Kino: Czas, który pozostał

W momencie pisania tej recenzji, najnowszy obraz francuskiego reżysera znika z repertuaru komercyjnych kin. Być może przyćmił go blask zapowiadanej już od ponad pół roku i obsypanej nagrodami "Tajemnicy Brokeback Mountain". Być może zaspał też dystrybutor filmu, który trochę "cichaczem" wpuścił film Ozona na ekrany polskich kin (nasze zapytanie o materiały prasowe pozostało bez odpowiedzi). A może to po prostu "wina" filmu, który sam w sobie jest cichy i wolny od sensacji. Krzysztof Tomasik określił "Tajemnicę Brokeback Mountain" mianem filmowego wydarzenia roku. Obraz Anga Lee jest bezsprzecznie wielkim wydarzeniem - zarówno filmowym jak i medialnym, jednak w tej pierwszej kategorii ma moim zdaniem poważnego rywala.

Romain (Melvil Poupaud) to przystojny 32-letni fotograf, który stoi u progu wielkiej kariery. Właśnie przygotowywuje się do sesji zdjęciowej dla magazynu "Vogue". Sława i duże pieniądze są już na wyciągnięcie ręki. Także życie osobiste układa się całkiem dobrze. Romain nie może się skarżyć na brak powodzenia u mężczyzn, choć jego aktualny związek powoli się wypala. Wszystko do czego dąży schodzi jednak na drugi plan, gdy podczas wizyty u lekarza dowiaduje się, że jest chory na raka. Specjalista nie daje mu dużych szans. Romain nie godzi się na chemoterapię i przyjmuje do wiadomości, że zostało mu tylko kilka miesięcy życia. Czas który mu pozostał, przeznacza na to, co w życiu naprawdę ważne...

Motyw człowieka, który dowiaduje się o swoim bliskim końcu nie jest szczególnie odkrywczy. To jednak nieistotne, ponieważ wszystko inne jest tu odkrywcze. Ozon nie koncentruje się na cierpieniu, unika scen budzących litość, rezygnuje prawie całkowicie z ukazywania fizycznego cierpienia, które w przypadku choroby nowotworowej jest przecież potworne. Film Ozona to portert człowieka, który z dnia na dzień musi na nowo zdefiniować swój system wartości. Główny bohater skutecznie zagłusza wszystkie swoje życiowe lęki pracą i zawrotnie szybkim tempem życia. Gdy wiadomość o zbliżającej się śmierci pozostawia go sam na sam ze sobą, musi stawić im czoła. "Nie jestem dobrym człowiekiem, proszę pani" - mówi przypadkowo poznanej kelnerce. Ta wypowiedź odzwierciedla samoocenę człowieka, który skutecznie wykluczył wszystkich, którzy mogliby skomplikować jego na pozór uporządkowane życie. Romain odczuwa wyraźnie brak bliskich, intensywnych relacji, choć tylko ten jeden raz bezpośrednio obwinia siebie. Problem emocjonalnego niespełnienia widoczny jest wyraźniej w rozmowie z ojcem, któremu zarzuca unikanie rozmów na temat uczuć oraz w scenie porzucenia (a raczej wyrzucenia) swojego dotychczasowego chłopaka, kiedy to zamiast opowiedzieć partnerowi o swojej chorobie, kończy ponad rok trwający związek krótkim "już cię nie kocham".

Film Ozona to bomba z opóźnionym zapłonem. "Czas, który pozostał" nie powoduje ataków histerii wśród widzów. Film trafia powoli, zajmuje przez długi czas ujawniając coraz to nowe aspekty. Prosta w zasadzie fabuła kryje w sobie rozważania na bardzo trudne tematy. Pierwszym z nich jest śmierć - temat trudny, bo nadal tabuizowany. Drugi aspekt to emocjonalna pustka, wypełniana banałami współczesnego życia. Mówienie o tym bez telenowelowej ckliwości wymaga ogromnej wrażliwości. Ozon, który sam jest gejem, zdaje się zadawać pytanie czy formuła gejowskiego życia: szczęście = piękni mężczyźni, kariera, kasa, high society i high life jest faktycznie zgodna z rzeczywistością. Dla bohatera jego filmu nie jest. Rewizja tej formuły odbywa się jednak bez nahalnego przemądrzania się z odpowiednią dozą wyrozumiałości: "Nie wiem, co mam robić... nie wiem co jest dobre" - Romain zwierza się swojej babci (wielka Jeanne Moreau!) - "Idź za instynktem" - odpowiada babcia, opowiadając jak po śmierci swojego męża opuściła swojego syna (ojca Romaina).

"Czas, który pozostał" nie jest lekkim, przyjemnym filmem na słoneczne niedzielne popołudnie. W każde inne dni bez ograniczeń go jednak polecam.