David Hockney nie żyje. Zmarł legendarny malarz i ikona pop-artu

W wieku 88 lat zmarł David Hockney – brytyjski malarz, grafik i scenograf, jeden z najważniejszych artystów XX wieku i prawdopodobnie najsłynniejszy gejowski malarz w historii Wielkiej Brytanii. Informację o jego śmierci, do której doszło we wtorek w jego domu w Normandii, podał francuski dziennik „Le Monde”, powołując się na rodzinę artysty.

Hockney, urodzony w 1937 roku w Bradford, zasłynął obrazami balansującymi między pop-artem a hiperrealizmem. Jego A Bigger Splash i seria Pool Paintings to dziś ikony światowego malarstwa. W 2018 roku stał się też – na pewien czas – najdroższym żyjącym malarzem świata: jego Portrait of an Artist (Pool with Two Figures) z 1972 roku osiągnął na aukcji w Christie’s 90,3 mln dolarów.

Coming out siedem lat przed dekryminalizacją

Hockney ujawnił się jako gej około 1960 roku, w wieku 23 lat, podczas studiów w Royal College of Art w Londynie. Zrobił to siedem lat przed wejściem w życie Sexual Offences Act z 1967 roku, który częściowo dekryminalizował kontakty homoseksualne między dorosłymi mężczyznami w Anglii i Walii. Przyznawanie się do bycia gejem oznaczało wtedy w praktyce przyznawanie się do przestępstwa.

„Kiedy w latach 60. mówiłeś, że jesteś gejem, ludzie odpowiadali, że to nielegalne. A ja mówiłem: »Żyję w Bohemii, a Bohemia to miejsce tolerancyjne«” – wspominał po latach artysta, cytowany przez Ball State University Museum of Art.

Galeria Pallant House nazwała go w jednym ze swoich opracowań „prawdopodobnie wciąż najsłynniejszym gejowskim artystą w Wielkiej Brytanii”, którego życiorys idealnie pokazuje, jak w ciągu kilku dekad zmieniała się sytuacja gejów na Wyspach.

Czułość zamiast tragizmu

Już w 1961 roku Hockney namalował We Two Boys Together Clinging – obraz z tytułem zaczerpniętym z wiersza Walta Whitmana, uznawany za jedno z pierwszych jawnie gejowskich dzieł w jego twórczości. Dwa lata później powstała Domestic Scene, Los Angeles – intymna scena, w której jeden mężczyzna myje plecy drugiemu pod prysznicem. W 1966 roku artysta zilustrował zaś czternaście wierszy K.P. Kawafisa, greckiego poety piszącego otwarcie o męskim pożądaniu.

Hockney zamiast queerowego melodramatu wybrał słońce Kalifornii, baseny i codzienność. Do Los Angeles przyjechał po raz pierwszy w 1964 roku, a w 1978 osiadł tam na stałe. To tam powstały jego najsłynniejsze sceny basenowe – afirmatywne, świetliste, pełne męskich ciał w słońcu.

Centralną postacią jego życia i sztuki w tamtym okresie był Peter Schlesinger – student UCLA, którego Hockney poznał jako wykładowca w 1966 roku. Schlesinger został jego partnerem i muzą; pojawia się na dziesiątkach obrazów, rysunków i grafik z końca lat 60. i początku 70. Kolejnym ważnym partnerem był Gregory Evans, którego Hockney poznał w Londynie za pośrednictwem marszanda Nicka Wildera, a z którym związał się w Paryżu w 1974 roku.

Rekord Paryża i Order Zasługi

Zeszłoroczna retrospektywa Hockneya w Fundacji Louis Vuitton w Paryżu – ostatnia wielka wystawa przygotowana jeszcze za życia artysty – ustanowiła rekord frekwencji dla żyjącego twórcy: 916 614 odwiedzających. Pobiła tym samym wynik pierwszej retrospektywy Salvadora Dalego z 1979 roku w Centre Pompidou. Fundacja po raz pierwszy w historii przeznaczyła na wystawę żyjącego artysty cały swój budynek.

Hockney wydał także kilka cykli graficznych w formie albumów, m.in. ilustracje do Six Fairy Tales of the Brothers Grimm (1970) i The Blue Guitar (1977). Osiągnął również wysoką pozycję jako scenograf operowy i baletowy. W 2012 roku królowa Elżbieta II uhonorowała go Orderem Zasługi.