Jestem gejem, jestem lesbijką - mogę iść do wojska?

Media od kilku tygodni donoszą o akcji mobilizacyjno-ćwiczeniowej rezerwistów, którą ogłosiło Ministerstwo Obrony Narodowej. MON uspokaja, że akcja planowana była już od jakiegoś czasu i chodzi o sprawdzenie systemu i rezerw mobilizacyjnych, o których istnieniu z powodu zawodowej armii trochę zapomnieliśmy. Do 2017 roku poddanych ćwiczeniom ma być 37 tys. rezerwistów. Media podgrzewają jednak atmosferę, łącząc ćwiczenia z sytuacją na wschodzie Europy.

“Mobilizacyjna gorączka” udzieliła się i naszym czytelnikom: w ostatnich tygodniach dostaliśmy kilka wiadomości, które z jednej strony są pełne obaw, z drugiej nie zawsze miłych wspomnień z czasów odbywania zasadniczej służby wojskowej. Płk Szulejko uspokaja: to nie to samo wojsko co kilka lat temu, ale równocześnie przypomina, że “bezpieczeństwo jest procesem”.

Za mundurem panowie sznurem?

Rzecznik podkreśla w rozmowie z nami, że “Wojsko Polskie to przede wszystkim ludzie, tacy sami obywatele jak całe społeczeństwo” w związku z tym także i tu może zdarzać się etykietowanie i przypisywanie różnych stereotypowych zachowań. Zdaniem płk. Szulejko źródłem tych stereotypów mogą być nadal echa przymusowego, obowiązkowego poboru, gdy do wojska trafiali ludzie o zróżnicowanym poziomie wykształcenia, odmiennej mentalności i z różnych środowisk: “Dziś Wojsko Polskie to 100 tysięcy zawodowych żołnierzy, ochotników o wysokiej motywacji do służby wojskowej. To entuzjaści, ludzie gotowi do podejmowania wyzwań i poświęceń”. Dowodem zmian zachodzących w wojsku jest między innymi rosnąca pozycja kobiet, których obecnie w armii służy około 5 proc.: “Warto pamiętać, że Wojsko Polskie jest koedukacyjne, a szklany sufit wobec kobiet nie istnieje - są tak samo wynagradzane za swoją pracę jak mężczyźni” - podkreśla w rozmowie z nami płk Szulejko. Rzecznik prasowy zaznacza też, że duży wpływ na relacje interpersonalne, ale przede wszystkim rolę edukacyjną miało przystąpienie Polski do NATO.

Zdaniem rzecznika w siłach zbrojnych “nie ma miejsca na dyskryminację i nikt nie powinien czuć się wykluczony”. “Żołnierz dla żołnierza to brat, siostra, ale przede wszystkim towarzysz broni. Wojsko nie toleruje zachowań, które nie licują z mundurem, oparte jest na silnym, ideowym kręgosłupie oraz wartościach takich jak patriotyzm, umiłowanie do ojczyzny, służba i misja”. Dodaje, że w Wojsku Polskim nikt nie pyta o wyznanie, orientacje polityczne czy seksualne, chociaż podkreśla, że “relacje na poziomie międzyludzkim zależą od kultury osobistej, świadomości i dojrzałości w wymiarze indywidualnym”.

Co zatem może zrobić żołnierz, rezerwista, którego dotknęła w wojsku dyskryminacja? “To, co każdy obywatel w demokratycznym państwie prawa” - podkreśla płk Szulejko. Przede wszystkim zwrócić się do swojego dowódcy, przełożonego, który powinien zaregować, działa biuro skarg i wniosków, żandarmeria wojskowa, prokuratura, można też zwrócić się o pomoc do psychologów, czy kapelana wojskowego jeżeli ktoś ma potrzebę rozmowy i z taką osobą. W Wojsku Polskim działa też Koordynator ds. Równego Traktowania.

Czy faktycznie jest aż tak… różowo? W Internecie znajdziemy na forach wiele dyskusji, dotyczących gejów w polskiej armii: są tacy, którzy zapewniają, że jest “ok”, ale nie brakuje i historii, w których zawodowi żołnierze-geje jasno podkreślają, że w Polsce dobrze się sprawdza stara amerykańska zasada “don’t ask, don’t tell”, czyli nie pytają to nie mów i nie będzie problemów. W Polsce nikt jednak pracy w wojsku z powodu homoseksualności nie stracił: płk Szulejko podkreśla w rozmowie z nami, że w ostatnich latach swojej służby nie słyszał o ani jednym przypadku, by kogoś dyskryminowano ze względu na orientację seksualną. ”Kierujemy się kodeksem honorowym oraz regulaminem, które wskazują normy moralne i etyczne obowiązujące żołnierzy. Chodzi raczej o zdrowy rozsądek, zachowanie licujące z honorem i godnością człowieka. Mundur zobowiązuje do prezentowania w służbie wojskowej dojrzałych postaw. Zasady współżycia społecznego i kultura osobista powinny być wyznacznikiem zachowania oraz wypowiadanych słów” - twierdzi oficer. Przyznaje, że temat jest też mniej widoczny, bo i ludzie LGB w wojsku nie uzewnętrzniają się. ”Nie zamierzam spekulować, czy wynika to z niechęci do mówienia o sobie, czy obaw przed społecznym lub kulturowym ostracyzmem” – dodaje pułkownik.

Przypomnijmy, że w 2010 roku “Newsweek” opublikował wyniki sondażu internetowego, z którego wynikało, że 38 proc. Polaków nie miało nic przeciwko gejom i lesbijkom w polskiej armii, ale 43 proc. stwierdziło, że powinien być zakaz służby dla LGB. Czy wobec sytuacji na wschodzie Europy, jak i wyników ostatnich sondaży, z których jasno wynika, że w przypadku militarnej agresji na Polskę 37 proc. naszych rodaków walczyłoby, ale nie zbrojnie, a 19 proc. wyjechałoby z kraju - zdanie wobec ludzi LGB w mundurach byłoby inne?

Pretekstem sondażu “Newsweeka” było zniesienie w USA dyskryminującej gejów i lesbijki zasady “don’t ask, don’t tell”, przez którą pracę w amerykańskim wojsku straciło ponad 13 tys. osób. “Wszystkim Amerykanom, homo- i heteroseksualnym, którzy chcą po prostu bronić tego kraju w mundurze, mówię: wasz kraj was potrzebuje i będziemy zaszczyceni mogąc powitać was w szeregach najznakomitszych sił zbrojnych, jakie widział świat" - mówił prezydent Barack Obama, podczas podpisywania poprawki ws. DADT.

(md)