Do każdego, kto boi się utraty swojej rodziny: ani razu nie żałowałam - Rozmawiamy z Caroliną De Robertis

Historia w Cantoras jest dość złożona. Nie spoilerując, jak myślisz, dla kogo jest ta książka?

Każda historia jest dla każdego, kto ma ochotę w nią wejść. To cudowna rzecz w powieściach, prawda? Są otwarte dla każdego, kto jest gotowy otworzyć książkę i otworzyć swój umysł. Każdy może przeczytać tę książkę i jest mile widziany, ale napisałam ją szczególnie dla osób queer, jako rodzaj pieśni miłosnej do naszej społeczności i doświadczeń, do odwagi i piękna naszego życia.


Czy spotkałaś kogoś, kogo historia byłaby podobna do tej, którą opisałaś w Cantoras?

Oczywiście! Cantoras inspiruje się piętnastoma latami słuchania grupy prawdziwych lesbijek z Urugwaju, których historie zadziwiły mnie, gdy pierwszy raz je usłyszałam. Trzy główne bohaterki inspirowane są prawdziwymi osobami, oczywiście za ich zgodą. Chociaż to fikcja, jest głęboko zbadana i głęboko autentyczna. I tak, odkąd książka została po raz pierwszy opublikowana w języku angielskim, zdecydowanie poruszyło mnie, jak osoby czytające odnajdują się w mojej książce.

Takich świadectw kobiecych jest stosunkowo niewiele. Jak myślisz dlaczego?

Istnieje wiele powodów, dla których nie słyszymy wystarczająco dużo kobiecych historii, ale wszystkie można podsumować jednym słowem: patriarchat. Skupienie się na kobiecych świadectwach nadal jest aktem radykalnym i mocnym. Nie sądzisz?

Kiedyś mówiłaś o tym, że docierają do ciebie informacje, że "Cantoras" jest świetnie odbierany w Polsce. Miałaś szansę rozmawiać z jakimiś czytelnikami lub czytelniczkami z Polski?

Inni dziennikarze, z którymi rozmawiałam w Polsce, podzielili się ze mną swoimi wrażeniami – są to więc głównie informacje z drugiej ręki. Jestem poruszona i szczęśliwa słysząc, że książka trafia do niektórych queerowych osób z Polski. Wszyscy zasługujemy na książki, które odzwierciedlają nas lub mogą służyć jako schronienie, a czasami mogą pojawić się w nieoczekiwanym opakowaniu, jak książka o odległym małym kraju Ameryki Łacińskiej.

Mieszkasz w Stanach Zjednoczonych. Co uważasz, o następujących tam zmianach? Mówię tu chociażby o podważeniu orzeczenia Roe v. Wade.


Prawica w USA zaciekle pracuje nad wycofaniem praw kobiet, osób kolorowych, gejów i lesbijek, osób trans i wielu innych marginalizowanych ludzi. Mieszkam w Kalifornii, stanie, w którym jest mnóstwo ochrony prawnej. Moje dzieci uczęszczają do skrajnie queerowo-pozytywnych szkół, gdzie nasze rodziny są szanowane i respektowane, ale patrząc na cały kraj, nieustannie przypominam sobie o tym, ile jeszcze pracy jest do wykonania.


Czym jest dla Ciebie intersekcjonalność? Twoje życie pokazuje, że twoje tożsamości przenikają się i wpływają na siebie, ale nie wszyscy widzą w tym sens.

Intersekcjonalność – słowo znakomicie wymyślone w 1993 roku przez czarną feministkę Kimberlé Crenshaw – oznacza, że ​​wszystkie części tego, kim jesteśmy, mają znaczenie i że ucisk może wpływać na życie człowieka na wiele sposobów. Oznacza to również, że możemy być całością, zamiast wybierać tę lub inną stronę naszej tożsamości. Jestem lesbijką, jestem imigrantką, jestem Latynoską i Latynoamerykanką i wieloma innymi określeniami. Jesteśmy najpotężniejsi w naszej całości. Nie musimy wybierać tej lub innej części siebie ponad inne. Czasami społeczeństwo chce nam powiedzieć, że musimy wybierać między różnymi częściami nas samych. Droga wolności i uzdrowienia, jest drogą afirmacji tego, kim jesteśmy. Jeśli to wygląda inaczej, niż oczekują od nas inni, co z tego? To jest dar.

Wiem, że twoje relacje z rodzicami były trudne. Czy to już zamknięty etap w Twoim życiu?

Tak. Moi rodzice i ja jesteśmy w separacji od ponad dwudziestu lat. Nigdy nie spotkali moich dzieci, ich wnuków, które mają teraz dziesięć i trzynaście lat. Udają, że te wnuki nie istnieją. Homofobia rodzinna — termin ukuty przez genialną pisarkę Sarach Schulman, jest bardzo realną częścią tego, co może wydarzyć się w życiu gejów i lesbijek. Istotne jest, aby nie zaprzeczać jej istnienia, a oferować pełne miłości wsparcie tym, którzy mogą doświadczyć takiej drogi. Chcę powiedzieć każdemu, kto doświadcza rodzinnej homofobii lub boi się wyjść z ukrycia w obawie przed utratą rodziny: ani razu nie żałowałam życia otwartego i wolnego. To najlepsza rzecz, jaką mogłam zrobić ze swoim życiem. A utkanie nowych, pięknych rodzin, zbudowanych z miłością i akceptacją, oraz stworzenie satysfakcjonującego i wspaniałego życia bez ludzi, którzy nie chcą szanować tego kim jesteśmy jest możliwe!

Jakie inne książki poleciłabyś Polkom i Polakom?

Jest ich tak wiele! Nie jestem pewna, co jest obecnie publikowane w Polsce, ale w USA działa teraz wiele wspaniałych latynoskich pisarek – Angie Cruz, Jaquira Díaz, Kali Fajardo-Anstine i Ingrid Rojas Contreras, a to tylko kilka z nich. To inspirujące nie tylko pisać własne książki, ale także czuć się częścią ruchu literackiego i społeczności. Ponieważ czytanie może wydawać się samotnym aktem, ale w końcu chodzi o społeczność i więź.


Carolina De Robertis — pisarka pochodzenia urugwajskiego. Jest również wielokrotnie nagradzaną tłumaczką literatury latynoamerykańskiej. Przez dziesięć lat pracowała w organizacji walczącej o prawa kobiet, gdzie zajmowała się wieloma zagadnieniami – od opieki nad ofiarami gwałtów, na pomocy imigrantkom skończywszy. Carolina De Robertis prowadzi zajęcia z kreatywnego pisania, literatury pięknej i sztuki przekładu na uniwersytecie w San Francisco. Mieszka z żoną i dziećmi w Oakland.