Marta Abramowicz: może być inaczej

Zacznę prowokacyjnym pytaniem, czy faktycznie "Jesteśmy rodziną"?
Jesteśmy rodziną, bo nasz Marsz chce akcentować to, że każdy z nas ma rodzinę, prawie każdy z nas wychował się w rodzinie, mamy tatę, mamę, brata, siostrę. Mamy bliskich przyjaciół, których często traktujemy jak rodzinę, partnera, partnerkę. I część z nas wychowuje razem dzieci, więc jak najbardziej jesteśmy rodziną.

Pytam się także w kontekście "solidarności", jakże ważnej też w Trójmieście. Ja mam poczucie, że wśród naszej społeczności z solidarnością jest ciągle problem. Twoim zdaniem ona jest, czy nie?
Tak, solidarność w Gdańsku mocno żyje w idei, oj tak (śmiech). Ja uważam, że w ruchu LGBTQ ona jest. Po pierwsze dlatego, że pomimo różnych sporów i wyzwań, jakie niesie ze sobą mieszkanie w naszym kraju, to jednak idziemy w stronę wspólnego celu. Oczywiście każdy z nas ma prawo do swojej indywidualności, są osoby, które nie chcą związków partnerskich, małżeństw, prawa do wychowywania dzieci itd. I mają do tego święte prawo – nie każdy musi brać ślub. Bo my walczymy o prawo wyboru - jeżeli ktoś jednak chce, to żeby ten wybór miał. I czuję, że zdecydowana większość naszej społeczności podziela ten pogląd.

Czyli solidarność w prawie do wyboru?
Tak. Jeżeli ktoś nie chce mieć rodziny to przecież nie musi jej mieć, nie musi tak nazywać siebie i swoich bliskich, ale jeśli ktoś chce, to powinien mieć taką możliwość. Niestety badania CBOS wskazują, że Polacy nie uważają par osób nieheteroseksualnych za rodzinę, nawet jeśli te pary wychowują dzieci. Odwołując się do danych: tylko 14 proc. uważa pary gejów lub lesbijek za rodzinę, ten wskaźnik rośnie aż do, szaleństwo, 23 proc., gdy taka para ma dzieci z poprzedniego związku. Trzeba jednak wskazać, że w Polsce, jak i w całej Europie, coraz więcej pojawia się rodzin, gdzie dziecko jest zaplanowane.

Jak reakcje w Trójmieście na zbliżający się Marsz?
Myślałam, że będzie spokojnie, ale niestety podejrzałam komentarze w Internecie. Miałam nadzieję, że już jesteśmy w tym roku i w tym wieku, że żadnej agresywnej kontrmanifestacji nie będzie. Co jeszcze ciekawe – dowiedziałam się, że w tym tygodniu Młodzież Wszechpolska zbiera się pod siedzibą naszej organizacji, ale nie dlatego, że my tam jesteśmy, ale dlatego, że swoją siedzibę ma tam także Centrum Wsparcia Imigrantów i Imigrantek, a miasto Gdańsk pracuje właśnie nad modelem wsparcia dla tej grupy. I to jakoś Młodzieży Wszechpolskiej bardzo przeszkadza.

Skoro wspominasz już o Gdańsku – macie jakieś doświadczenia współpracy z miastem?
Spotykamy się z Wydziałem Bezpieczeństwa od kilku miesięcy, bo chcemy, żeby Marsz był bezpieczny. Rozmawialiśmy też z Prezydentem Adamowiczem. Mam poczucie wsparcia ze strony osób odpowiedzialnych za bezpieczeństwo: faktycznie zależy im, żeby wszystko przebiegło zgodnie z planem i pomyślnie.

