Wywiady IS eXtra - Imad Mortada

Łukasz Pałucki: Imad, od kilku tygodni podróżujesz po Polsce w ramach akcji Marhaba współorganizowanej przez Fundację LGBT. Mieszkasz w Bejrucie i kierujesz organizacją na rzecz mniejszości seksualnych "HELEM". Jak to się stało, że w kraju arabskim powstała organizacja gej/les?

Imad Mortada: Wszystko zaczęło się kilka lat temu od gejowskiej strony www. Ostatecznie rząd Libanu ją zlikwidował. Potem przez pewien czas w Libanie działał tzw. Club Free. Ta nieformalna grupa zajmowała się głównie organizowaniem podziemnych imprez dla lesbijek i gejów. Dopiero w 2003 roku powstała oficjalnie grupa HELEM. Mogło się tak stać między innymi dlatego, że udało się wpisać do programów partii lewicowych kwestie mniejszości seksualnych, tak powstało pierwsze w Libanie zaplecze polityczne dla gejów i lesbijek. To są bardzo świeże zmiany i normalnie geje i lesbijki w Libanie żyją w podziemiu, nie pokazują publicznie twarzy.

ŁP: Ale Ty się nie boisz pokazywać twarzy, dlaczego?

IM: Kiedy w 2003 roku powstała HELEM , prasa bardzo zainteresowała się tematem. Media chrześcijańskie i muzułmańskie ostro zaatakowały gejów. Jeden z popularnych prawicowych tygodników opublikował zdjęcie pięciu gejów idących w demonstracji. Na tym zdjęciu nie zakryto nam oczu i nasze twarzy stały się znane w całym kraju. Zgodnie z Libańską tradycją - tak publikowane zdjęcia byłby jawną zachętą do przemocy. Po tej publikacji cała nasza piątka nie miała już nic do stracenia. Mogliśmy działać publicznie.

ŁP: Ale w jaki sposób w ogóle możesz działać skoro homoseksualizm w Libanie jest karany rokiem więzienia?

IM: Jestem internetowym dziennikarzem Indymediów, mamy wielu znajomych za granicą i to właśnie nasi przyjaciele w świecie są dla nas gwarancją bezpieczeństwa. Rząd unika bezpośrednich konfrontacji z nami bo boi się nacisków z zachodu. Dlatego tak, ważne jest dla nas nawiązywanie kontaktów za granicą.
Samo słowo HELEM można przetłumaczyć jako "marzenie", jednocześnie jest to skrót od słów: "Organizacja na rzecz mniejszości seksualnych". Helem nie jest nawet stowarzyszeniem, prawodawcy nie przewidywali możliwości założenia takiej organizacji. Ale ma własne biuro w Bejrucie i ok. 60 stałych członków. Zajmujemy się nie tylko gejami i lesbijkami, ale także prewencją HIV i tematyką AIDS. Doradzamy gejom jak zrobić comming out. Oprócz nas w Libanie działa jeszcze grupa na rzecz palestyńskich lesbijek oraz praw kobiet "Asłan". Powstała siedem miesięcy temu w Izraelu i właśnie z Jerozolimy działa.

ŁP: Jak żyje się gejom w Libanie Czy macie tam jakieś kluby gejowskie i lesbijskie?

IM: W Libanie są trzy bary i kilka klubów. Do niedawna były jeszcze dwa kluby dla lesbijek ale zbankrutowały. To życie gejowskie jest mocno nieoficjalne i nastawione głównie na klientelę zagraniczną. Do Bejrutu przyjeżdżają np. geje z Egiptu. Dla Europejczyka to musi dziwnie wyglądać kiedy w klubie w Bejrucie tańczą pary gejów i lesbijek, stoją blisko siebie, ale jeśli się dotkną albo pocałują natychmiast pojawia się ochroniarz i ich rozdziela. To standard we wszystkich klubach. Problemem są też najazdy policji i zatrzymania. Stosunki homoseksualne są w Libanie przestępstwem a policja sprawdza czy dokonano przestępstwa poprzez badanie odbytu. Dzieję się to zazwyczaj na komendzie policji gdzie zbierają się funkcjonariusze i osoba "badana" jest traktowana bardzo brutalnie i jeśli nie chce się poddać badaniu to grożą jej bronią. Protestujemy przeciwko tym praktykom i staramy się wpłynąć na prawo, ale to nie łatwe. Aktualnie przez Liban przechodzi fala nacjonalizmu. Skrajna prawica ma olbrzymie poparcie społeczne, to nas przeraża. Mamy też olbrzymie problemy z przestępcami którzy szantażują gejów ujawnieniem ich orientacji. Sam szantaż w Libanie jest przestępstwem i walczymy z takimi przestępcami.

ŁP: W czerwcu tego roku w Jerozolimie ma się odbyć światowa parada gejów i lesbijek. Wiem, że byłeś przeciwny tej imprezie, dlaczego?

IM.: Byłem i nadal jestem przeciwny paradzie gejowskiej w Jerozolimie. Państwo Izrael popiera pomysł parady gejowskiej , żeby pokazać światu jakie jest otwarte i tolerancyjne, podczas kiedy samo prześladuje Palestyńczyków. W Izraelu możesz paradować jako gej czy lesbijka, ale jeśli jesteś Palestyńczykiem nieważne czy homo czy hetero, możesz zostać bez powodu zabity przez Izraelskiego żołnierza a twój dom może być zburzony bez powodu. Dlatego protestowałem przeciwko tej paradzie. To wykorzystywanie idei tolerancji przeciwko innej tolerancji. Ważne żeby geje i lesbijki z Europy którzy będą paradować w Jerozolimie wiedzieli, że Ci sami którzy będą ich ochraniać podczas marszu na co dzień strzelają do Palestyńskich cywili. Ja nie chcę brać w tym udziału.


ŁP: Jak Ci się podoba w Polsce, czy coś słyszałeś o naszym kraju?

IM.:W tej części świata w której mieszkam Polska kojarzy się głównie z nazwiskiem BELKA. To nie jest zbyt dobre skojarzenie, szczególnie kiedy się mieszka w Iraku. Ja oprócz tego, że jestem działaczem gejowskim jestem też lewicowcem i napewno nie jestem obiektywny. Polski premier kojarzy mi się głównie jako doradca amerykańskiego urzędnika Bremera i jego dekretów które są źródłem cierpień zwykłych ludzi w Iraku. Teraz kiedy przez jeden z takich dekretów Irakijczycy nie dostaną od rządu jedzenia i wody tylko pieniądze to zastanawiam się ile z nich nie zdoła tej wody i jedzenia kupić. W moim kraju istnieje też silne przekonanie, że gdyby Irakijczycy byli wolnym narodem tzn. nie byliby okupowani to tacy ludzie jak Bremer i Belka byliby ścigani jako przestępcy.
Jeśli chodzi o Wasz kraj to bardzo mi się podoba. Ludzie przyjmują nas ciepło. Pozatym bardzo podoba mi się w tym klubie (Rasko - przyp red.) jest tutaj dużo kolorów.

ŁP: Dziękuję za rozmowę


Rozmawiał Łukasz Pałucki