Tomasz Raczek

Tomasz Raczek to jeden z najbardziej rozpoznawalnych krytyków filmowych i publicystów w Polsce. Przez dekady kształtował gusta filmowe Polek i Polaków. Jest również jedną z pierwszych osób publicznych w kraju, które otwarcie opowiedziały o swojej homoseksualnej orientacji.

Początki i kariera

Tomasz Raczek urodził się 15 czerwca 1957 roku w Warszawie. W 1981 roku ukończył studia na Wydziale Wiedzy o Teatrze w stołecznej Akademii Teatralnej. Już pod koniec lat 70. zaczął publikować jako krytyk teatralny i filmowy.

Popularność przyniosły mu programy telewizyjne i radiowe tworzone z Zygmuntem Kałużyńskim. Ich pełne pasji spory o kino zyskały status kultowych. Raczek był również dwukrotnie gospodarzem Sopot Festivalu i wystąpił gościnnie w pierwszej polskiej telenoweli W labiryncie.

Redaktor i wydawca

W 1992 roku Raczek stworzył polską edycję magazynu „Playboy” i został jego pierwszym redaktorem naczelnym. Kierował również miesięcznikiem „Voyage”, a jako dyrektor programowy wydawnictwa Gruner+Jahr Polska wprowadził na rynek tygodnik „Gala”. W 2002 roku założył Instytut Wydawniczy Latarnik.

W 2009 roku współtworzył kanały filmowe nFilm HD i nFilm HD2. Jako ich dyrektor programowy odpowiadał za repertuar. Zdecydował wtedy o emisji w Polsce wszystkich sezonów amerykańskiego serialu Queer as Folk, który cenił za humanistyczne i pozbawione stereotypów przesłanie. ▸

Życie prywatne i coming out

Od końca 1994 roku Tomasz Raczek jest w związku z pisarzem Marcinem Szczygielskim. Ich relacja jest jednym z najdłuższych i najbardziej znanych publicznie związków jednopłciowych w Polsce.

Publicznego coming outu Raczek dokonał w październiku 2007 roku. Napisał wtedy przedmowę do powieści swojego partnera Berek, w której wprost odniósł się do ich wspólnego życia. Jak sam przyznał, do tego kroku skłonił go sprzeciw wobec zakazu organizacji Parady Równości przez ówczesne władze. ▸

W 2008 roku tygodnik „Gala” przyznał Raczakowi i Szczygielskiemu tytuł „najpiękniejszej pary roku”. Było to jedno z pierwszych tego typu wyróżnień dla pary jednopłciowej w polskich mediach mainstreamowych.

Znaczenie dla społeczności LGBT+

Coming out ugruntował pozycję Raczka jako jednej z najważniejszych jawnie homoseksualnych osób w polskim życiu publicznym. Jego widoczność w mediach, obok takich postaci jak Robert Biedroń czy Michał Piróg, miała duże znaczenie dla normalizacji wizerunku osób LGBT+. ▸

Jako krytyk filmowy często zabiera głos na temat kina queerowego. Doceniał takie produkcje jak Obywatel Milk Gusa Van Santa, nazywając go filmem przypominającym o walce o wolne społeczeństwo. ▸ Komentował również nagrodzony Oscarem film Moonlight czy pokazywane na festiwalach LGBT+ Piękno. ▸

Raczek angażuje się również w sprawy społeczności. W 2015 roku publicznie zaprotestował, gdy jedna z warszawskich bibliotek usunęła ze zbiorów książki Marcina Szczygielskiego. ▸ Pojawiał się także w serialach, m.in. w Barwach szczęścia, gdzie wcielił się w rolę wydawcy. ▸

Raczek dzisiaj (2026)

Obecnie, w 2026 roku, jest bardzo aktywny w mediach społecznościowych. Prowadzi popularny profil na Instagramie, gdzie regularnie dzieli się recenzjami filmowymi, teatralnymi i książkowymi, utrzymując stały kontakt ze swoimi odbiorcami.