Yga Kostrzewa

Yga Kostrzewa to jedna z najbardziej znanych postaci polskiego ruchu na rzecz praw osób LGBT+. Od ponad dwóch dekad jest aktywistką, komentatorką i jedną z twarzy społeczności, nierozerwalnie związaną z najstarszą działającą w Polsce organizacją LGBT+, Stowarzyszeniem Lambda Warszawa.

Urodziła się 12 września 1973 roku jako Inga Krystyna Kostrzewa. Swoją działalność społeczną rozpoczęła pod koniec lat 90., dołączając do Lambdy Warszawa w 1998 roku. Przez lata pełniła w stowarzyszeniu kluczowe funkcje, w tym przewodniczącej w latach 2005–2007 oraz rzeczniczki prasowej od 2002 do 2022 roku.

Początki działalności

Kostrzewa należała do pierwszego pokolenia aktywistek i aktywistów, którzy po 1989 roku publicznie pokazywali swoje twarze. W 2002 roku wraz z partnerką pojawiła się na okładce tygodnika Newsweek Polska. Rok później była jedną z bohaterek przełomowej kampanii społecznej „Niech nas zobaczą”, która miała na celu zwiększenie widoczności par jednopłciowych w przestrzeni publicznej.

Jej praca łączyła aktywizm na rzecz osób LGBT+ z działalnością feministyczną. Była członkinią Porozumienia Kobiet 8 Marca, współorganizując coroczne Manify w Warszawie. Działała również w Radzie Kongresu Kobiet oraz Radzie Fundacji Trans-Fuzja.

Walka o widoczność i prawa

Jednym z najważniejszych momentów w jej biografii był spór o zakaz Parady Równości w 2005 roku. Po tym, jak ówczesny prezydent Warszawy Lech Kaczyński zakazał marszu, Kostrzewa była jedną z siedmiorga organizatorek wieców stacjonarnych. Zaskarżenie tej decyzji do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu zakończyło się historycznym wyrokiem, który uznał zakaz za bezprawny.▸

Przez lata angażowała się w walkę o równość prawną. W czerwcu 2011 roku uczestniczyła w spotkaniu z marszałkiem Sejmu Grzegorzem Schetyną, podczas którego przekazano podpisy pod apelem o jak najszybsze procedowanie projektu ustawy o związkach partnerskich.▸ W 2016 roku wsparła inicjatywę oferującą pierwsze w Polsce ubezpieczenia przyjazne parom jednopłciowym i ich dzieciom.▸

Rzeczniczka i komentatorka

Jako wieloletnia rzeczniczka Lambdy Warszawa często reprezentowała społeczność w mediach. W 2013 roku broniła kampanii profilaktycznej HIV/AIDS, argumentując, że należy otwarcie mówić o ryzykownych zachowaniach, by skutecznie docierać z przekazem.▸

W 2014 roku, jako kandydatka w wyborach do Parlamentu Europejskiego, pozwała w trybie wyborczym partię Solidarna Polska za spot z hasłem „nie dla homo”.▸ Cztery lata później, gdy otrzymała zaproszenie do programu Jana Pospieszalskiego, by dyskutować o „skutkach przyznania przywilejów dla osób LGBT”, publicznie konsultowała swoją odpowiedź z czytelniczkami i czytelnikami portalu queer.pl.▸

Aktywizm na co dzień

Yga Kostrzewa wielokrotnie reagowała na mniejsze i większe przejawy dyskryminacji. W 2017 roku zwróciła uwagę na przemilczanie homoseksualności Aleksandra Hochberga przez przewodniczkę w Zamku Książ, która jego partnera nazywała „przyjacielem”.▸

W 2013 roku wraz ze swoją partnerką została wykluczona z pokazu mody podczas Kongresu Kobiet. Mimo że przeszły przymiarki, organizatorki w ostatniej chwili poinformowały je, że są „za młode”, choć w wydarzeniu brały udział młodsze od nich kobiety.▸

Życie prywatne

Yga Kostrzewa jest lesbijką. Od wielu lat jest w związku z Anną Zawadzką, również działaczką społeczną. Ich związek był wielokrotnie opisywany w mediach, co przyczyniło się do zwiększenia widoczności par jednopłciowych w Polsce.

Yga Kostrzewa dzisiaj

W wywiadzie dla Polskiego Radia Trójka z 2025 roku stwierdziła, że jest „trochę na emeryturze jako działaczka”, choć nadal zabiera głos w ważnych sprawach. Podkreśliła, że dla osób LGBT+ proces ujawniania się nigdy się nie kończy, mówiąc, że „coming outów dokonuje się właściwie codziennie”.

Wciąż angażuje się w działania edukacyjne. W 2024 roku była współautorką publikacji „Jak pisać i mówić o osobach LGBTQIAP+” – praktycznego przewodnika dla mediów i instytucji.