobie własnych skłonności (Nobody Knows), przez szukanie w uczuciach ucieczki od świata zewnętrznego (Hideaway), Eto rozkłada na czynniki pierwsze wszelkiej maści rozterki sercowe: wczesne zawroty głowy (Falling), dobry seks (co poeta ma na myśli pisząc w Alien Lover o SZEŚCIU palcach na swoim pośladku?), aż po dramaty i wspomniane rozstania.

Jest chwila na totalne zatracenie (Siamese Twins - jedno serce bijące za dwóch), taneczna pieśń fizycznej tęsknoty (Another Night), elegia gasnącego związku (Bulldozer), mozolny trud odzyskiwania autonomii i czas na życie 'po miłości' (Love Crystals). Z kolei singlowe Bicurious, opatrzone
zmysłowym teledyskiem, przewrotnie kusi heteryków do erotycznych eksperymentów, którym Eto także proponuje: zaryzykuj, staniesz się wolny.

Na dokładkę nie zabrakło miejsca na krytyczne spojrzenie na popkulturę. Wspomniana Dumb Symphony w dyskotekowej formie wyśmiewa samą siebie: nieważne co śpiewam ani co słyszysz, grunt że jest łomot umpa-umpa. Skip the Track Back traktuje o czasach mediów, lansu i internetu: nie podoba ci się własna teraźniejszość? No problem, zmień kanał, wyzeruj licznik, zrecykluj swoje życie. Za stosowną opłatą wszystko jest możliwe.

W ujmującym melodią Visual, które z powodzeniem mógłby wciągnąć do repertuaru George Michael, wiwisekcji poddana zostaje powierzchowność ludzkich relacji i klubowa codzienność: to co kręci najbardziej - uroda faceta, dobre ciuchy, zmysłowy głos i wyrzeźbiony ćwiczeniami brzuch - to tylko warstwa zewnętrzna. Czy w ogóle zainteresuje go, jakim jesteś człowiekiem...o?

W efekcie końcowym Plastic Poetry to dużo więcej, niż zbiór tanecznych piosenek, z których połowa nadaje się do kosza, bo zabrakło materiału na zapełnienie 70 minut płyty. Nienużące albumy popowe należą do rzadkości ale debiutującemu Eto udało się uniknąć pułapki i do kosza nie nadaje się właściwie nic. Różnorodność osobistych treści i przemyślanej formy sprawiła, że powstała niezwykle melodyjna płyta-całość do zasłuchania wciąż od nowa, z niesłabnącym zainteresowaniem.

Fakt, że adresowana jest w dużej mierze do gejowskiej publiczności sprawia, że odbiera się ją jeszcze bardziej osobiście.


Eto, Plastic Poetry (Creme Royale, 2007)