Stało się: za nami pierwsza transkrypcja małżeństwa osób tej samej płci w Warszawie.

Rafał Trzaskowski ogłosił dziś podczas briefingu prasowego, że stołeczny Urząd Stanu Cywilnego dokonał pierwszej w Polsce transkrypcji zagranicznego aktu małżeństwa pary tej samej płci. To historyczny moment dla tysięcy osób, które od lat czekały na uznanie swoich rodzin. Prezydent Warszawy zapowiedział, że kolejne wnioski będą rozpatrywane „bez zwłoki”, a wszystkie postępowania zawieszone w poprzednich miesiącach zostaną odwieszone.

Decyzja zapadła w oparciu o ukształtowaną już linię orzeczniczą — wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 25 listopada 2025 r. w sprawie C-713/23 oraz kolejne orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego. „Ja jako szef Urzędu Stanu Cywilnego jestem zarówno na mocy prawa europejskiego, jak i prawa polskiego zobowiązany dokonać takiej transkrypcji” — powiedział stanowczo Trzaskowski podczas briefingu prasowego.

Wnioski odwieszone, formularz uzgadniany z organizacjami

Prezydent wyjaśnił, że pary, którym wcześniej odmówiono transkrypcji, mogą ponownie złożyć wnioski — wówczas urząd rozpatrzy je zgodnie z nową linią orzeczniczą. Postępowania, które zostały zawieszone, ruszą automatycznie. „Dzisiaj w świetle tej linii orzeczniczej nie ma żadnego powodu, żeby tych wniosków nie odwiesić” — podkreślił z naciskiem.

Trzaskowski poinformował, że formę zapisu konsultowano z innymi urzędami stanu cywilnego oraz z organizacjami walczącymi o prawa społeczności LGBT+. Dane małżonków wpisywane są w obu rubrykach formularza. Docelowo sposób transkrypcji w całym kraju ma ujednolicić rozporządzenie zapowiedziane przez premiera Donalda Tuska 12 maja.

Pytany przez dziennikarza Telewizji wPolsce 24 o zgodność decyzji z art. 18 Konstytucji oraz hipotetyczne wnioski o transkrypcję związków poligamicznych, prezydent zareagował z wyraźnym oburzeniem. „Apeluję do wszystkich, którzy dzisiaj nas słuchają, żeby nie robić sobie z tego dnia żartów, tylko z powagą podchodzić i przede wszystkim z szacunkiem do wszystkich obywatelek i obywateli Rzeczpospolitej Polskiej” — powiedział z emocją, zaznaczając, że kwestię bigamii polskie prawo reguluje jednoznacznie.

Ustawa o statusie osoby najbliższej „na finiszu”

Podczas briefingu głos zabrała również posłanka Dorota Łoboda. Wzruszona podziękowała osobom LGBT+ i organizacjom za lata wytrwałej walki o równość. „Bardzo jest mi przykro, że tyle lat musieliście na to czekać” — przyznała.

Łoboda przekazała, że prace nad ustawą o statusie osoby najbliższej są „na finiszu” w komisji sejmowej. Projekt ma zagwarantować prawo do wspólnego rozliczania podatków, świadczeń, informacji medycznej, dziedziczenia testamentowego bez podatku, pochówku, mieszkania oraz renty rodzinnej — czyli wszystko to, czego brak boleśnie odczuwały dotąd tysiące par. Posłanka zastrzegła, że — podobnie jak w przypadku par dwupłciowych — będzie to rozwiązanie odrębne od małżeństwa. Według jej zapowiedzi Sejm zakończy pracę nad ustawą jeszcze przed wakacjami.

Tło: wyrok TSUE i przeprosiny premiera

Bezpośrednim impulsem dla zmian była dramatyczna sprawa dwóch Polaków, którzy zawarli małżeństwo w Niemczech w 2018 r. i po powrocie do kraju spotkali się z odmową transkrypcji. TSUE orzekł, że jeśli państwo członkowskie stosuje transkrypcję jako zasadniczy sposób uznawania zagranicznych małżeństw, musi ją stosować „bez rozróżnienia”.

Dwa dni przed briefingiem w stołecznym ratuszu premier Donald Tusk zapowiedział wydanie rozporządzenia wykonującego wyroki TSUE i NSA. Przeprosił też osoby LGBT+, nie kryjąc poruszenia: „Państwo tu przez wiele lat nie zdawało egzaminu”. Szef rządu zastrzegł równocześnie, że rozporządzenie „nie będzie otwarciem możliwości adopcji przez pary jednopłciowe”.