Homomężowie wychodzą z ukrycia?

Jak jest dziś?

Nadal jest trudno. Zrobiłem coming out wobec rodziny oraz przyjaciół. Coming out w sferze zawodowej i wobec niektórych znajomych mam jeszcze przed sobą. To tylko kwestia czasu, mimo komunikatów, jakie słyszę. Ojciec powiedział mi, że „przecież dalsza rodzina wiedzieć nie musi”, a teściowie: „nie musisz od razu być gejem”. Mam wreszcie siłę i mówię: "Tak, jestem gejem. Taka jest moja historia." Wymaga to jednak ode mnie większej asertywności, definiowania siebie zanim niektórzy ludzie ulepią obraz mnie ze swoich uprzedzeń, stereotypów.

Dlaczego akurat blog?

Początkowo myślałem o stronie internetowej z linkami do sensownych, pomocnych treści dla osób w małżeństwach o odmiennych orientacjach seksualnych partnerów. Te treści są w Internecie jakby głębiej, często przykryte hejtem, trzeba się wysilić, by je znaleźć. Dużo materiałów jest tylko w języku angielskim. W rozmowie o moim pomyśle padło hasło „bloga” i je podchwyciłem, nie wiedząc, czy będę umiał sklecić jeden wpis. Okazało się, że poza funkcją terapeutyczną, pisanie sprawia mi też frajdę.

Mam nadzieję, że na blogu się nie skończy. Chciałbym kiedyś organizować spotkania, na które mogłyby przychodzić osoby, które są lub były w związkach osób o odmiennych orientacjach seksualnych.

Samo dzielenie się swoimi doświadczeniami i wsparcie grupy mogą być pomocne, a co dopiero, jak w programie takiego spotkania byłyby zajęcia z prawnikiem, psychologiem czy mediatorem rodzinnym.

Czy zna Pan inne osoby z podobną historią?

Znam jednego Belga. Też ma dwójkę dzieci, jest ze swoim partnerem od 9 lat. To od niego usłyszałem o tzw. opiece naprzemiennej. Ostatnio jego partner pomagał jego byłej żonie kupić dom. Po pierwszych trudnych latach porozumieli się i teraz wszyscy (mój znajomy ze swoim partnerem i jego była żona ze swoim drugim mężem) spotykają się na przykład na imprezach urodzinowych dzieci.

W audycji „Lepiej późno niż wcale” w radiu TOK FM słyszałem wywiad z Marcinem Nowackim, nauczycielem z Poznania, któremu jestem wdzięczny za jego świadectwo. Chciałbym, aby moje doświadczenie też okazało się pomocne dla innych, dlatego je upubliczniam. Czytając o historiach takich jak moja, natknąłem się na wyniki badań, zarówno polskich jak i amerykańskich, wg których około połowa homoseksualistów żyjących w małżeństwach heteroseksualnych nie zamierza wyjawić prawdy małżonkowi.

Co by Pan powiedział osobom, które są w małżeństwie różnopłciowym i coming out wciąż mają przed sobą?

Powiedziałbym, że ja sam żałuję, że nie zrobiłem tego wcześniej. To niewiarygodne, jakie mury budujemy wokół siebie, w jakich klatkach się zamykamy. Może to wyświechtane, ale prawdziwe powiedzenie, że strach ma wielkie oczy. Przekonałem się o tym, robiąc coming out przed moimi rodzicami.

Do dzisiaj nie mam takiego zrozumienia i akceptacji ze strony rodziców czy teściów jakbym chciał, a zarazem nigdy w życiu nie czułem się lepiej. Inaczej (lepiej) smakuje poranna kawa, inaczej odbieram muzykę czy literaturę, mam wrażenie, że po długiej podróży odnalazłem siebie.

Żona usłyszała gdzieś, że rozkład małżeństwa osób o odmiennych orientacjach seksualnych trwa zwykle dwa do trzech lat, licząc od momentu coming outu jednej ze stron. Te małżeństwa są często zbudowane na innych silnych emocjach i zależnościach, jak przyjaźń, troska, powzięte zobowiązania. W moim przypadku jest jeszcze szalenie silna więź z dwoma córkami. Starałem się też patrzeć na naszą sytuację z perspektywy mojej żony, pewnie często ułomnie. W momencie mojego coming outu, moja żona poczuła, że to ona weszła do szafy, więc dzieliłem się z nią moim doświadczeniem coming outu. Wierzę, że prawda, nawet najtrudniejsza, buduje relacje międzyludzkie. Budowanie związku na kłamstwie jest drogą donikąd.

Nie wiem, co radzić, wiem, że przełomowy u mnie był moment, gdy odważyłem się sięgnąć po pomoc i pozwoliłem sobie pomóc. Czytałem, słuchałem i oglądałem w temacie jak najwięcej. Ważny był dla mnie np. niemiecki film pt.: „Freier Fall”. Wiedza, którą nabywałem, pomagała mi radzić sobie z emocjami. Przeczytałem też książkę pt. „A Pebble in his Shoe” (“Kamień w jego bucie”). Bohater tej książki, Frank, przez lata nie był w stanie zdecydować, czy jest gejem, czy ma odejść od żony. Opiszę tę historię na blogu, więc teraz powiem tylko, że jej koniec jest tragiczny. Historia Franka uświadomiła mi, że toczę z góry przegraną walkę, kurczowo trzymam się czegoś, co nie istnieje, że nie mogę być źródłem cierpień dla mojej żony i bliskich. Jednocześnie świadomość, że miałbym zniszczyć miłość, której miałem szczęście doświadczyć, była przerażająca i wyniszczająca. Jak już poznałem prawdę o sobie, to postanowiłem, że jedyną drogą, którą mogę w życiu iść, jest droga prawdy. Chciałem też, by to właśnie była lekcja, jaką przekażę moim dzieciom.

