Anna Grodzka

Anna Grodzka to polityczka, działaczka społeczna i jedna z najważniejszych postaci w historii polskiego ruchu na rzecz osób transpłciowych. W 2011 roku została pierwszą w Polsce i jedną z pierwszych w Europie otwarcie transpłciowych osób wybranych do parlamentu krajowego.

Jej obecność w Sejmie stała się symbolem walki o równość i przyspieszyła publiczną debatę o transpłciowości. Były prezydent Aleksander Kwaśniewski ocenił, że jej wejście do polityki przyspieszyło dyskusję na ten temat o co najmniej dekadę. ▸

Początki i kariera zawodowa

Anna Grodzka urodziła się 16 marca 1954 roku w Otwocku. Ukończyła studia z psychologii klinicznej. W czasach PRL działała w Zrzeszeniu Studentów Polskich i należała do PZPR.

Po 1989 roku prowadziła własną działalność gospodarczą, głównie w branży wydawniczej i reklamowej. Pracowała również jako producentka filmowa.

Wejście do polityki

W 2011 roku Grodzka wystartowała w wyborach do Sejmu z pierwszego miejsca na liście Ruchu Palikota w okręgu krakowskim. Zdobyła 13 881 głosów i uzyskała mandat poselski. Jej wybór był wydarzeniem szeroko komentowanym w polskich i zagranicznych mediach.

Wcześniej była członkinią Sojuszu Lewicy Demokratycznej, z którego została wykluczona w związku ze startem z list Ruchu Palikota.

Praca w Sejmie

W Sejmie VII kadencji Anna Grodzka pełniła funkcję wiceprzewodniczącej klubu poselskiego Ruchu Palikota. Była też wiceprzewodniczącą Komisji Kultury i Środków Przekazu oraz członkinią Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka.

Jej sztandarowym projektem była ustawa o uzgodnieniu płci, którą przygotowała wraz z zespołem ekspertów. ▸ Ustawa została uchwalona przez Sejm w lipcu 2015 roku, jednak na początku swojej kadencji zawetował ją prezydent Andrzej Duda. ▸

W swojej pracy parlamentarnej Grodzka angażowała się również w kwestie sprawiedliwości społecznej, ochrony praw lokatorskich i pracowniczych. ▸ Była celem licznych transfobicznych ataków, między innymi ze strony posłanki Krystyny Pawłowicz. ▸ Wygrała proces o naruszenie dóbr osobistych z publicystą Tomaszem Terlikowskim, który po latach przyznał, że żałuje swoich wypowiedzi. ▸

Fundacja Trans-Fuzja i aktywizm

Anna Grodzka jest jedną z pionierek ruchu na rzecz praw osób transpłciowych w Polsce. W 2008 roku współtworzyła Fundację Trans-Fuzja, pierwszą w kraju organizację skupioną na wsparciu i rzecznictwie dla tej społeczności. Była jej drugą prezeską.

We wrześniu 2025 roku Grodzka wydała oświadczenie, w którym poinformowała o zakończeniu współpracy z fundacją. Napisała, że zarząd organizacji od lat ograniczał jej oraz innym fundatorkom dostęp do informacji. Ostatecznie, według jej relacji, zarząd zmienił statut, uniemożliwiając fundatorkom wejście do Rady Fundacji. „Z wielkim żalem i smutkiem” stwierdziła, że nie jest w stanie dłużej współpracować z organizacją, którą tworzyła.

Życie po Sejmie

Po zakończeniu kadencji w 2015 roku Anna Grodzka nie ubiegała się ponownie o mandat poselski. W 2015 roku ogłosiła start w wyborach prezydenckich z ramienia Partii Zielonych, jednak nie udało jej się zebrać wymaganych 100 tysięcy podpisów. ▸

W 2018 roku z powodu poważnych problemów z kręgosłupem i trudnej sytuacji finansowej zgodziła się na publiczną zbiórkę pieniędzy na operację. ▸ W 2022 roku została uhonorowana I Nagrodą Specjalną podczas gali Koron Równości za całokształt działalności. Odbierając nagrodę, określiła się mianem „aktywistycznej emerytki”. ▸

Obecnie rozwija swoje zainteresowania artystyczne. W 2025 roku skomponowała muzykę do filmu dokumentalnego Trans-Maria o tranzycji Marii Jadwigi Minakowskiej. ▸ W 2013 roku ukazała się jej autobiografia Mam na imię Ania.