Wracając do hasła Marszu, "Jesteśmy rodziną", to nie jest jedyny "rodzinny" kontekst w Trójmieście, prawda?
Otrzymaliśmy dofinansowanie od Fundacji Batorego, z Funduszy EOG na projekt "Tęczowe rodziny pełne sił i blasku", który został już opisany przez "Rzeczpospolitą" jako "dotacje na dewiacje". To pierwszy taki projekt skierowany do tęczowych rodzin , mamy w planie już w czerwcu warsztaty aktywizujące do działania, potem we wrześniu kampanię społeczną w mediach społecznościowych, a w listopadzie Festiwal Tęczowych Rodzin. Właśnie wróciliśmy z Norwegii z wizyty studyjnej, podczas której nakręciliśmy krótki filmik na ten temat. Na nasze zapytanie, czy w norweskich szkołach, przedszkolach jest dyskryminacja, pani przedszkolanka, z którą mieliśmy okazję się spotkać, po chwili zastanowienia odpowiedziała, że tak, był jeden problem. Formularz, w którym było napisane "matka i "ojciec", i nie dało się tego zmienić w komputerze, więc musieli wydrukować i ręcznie wpisać drugą mamę. To były problemy w Norwegii. Zresztą zatrzymaliśmy się u jednej tęczowej rodziny – z 13-letnim synem. Pytaliśmy się, czy faktycznie nie ma problemów w szkole i potwierdził. To jest inna rzeczywistość. Jedyny kontakt, który być może był najbliższy sytuacji w Polsce, ale też poniekąd daleki, to pierwszy pastor-gej, który miał partnera i mógł odprawiać nabożeństwa. Opowiadał nam, że bardzo wcześnie powiedział swojemu biskupowi, że jest gejem, na co biskup zbladł, ale ponieważ wówczas nie był z nikim w związku, mógł pozostać na swoim stanowisku. W 1989 roku, gdy miał już partnera, aplikował na pozycję pastora (tam jest demokratyczny system wyboru) – nie dostał się, odwoływał się nawet do sądu, ale bezskutecznie. A w 2000 roku aplikował ponownie i nie było już przeciwwskazań. Jedyne co usłyszał od biskupa to to, żeby koniecznie zalegalizował swój związek, by wszystko było przejrzyste.

Czego więc nauczyliście się w Norwegii?
Na początku, gdy jeździłam na takie wizyty, czy w ogóle kontaktowałam się z osobami z zagranicy to myślałam sobie: tak, ja się tam dużo nauczę, bo wezmę materiały, podejrzę techniki szkoleniowe itd. Potem zrozumiałam, że nie o to chodzi. Nauka płynie tego, że można zobaczyć jak żyje inne społeczeństwo, otwarte, tolerancyjne. Zobaczyć to, poczuć na własnej skórze, to jest chyba największe doświadczenie. Dzięki temu jak się przyjeżdża do Polski to ma się wizję – że może być inaczej i łatwiej wyznaczyć kierunek, w którą stronę iść.

Dużo rodzin z Wami współpracuje przy projekcie w Polsce?
Na warsztaty już prawie nie mamy wolnych miejsc, bo od razu zgłosiło się 10 rodzin. Współpracujemy, działamy, będziemy networkingować rodziny i w listopadzie ściągniemy wszystkich na Festiwal Tęczowych Rodzin.

Wracając do Marszu: jaki plan? Będą balony, transparenty, muzyka?
Dni Równości trwają od czwartku, będą dyskusje, pokazy filmów, ale jeżeli chodzi o samą sobotę to zaczynamy o 12.00 międzynarodową debatą o tęczowych rodzinach w Europejskim Centrum Solidarności. Z polskiej strony będzie Robert Biedroń, wiceprezydent Gdańska, Piotr Kowalczuk i ja a z zagranicy Mona Jakobsen z Norwegii, która pomagała nam w organizacji wizyty studyjnej i Maria von Kanel, prezeska parasolowej organizacji zrzeszającej europejskie organizacje z rodzinami LGBT. Po dyskusji przechodzimy na 15.00 na Targ Węglowy. Tam zaczynamy marsz i maszerujemy, maszerujemy, maszerujemy. Będą balony, będą też oczywiście homopropagandowe transparenty, będzie platforma, liczymy na piknikową atmosferę! A wieczorem zapraszamy na afterparty.

Trójmiejski Marsz Równości wpisze się na stałe w kalendarz queerowych wydarzeń w Polsce?
Mam nadzieję, że tak. W przyszłości pomyślimy, by wykorzystać aspekt obecności morza i plaży, może zorganizujemy plażową paradę? Zobaczymy.

Rozmawiała: Magda Dropek