Co dla Pana było najtrudniejsze?

Patrzenie na zranioną kobietę i świadomość, że to ja jestem źródłem jej cierpienia i nie mogę nic z tym zrobić. Trudne było też zrozumienie, że poza tym naszym polskim tradycyjnym, „jedynym słusznym” modelem rodziny, możliwe jest też szczęśliwe życie. Poznałem koncepcję rodziny patchworkowej.

Trudne i czasochłonne jest czyszczenie siebie ze złogów homofobii. Długo nie mogłem się pozbyć głosu w mojej głowie, który mówił na przykład: „nie możesz być taką miękką ciotą, weź się w garść i zachowaj wreszcie po męsku!”. Brakowało mi języka do opisywania w myślach mojej własnej sytuacji. Ciągle się go uczę.

Przetłumaczył Pan i opublikował na blogu film "Opowieści drugiej strony" o osobach, które były w małżeństwie z gejami lub lesbijkami. Dlaczego akurat ten film?

Ten film pokazuje obu stronom w małżeństwach osób o odmiennych orientacjach seksualnych, czyli zarówno gejom, lesbijkom, ich heteroseksualnym partnerom, że jest życie po coming oucie żony czy męża, że jest nadzieja. Jedna z bohaterek, Amity, której mąż powiedział, że jest gejem po 25 latach małżeństwa, mówi w filmie: „Chcę żebyś wiedziała, że pomimo tego, że wydaje ci się, że to koniec, przyjdzie czas, kiedy znowu doświadczysz radości, odnajdziesz życie lepsze niż to, które prowadziłaś dotychczas.” Amity pozwala zobaczyć, że jest szansa na szczęście w przyszłości. W polskim internecie jest w tym temacie dużo wściekłości, nienawiści, obelg, kłamstw – na takie treści natykałem się głównie wpisując do Internetu słowa „mąż gej” czy „żona geja”.

Amity wykorzystała swoje ciężkie doświadczenie w fantastyczny sposób, w 1986 roku założyła Straight Spouses Network (SSN), czyli sieć wzajemnego wsparcia dla kobiet, które przechodziły przez podobne doświadczenia (a także dla mężczyzn, których żony okazywały się lesbijkami). Z SSN można się już skontaktować w 11 krajach, w Polsce jeszcze nie.

W samej społeczności osoby takie jak Pan często spotykają się z brakiem zrozumienia. Jak wspierać osoby z podobną historią, o czym trzeba pamiętać?

Moje doświadczenia są stosunkowo świeże i nie znam jeszcze dobrze społeczności LGBT w Polsce, dlatego każdy gest akceptacji i szacunku będzie dla mnie na wagę złota. Choć jednocześnie mam świadomość, że zamiast wsparcia mogę się spotkać z odrzuceniem. Ktoś może chcieć mi zarzucić strach czy egoizm.

Przekonałem się, że homofobia w nas Polakach jest głęboko zakorzeniona, niezależnie od orientacji seksualnej. To czy ją przezwyciężamy i zmieniamy w podejście akceptujące, zależy od wielu czynników

- od środowiska w jakim się wychowujemy, od wartości przekazywanych w rodzinie, od podejścia nauczycieli, czy sytuacji życiowej. Jeżeli ktoś z nas ma to szczęście i wcześnie potrafi być sobą, być dumnym z tego, że jest LGBTQIA, to fantastycznie. Ja takiego szczęścia nie miałem.

W moim małym rodzinnym mieście presja społeczeństwa była tak duża, że uwierzyłem, że nie jestem gejem. Geje „nie istnieli”, nie znałem żadnego, nikt nie wypowiadał słowa gej, czasami w żartach pojawiał się jedynie „pedał”. W latach 80. i 90. nie było Internetu. Nie miałem skąd czerpać wiedzy. Musiało minąć wiele lat, musiałem wyjechać, musiałem się ożenić, dojrzeć, dopuścić do siebie trudną prawdę. W momencie, gdy po raz pierwszy na głos powiedziałem, że jestem gejem, poczułem, jakbym narodził się na nowo. To była euforia. W tym samym czasie pozwoliłem sobie nazwać to, co czułem do drugiego mężczyzny, pozwoliłem sobie za nim tęsknić, kochać go. Szczerze mówiąc, to on wziął mnie za rękę i przyciągnął do siebie. Wtedy właśnie zrozumiałem, że nie ma odwrotu, że świat się zmienił. Wiem, że to brzmi górnolotnie, ale chcę to powiedzieć: on podarował mi życie.

Blog Adama znajdziecie pod adresem Homomąż.blog.