Senat przyjął ustawę o osobie najbliższej. Ostateczna decyzja w rękach prezydenta.

Senat przegłosował 25 czerwca ustawę o statusie osoby najbliższej wraz z przepisami wprowadzającymi. To moment bez precedensu – pierwszy raz w historii projekt dotyczący formalizacji związków par jednopłciowych przeszedł całą ścieżkę legislacyjną: został przyjęty przez rząd, Sejm i Senat. Informację przekazała ministra ds. równości Katarzyna Kotula.

„To 324 strony, w których określamy, jak można zawiązać i rozwiązać umowę, a także jakie wynikają z niej korzyści i obowiązki” – napisała Kotula na Instagramie. I dodała: „Dziś zdecydowana większość zapisanych w projektach rozwiązań jest niemożliwa do załatwienia u notariusza. Nasz cel jest jasny – ułatwienie ludziom życia”.

Co znajdzie się w ustawie

Projekt zakłada zawarcie umowy cywilnoprawnej u notariusza, rejestrowanej następnie w Urzędzie Stanu Cywilnego. Z dokumentu wynika cały katalog uprawnień: dostęp do informacji medycznej, prawo do decyzji o pochówku, zasiłek opiekuńczy i renta rodzinna, możliwość wspólnego rozliczania podatku dochodowego, zwolnienie z podatku od spadków i darowizn oraz od czynności cywilnoprawnych. Ustawa reguluje też dziedziczenie testamentowe, wzajemną alimentację i prawo do mieszkania.

Po podpisaniu przez marszałka Sejmu ustawa trafia bezpośrednio na biurko prezydenta. Karol Nawrocki ma 21 dni na decyzję: podpis, weto albo skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego. W przypadku weta Sejm może je odrzucić większością 3/5 głosów.

Prezydent zapowiada sprzeciw

Kancelaria Prezydenta przesądziła sprawę jeszcze przed głosowaniem w Sejmie. 27 maja, w przeddzień sejmowej decyzji, szef Gabinetu Prezydenta RP Paweł Szefernaker oraz doradczyni Barbara Socha ogłosili na wspólnej konferencji, że Nawrocki nie zaakceptuje przepisów w obecnym kształcie.

Nie ma i nie będzie zgody pana prezydenta na wprowadzenie, na legalizację związków partnerskich – powiedział Szefernaker.

Według niego rządowa ustawa „de facto zmienia ponad dwieście innych ustaw” i dostosowuje cały system prawny do zrównania małżeństwa i małżonka ze związkiem partnerskim i partnerem. Socha mówiła wprost o „próbie wprowadzenia quasi-małżeństw” z pominięciem artykułu 18 Konstytucji. Wymieniła obszary, które są dla głowy państwa nie do przyjęcia: wspólne rozliczenie podatkowe, zwolnienie z podatku od spadków i darowizn, prawo do renty rodzinnej, świadczenia z IKE, IKZE i PPK, a także uprawnienia pracownicze, migracyjne oraz w służbach mundurowych.

Szefernaker przypomniał logikę, którą Nawrocki prezentował w kampanii prezydenckiej: „pierwszym krokiem jest wprowadzenie związków partnerskich, drugim krokiem jest transkrypcja zagranicznych małżeństw jednopłciowych, a następnie prowadzi to do kolejnych kroków: do przysposobienia i adopcji dzieci”.

Alternatywa z Pałacu

Z konferencji wynikło też, jaki kształt regulacji byłby dla prezydenta akceptowalny. Socha postuluje „konstrukcję opartą na umowie, nieingerującą w ustrój państwa” z zamkniętym katalogiem czynności: dostęp do informacji medycznej, odwiedziny w szpitalach, sprawy zwykłego zarządu, organizacja pochówku. „Chcemy to uregulować w taki sposób, aby ułatwienia były dostępne dla wszystkich obywateli, którzy chcieliby z nich skorzystać” – mówiła doradczyni.

(red)

Komentarz

Gdyby to był film, byłaby to najdłuższa tragifarsa z przewidywalnym zakończeniem. Mając na uwadze obecny układ sił w polityce, temat ustawy (czy to związków partnerskich, czy równości małżeńskiej) zniknie na przynajmniej 5 lat. Pozostanie nam nadal wpychać mocno poobijaną już nogę w drzwi i liczyć na uzyskanie jakichkolwiek regulacji przez furtkę transkrypcji zagranicznych aktów małżeństwa. To przykre i nie do końca skuteczne. Przepraszamy za ten pesymistyczny ton, bo moglibyśmy mieć powód do świętowania, ale przecież wiemy, co będzie dalej... Pozwólmy więc sobie na cichy okrzyk radości, bo jednak coś się w końcu udało (!) i nadal róbmy swoje: przekonujmy Polki i Polaków, że związki jednopłciowe to także rodziny.

(ro)