Gdy urocza teściowa outuje...

Xavier Dolan to cudowne gejowskie "dziecko": inteligentny, utalentowany, przystojny, wyoutowany i bardzo młody - w marcu skończy 22 lata. Reżyser, aktor i scenarzysta. W październiku wszedł na nasze ekrany jego drugi film "Wyśnione miłości" o parze przyjaciół, heteryczce i geju, którzy zakochują się w tym samym chłopaku. Od 14 stycznia 2011 r. możemy oglądać w kinach jego debiut "Zabiłem moją matkę" (pokazywany na Warszawskim Festiwalu Filmowym w 2009 r.), który Dolan nakręcił w wieku 19 lat. Film wprowadza firma Tongariro specjalizująca się w produkcjach gejowskich.

Nienawidzę cię!

Reżyser (odtwarzający jednocześnie główną rolę) przyznaje, że "Zabiłem moją matkę" to opowieść na poły autobiograficzna. Hubert ma 17 lat, mieszka z mamą. Awantury to ich chleb powszedni. On brzydzi się jej mlaskania przy jedzeniu, ona wpada w furię, gdy syn się spóźnia. On blefuje w szkole, że nie ma mamy, ona każe mu czekać na siebie pod zamkniętymi na klucz drzwiami mieszkania. Kłócą się o wybór stacji radiowej podczas jazdy w samochodzie, o zakupy i o to, jak Hubert ma spędzić weekend. Od drobiazgów w mgnieniu okaz przechodzą do kwestii fundamentalnych. Latają tłuczone talerze i głęboko raniące teksty bez subtelności ( "nienawidzę cię!").

Gdy urocza teściowa outuje...

Hubert ma chłopaka, przystojnego Antonina. Czują się ze sobą świetnie i pięknie uprawiają seks np. na obłożonej gazetami podłodze podczas malowania pokoju. Hubert nie wspomina matce ani o Antoninie, ani w ogóle o tym, że jest gejem. Nie dlatego, że chce to ukryć, albo boi się jej braku akceptacji. Wychodzi z założenia, że to nie jej sprawa, po prostu nie chce mu się z nią o tym gadać. Antonin matkę ma, dla odmiany, rozkoszną. Urocza, uśmiechnięta, z młodym kochankiem u boku - Hubert obserwuje ją aż trochę z niedowierzaniem.

Czysty zbieg okoliczność sprawi, że obie kobiety spotkają się w poczekalni salonu piękności. "Ach, to pani! Nasi chłopcy są ze sobą już trzy miesiące!" - wykrzyknie rezolutnie rozradowana mama Antonina ku konsternacji mamy Huberta. I kolejna awantura gotowa - choć nie o to, że Hubert jest gejem, tylko o to, że nie powiedział. W końcu sprawy pokomplikują się bardziej. Mama wytoczy większe działa, zacznie się jeszcze bardziej wyniszczająca wojna.

Małe złośliwości

Dolan świetnie uchwycił groteskowo przykrą pułapkę, w którą zapędzili się bohaterowie filmu. Wyjść z niej nie sposób, jest jak konflikt na Bliskim Wschodzie. A przy tym, sam utożsamiając się najprawdopodobniej z Hubertem, reżyser nie zrobił z postaci matki potwora. Efekt jest taki, że widzowi trudno stanąć po czyjejś stronie. Złe i dobre emocje są w obu postaciach. Współczuje się i synowi, który czuje się więźniem najbliższej mu osoby, i matce, która musi sama borykać się z tzw. trudnym nastolatkiem. I ją nietrudno zrozumieć, gdy w brawurowo zagranej scenie wrzeszczy na dyrektora szkoły po tym, jak ten miał czelność ją pouczać.
"Zabiłem moją matkę" pokazuje ból dojrzewania i trud wychowywania w formie dramatu pełnego wykrzykiwanych gorzkich słów, w którym jednak jest też miejsce na humor. Zarówno Hubert, jak i mama są bardzo pomysłowi w robieniu sobie małych złośliwości.





Sensacja w Cannes

"Zabiłem moją matkę" otrzymało 3 nagrody na festiwalu w Cannes w 2009 r., po nich posypały się następne (m.in. z festiwali w Islandii, Rosji, Chorwacji oraz w ojczystej Kanadzie). Dolan stał się sensacją. Film kupiło kilkudziesięciu zagranicznych dystrybutorów, którzy w materiałach promocyjnych podkreślali, że 19-letni reżyser napisał scenariusz w wieku 16 lat.

Rok później Dolan przedstawił (zaczynając również od Cannes) "Wyśnione miłości", film bardziej wyrafinowany stylistycznie i lżejszy w treści.

W grudniu zeszłego roku zielone światło od sponsorów otrzymał trzeci projekt reżysera - "Laurence anyways" o transseksualnym geju, który oznajmia swemu facetowi, że chce być kobietą.

Sam Dolan mówi w wywiadach o swej homoseksualności bez problemu. Że wiedział o niej zawsze, że w liceum miał pierwsze związki, z którymi się nie krył, za co zdarzyły mu się pobicia. Pytany o ulubione filmy wymienia "Śmierć w Wenecji" Viscontiego i "Moje własne Idaho" van Santa.



***

Czemu próżno od lat czekamy na choćby namiastkę polskiego Dolana? Może ma to związek z tym, że gdy 16-letni Xavier pisał w 2005 r. scenariusz "Zabiłem moją matkę", w jego kraju właśnie legalizowano małżeństwa homoseksualne...?