Michał Witkowski w Łodzi: trzy spotkania o tym, jak się pisze i dlaczego

Michał Witkowski przyjeżdża do Łodzi. W ramach Łódzkich Wykładów z Poetyki na Wydziale Filologicznym UŁ wygłosi trzy wykłady o psychologii i fizjologii pisania. Autor, który dwie dekady temu wdarł się do polskiej literatury z Lubiewem - powieścią o gejowskim półświatku PRL-u, przetłumaczoną na kilkadziesiąt języków - w ostatnich latach nieco zniknął z literackich radarów. Powrócił z impetem w 2023 roku Wiarą. Autobiografią, za którą zdobył Nike Czytelników.

Pierwszy wykład - zaplanowany na 18 marca - nosi tytuł „Jak pan to opowiada ustnie, to jest literatura" i dotyczy relacji między słowem mówionym a pisanym. Temat nieprzypadkowy: krytycy od lat zwracają uwagę, że siłą prozy Witkowskiego jest właśnie gawędziarski tok, swobodne „nawijanie", które w Wierze okazało się zdolne udźwignąć pięćset stron wspomnień z dzieciństwa. Kolejne spotkania poświęcone będą uważności, natchnieniu i rzemiosłu (15 kwietnia) oraz sposobom przekazywania informacji w tekście literackim (13 maja).

Łódzkie Wykłady z Poetyki działają od 2018 roku. Jako pierwsza wykład wygłosiła Olga Tokarczuk - jeszcze zanim ogłoszono, że dostanie Nobla. Potem na Pomorską przychodzili m.in. Wiesław Myśliwski, Andrzej Stasiuk z Moniką Sznajderman, Mariusz Szczygieł, Joanna Bator i Dorota Masłowska.

Witkowski, rocznik '75, absolwent wrocławskiej polonistyki, zaczynał od tomu Zgorszeni wstają od stołów (1997). Głośno zrobiło się o nim po Lubiewie (2005), ale potem - jak pisał krytyk Artur Hellich w tygodniku „Mint" - „literacka sława miarowo topniała" i częściej niż o nowych książkach, czytało się o Witkowskim w mediach plotkarskich. Był pięciokrotnie nominowany do Nike, dostał Paszport „Polityki", Nagrodę Literacką Gdynia, a w 2025 roku - Nagrodę im. Adama Mickiewicza. Jego styl, nazywany przez krytyków „witkowszczyzną", łączy groteskę z ciepłem wobec ludzkich ułomności, wulgaryzmy z precyzyjną obserwacją.

Wiara. Autobiografia - pierwszy tom zapowiadanej serii - obejmuje lata 1975-1990 i opowiada o dorastaniu we Wrocławiu w rodzinie akademickiej inteligencji. Witkowski nie ukrywał, że autobiografia to też pragmatyczna odpowiedź na rynek wydawniczy. Jednocześnie, jak zauważył Hellich, książka „dość nieoczekiwanie przypomina, iż Witkowski jest jednak pisarzem, i to wciąż naprawdę niezłym".

Wykłady odbywają się w auli A5 na Wydziale Filologicznym UŁ (Pomorska 171/173, II piętro), o 17:00. Wstęp wolny. Po 45-minutowym wystąpieniu - rozmowa z moderatorem i pytania z sali. Prowadzą: dr Izabella Adamczewska-Baranowska, prof. Agnieszka Izdebska i dr Leszek Karczewski.

(mz)