Wyłącznie męski problem: Rak jąder

O raku jąder nie mówi się w Polsce prawie wcale. Fakt, że nowotwór ten występuje bardzo rzadko (2,4 przypadki na ok. 100 tysięcy mężczyzn), nie jest żadnym argumentem, ponieważ dopada on głównie mężczyzn młodych, w wieku od 20 do 35 lat. Ponadto, liczba zachorowań na raka jąder w Europie Zachodniej szybko wzrasta (podwojenie przypadków zachorowań w ciągu ostatnich 20 lat) i można oczekiwać, że tendencja ta wystąpi rychło także w Polsce. Ponieważ zaś nie ma co liczyć na zorganizowanie profilaktyki przez publiczną służbę zdrowia, najlepszym zabezpieczeniem jest regularne przeprowadzanie samodzielnych testów. Wczesne wykrycie podejrzanych symptomów zwiększa szansę całkowite wyleczenie.

Dwa główne rodzaje raka jąder to teratoma (potworniak) i seminoma (nasieniak). Pierwszy z nich odpowiedzialny jest za około dwóch trzecich przypadków zachorowań, drugi za resztę. Nie wchodząc w szczegóły dość powiedzieć, że rozróżnienie to ważne jest ze względu na rozpoznanie i terapię. Przyczyny powstawania przemian nowotworowych jąder nie są dokładnie znane. Wiadomo, że ryzyko zwiększają niezstąpione jądra (wnętrostwo). Każdy zdrowy mężczyzna posiada dwa jądra. Jeśli posiadasz tylko jedno, powinieneś koniecznie udać się do lekarza. Być może jedno z jąder (albo oba) nie zstąpiły do moszny przed porodem. Operacyjne sprowadzenie jąder do moszny przed ukończeniem 2 roku życia znacznie zmniejsza ryzyko powstawania raka. Ryzyko zmian nowotworowych zwiększa także nieprawidłowy rozwój jąder a także uwarunkowania genetyczne (rodzinne). Dlatego bardzo ważne jest, by rodzice sprawdzali genitalia swych dzieci i w razie konieczności zasięgali porady lekarza.

Na szczęście, wczesne wykrycie zmian chorobowych daje ogromną szansę na całkowite wyleczenie. Ponieważ zaś męskie organy płciowe umiejscowione są na zewnątrz ciała, test można wykonywać samodzielnie. Ważne jest, by przeprowadzać go regularnie mniej więcej co miesiąc. A oto kilka rad, jak należy to czynić: Badania są najłatwiejsze kąpieli, kiedy moszna jest rozluźniona a jądra zwisają swobodnie. Należy stanąć przed lustrem, i uważnie przyjrzeć się, czy na ich powierzchni nie widać jakichś zniekształceń, opuchnięć lub nieregularności. Jądra ułożyć na lewej dłoni i zapamiętać ich kształt, rozmiar i ciężar. Ująć delikatnie jądro pomiędzy palec wskazujący i kciuk i obmacać. To samo powtórzyć z drugim jądrem. Zwracać uwagę na guzki, wypukłości, opuchnięcia i zmianę w konsystencji. Zdrowe jądro powinno być gładkie, jajowate i twardo-elastyczne. UWAGA: Wszystkie te zabiegi należy przeprowadzać ostrożnie, bowiem jądra są bardzo wrażliwe!

Zmiany chorobowe polegać mogą na wspomnianych guzkach, obrzęku, uczuciu ciężaru w kroczu, bólu w podbrzuszu promieniującym aż do żołądka, gromadzenie się cieczy w mosznie, podwyższonej wrażliwości na ból jąder i moszny a także obrzęk i wrażliwość sutków. Jeśli jesteś przekonany, że spostrzegłeś jeden lub kilka z opisanych symptomów i nie jest to zwykła histeria (mężczyźni są bardzo wrażliwi na punkcie swych genitaliów), udaj się natychmiast do lekarza! Badanie specjalistyczne polega na laboratoryjnym badaniu krwi, w której mogą znajdować się tak zwane "markery nowotworowe". Najskuteczniejszą metodą powstrzymania rozprzestrzeniania się rozwoju komórek nowotworowych, jest usunięcie chorego jądra poprzez cięcie w pachwinie. Nie ma to wpływu na normalne funkcje seksualne, takie jak potencja (zdolność do erekcji). W miejsce usuniętego jądra można włożyć protezę. Zabieg chirurgiczny traktowany jest jednak jako ostateczność. Możliwa jest także terapia poprzez naświetlanie a także chemioterapia (lub kombinacja wszystkich tych metod).

Pacjenci, u których stwierdzony został rak jąder są naturalnie bardzo zatroskani o skuteczność terapii. Choć każdy przypadek rozpatrywany musi być indywidualnie, to jednak powiedzieć można, że rak jąder należy do chorób nowotworowych, które w ogromnej większości przypadków można całkowicie wyleczyć. I jeszcze jedno: Powyższe uwagi mają charakter wyłącznie informacyjny i nie mogą w żadnym wypadku zastąpić fachowej porady lekarskiej.

Dr Nick