Uparty tęczowy osioł

- Anna Krystowczyk -

Schemat dobrze znany: wchodzisz do nowej społeczności i wiesz, że przez pewien czas wszyscy będą Cię obserwować. To schemat osoby pełnosprawnej. Artur zna inną jego wersję. Byliśmy ostatnio na nowej siłowni. Trener, ja, chłopak bez nogi i koleś z asymetrią. Pierwszy raz od dłuższego czasu towarzyszyło mi to uczucie, że nikt nie gapi się na mnie. Wszyscy obserwowali tego bez nogi…

Siedź w domu albo się czołgaj

Obie ręce Artura są krótkie. Ma tak od urodzenia, mimo to zdarza się, że w Polsce doświadczony lekarz zadaje mu o to pytania. Stoję przed nim w samych gaciach, nie mam żadnych ran powypadkowych. Żadnych śladów szycia, ale on patrzy na mnie zmieszany i pyta, czy tak mam od urodzenia.

Gdy planujemy wspólny wyjazd, zastanawiam się, czy nie powinniśmy jechać moim samochodem, czy Arturowi nie będzie ciężko kierować. Zasypiam po 30 minutach od wyjazdu z Poznania, jest jeszcze bardzo wcześnie. Budzę się na stacji benzynowej. Tak, jesteśmy jeszcze w Polsce, przecież wszyscy się na mnie gapią. Do normalnego świata jeszcze trochę kilometrów – mówi Artur.

Normalny świat to Berlin lub Alicante. Ile osób z niepełnosprawnością widziałaś podczas warszawskiej Parady Równości – pyta Artur - Ja widziałem jednego chłopaka na wózku inwalidzkim. W Berlinie takich osób było pełno. Świat LGBT+ w Polsce zaprasza tylko pięknych i młodych. My tylko mówimy o tolerancji, chcemy jej od innych, ale sami często nie potrafimy jej dać osobom z naszego środowiska. Mimo to właśnie w Polsce Artur próbuje układać swoje życie. Korzysta z Grindra. Na zdjęciu profilowym nie widać jego niepełnosprawności. Nie tłumaczę tego. Nie tłumaczysz się, jeżeli robisz fotkę bez okularów. Nie rozumiem co te ręce zmieniają. Raz jeden postanawia wytłumaczyć. Wychodzi jeszcze gorzej. Problem polega na tym, że zdjęcie nie oddaje dobrze rzeczywistości, nie oddaje ruchu. Koleś, który to ogląda,  zaczyna kombinować „Jak on sobie radzi?!”, a to jest mój problem. On musi przestać kombinować za mnie.

Są jeszcze kluby, gdzie niepełnosprawność widać od razu. Od razu widać też ułomność samych klubów będących, mogłoby się zdawać, miejscem dla osób wykluczanych. Zaczyna się już od progu. Niepełnosprawni na wózkach mogą sobie odpuścić, chyba, że umieją zjeżdżać po schodach. W Polsce trzeba być upartym jak osioł. Jak masz problem z nogami to zostajesz w domu lub się czołgasz po schodach. Widziałem, jak Kaśka się czołgała. Jest uparta, dlatego istnieje. Nie da się wyrzucić poza nawias. Ale ja znam 2 osoby LGBT+ z niepełnosprawnością w Polsce. Jest nas tylko tyle? Nie, reszta siedzi w domu, a środowisko się o te osoby nie upomina.

Napierający na schodach klubu tłum wywołuje potrzebę chwycenia się barierki. To nie jest bezpieczne miejsce, dlatego Artur nie chodzi do klubu sam. To jest komiczne. HaH jest przykładem klubu dla nastolatków, którzy patrzą na życie jedynie przez pryzmat zabawy. Porzuciłem nadzieję na to, że kogoś tam sobie znajdę. Samo środowisko traktuje mnie zresztą przezroczyście. Kiedyś tańczyłem z pewnym chłopakiem i podłączył się do nas inny koleś, a raczej nie do nas, tylko do tego chłopaka. Zachowywał się, jakby mnie tam nie było. To była ewidentna postawa „Nie no, coś Ty, mam dla ciebie lepszą propozycję skarbie…”.

LGBT+ to nie tylko piękno i młodość

Po wielu uderzeniach głową w mur zaczyna się budować własny zameczek – mówi Artur. Ten, który zbudował dla siebie, ma dobrze rozpisany plan. Basen dwa razy w tygodniu, squash, wyjazdy na zawody, siłownia, własne mieszkanie, praca głównego księgowego w instytucji finansowej, obiady na mieście, podróże, poduszka finansowa, piwo ze znajomymi. Matka skreśliła myślenie o tym, że mogę żyć w duecie. Mówi, że mam ciężki charakter, a ja po prostu robię swoje. Jestem przy tym uparty, ale jak bez uporu osiągnąć to, do czego się dąży, jeżeli jest to coś więcej, niż chipsy i piwo przed telewizorem? W naszym społeczeństwie pokutuje stereotyp, zgodnie z którym, jako osoba z niepełnosprawnością, powinienem być potulny. Powinienem zgadzać się na wszystko i przyjmować, że ktoś ma inny plan na moje życie, bo przecież jako koleś z niepełnosprawnością na pewno nie wiem, czego chcę. O osobach niewidomych też się często myśli, że ten, który widzi, przeprowadzi je lepiej przez ulice. Dlatego wiele osób się nie pyta, tylko od razu szarpie za rękę – ja pana przeprowadzę!

Pytam, dlaczego się jeszcze nie wyprowadził. Mówi o lenistwie i strachu przed tym, że byłby na początku całkiem sam. Tu w Polsce teren jest już znany. Chciałby tylko, aby społeczność LGBT+ była taka, na jaką się kreuje - otwarta. Ludzie mają okazję do poznawania świata i ludzi, ale konformizm bierze górę. To nie jest tak, że osoby takie,  jak ja - w Alicante wzięły sprawy w swoje ręce, a tylko w Polsce jest jakieś lenistwo. Ktoś je musiał zaakceptować, zaprosić. To nie jest tylko sprawa samych osób mających niepełnosprawność. U nas nawet w języku panuje wykluczenie. Mówimy „niepełnosprawny” zamiast „osoba z niepełnosprawnością”. Różnica polega na tym, że ten drugi zwrot mówi o jakimś warunku, ale nie buduje osoby. Ja nie jestem tylko niepełnosprawny…

Jest jeszcze jedna rzecz, która go wkurza: Jeżeli ktoś mi powie, że w Polsce nie ma trzeciej płci, to jestem w stanie udowodnić, w każdej publicznej toalecie, że to nieprawda. Środowisko LGBT+ to wytyka, ale robi podobnie. Oswajamy innych z istnieniem geja czy lesbijki, ale nie oswajamy z istnieniem takiej osoby na wózku inwalidzkim. Istnieje wiele osób, o których społeczeństwo LGBT+ wie, że są nieheteronormatywne, ale jednocześnie są niewyoutowane. Osoby z niepełnosprawnością, gdy dostaną 100 razy po głowie za samą niepełnosprawność, nie powiedzą, na dokładkę, „A tak w ogóle, to ja żony nie będę miał. Chcę mieć męża”. No, chyba, że są upartymi osłami…