Wrocław: Feminizm w bibliotece

Kiedy w jednych kołach feminizm kojarzy się z tzw. zabijaniem dzieci nienarodzonych i innymi plagami społecznymi, Biblioteka DSWE TWP we Wrocławiu staje się wartościowym warsztatem do badań nad kobietą - jej psychologią, statusem społecznym, rolami zawodowymi i rodzinnymi dziś i w przeszłości oraz do badań nad psychologicznymi, socjologicznymi i medycznymi zagadnieniami płci.

Gromadzenie literatury z tego zakresu wynika z rozwijanych w tej uczelni badań i dydaktyki, czego wyrazem są m.in. pisane tu prace magisterskie. Zasób ten wzbogacił się w maju 2003 r. o liczący ponad 200 książek i czasopism polskich i zagranicznych. Przekazała go bibliotece w Depozyt Interdyscyplinarna Grupa Gender Studies, działająca przy Instytucie Filologii Angielskiej Uniwersytetu Wrocławskiego, która uznała, że w tej bibliotece właśnie spełnią one najlepiej swoją rolę. Wiara w to brała się stąd, że w bibliotece już zgromadzono ponad 200 książek z tego zakresu, jak i z tego, że jednocześnie jest tu tworzona baza danych bibliograficznych. Znajdują się w niej zarówno rekordy książek i innych mediów, jak i artykuły zawarte w pracach zbiorowych i czasopismach. Stworzono tutaj też rozbudowany język informacyjno-wyszukiwawczy, bazujący wprawdzie na Języku Haseł Przedmiotowych Biblioteki Narodowej, głównie na jego gramatyce. Rozbudowano jednak jego zasób leksykalny zarówno w sferze tematów, jak i określników, zrezygnowano zaś z nieczytelnych dla użytkowników relacji pionowych.

Na depozyt składają się prace naukowe oraz utwory literackie pisarek deklarujących się lub uznawanych za aktywne feministki, jak np. Wirginia Woolf, Gabriela Zapolska czy Elżbieta Drużbacka. Do tej grupy wydawnictw należy zaliczyć antologię anglojęzycznej literatury lesbijskiej. Prace naukowe poświęcone są m. in. kobiecie w literaturze, sztuce, filmie i mediach, w tym liczne prace Marii Janion, stereotypowi kobiety, psychologii płci oraz osobno psychologii kobiety i mężczyzny, homoseksualizmowi, prawom kobiet, zagadnieniom religii i religijności, historii kobiet i ich ról społecznych, męskości i mężczyznom, filozofii oraz socjologii kobiety i płci w ogóle. Wiele jest też biografii i autobiografii kobiet, zwłaszcza tych uznawanych za feministki (Sylwia Plath, Wirginia Woolf, Olga Jesenska, Michalina Wisłocka). Dość liczne są prace poświęcone teoretycznym zagadnieniom feminizmu i Gender Studies.

Wśród czasopism większą kolekcję stanowią numery pisma "Ośka", z których każde poświęcone jest innej kwestii, np. historii kobiet, demokracji parytetowej, idolkom, piękności, równości płci w kontekście integracji europejskiej, seksowi czy biologii. Równie liczne są numery czasopism feministycznych "Zadra" i "Inaczej". Są też numery "feministyczne" "Przeglądu Powszechnego" i "Respubliki". Z zagranicznych czasopism są pojedyncze numery "Feminist Studies", "Journal of Women's History" i "Signs".

Wszystkie książki numery czasopism opatrzone są pieczęcią "Biblioteczka Gender Studies Wrocław", ale nie stanowią odrębnej kolekcji, lecz zostały włączone do działów według treści. Cały księgozbiór biblioteki jest bowiem bezpośrednio dostępny czytelnikom, a w takich razach układ rzeczowy jest najbardziej wskazany.

W sytuacji, gdy na skutek różnych okoliczności ruch feministyczny skazany jest na swoista konspirację, warto wiedzieć, że jest biblioteka, która szczycie się posiadaniem tego typu kolekcji.

Stefan Kubów