Netflix ogłasza polski film - kryminał dotyczący akcji "Hiacynt"! Porozmawialiśmy z jego scenarzystą

Obawiam się, że będziemy mieli kolejną ilustrację znanego powiedzenia "przeczytał dziesięć, napisał jedenastą" (w tym wypadku nie książkę, a scenariusz). Obawiam się, że będziemy mieli kolejne wtórne wypracowanie osoby urodzonej po 1980, a więc pamiętającej końcówkę PRL, epokę kartkowych przydziałów i końca systemu (zupełnie niereprezentatywną dla PRL, z okresu po 1956).

Spis książek podanych przez Marcina Ciastonia niewiele wnosi otuchy: Ryziński to rocznik 1978 (trochę młodszy od mojego partnera, który również świadomie pamięta końcówkę PRL), i choć "Focault..." i "Dziwniejsza..." dają nieco relacji z pierwszej ręki, to jednak (jak większość tego typu opracowań) prezentujących negatywnie zmitologizowaną wersję tamtych czasów. Książka Selerowicza "Zbrodnia..." (Nie wymieniona przez M.Cz.) jest jeszcze bardziej zagmatwana, bo choć deklaratywnie opisuje pierwszą połowę/ połowę lat 60, to jest pełna anachronizmów i wprost opinii współczesnych. W zasadzie jedyną - moim zdaniem - obiektywną relacją z lat końcówki 70 i 80 jest "Nie znany świat" Antoniego Romanowicza)

Co do wycinków prasowych, jest ich sporo w Internecie, w różnych miejscach, np. 'ikoniczne' są w: https://www.transnationalhomosexuals.pl/mass-media

Co do Zboralskiego (trudno przecenić jego zasługi z lat '80), to jego obecna kondycja pozostawia wiele do życzenia i chyba nie jest najbardziej obiektywnym informatorem (w odróznieniu od np. Marcina Krzeszowca - także z jego tekstami o PRL i coming outcie w PRL).

W tekście Adrianny Jackowiak jest interesujący przypis: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/seg/article/view/1003
'Pozostaje postawić pytanie, czy wymuszenie na ludziach o orientacji homoseksualnej „wypełnienia karty homoseksualisty” oraz podpisania oświadczenia o treści: „Niniejszym oświadczam, że ja jestem homoseksualistą” mogło przyczynić się do czegoś dobrego? Otóż tak. Bronisław Tumiłowicz w „Argumentach” z 1987 r. napisał: „Akcja «Hiacynt», przeprowadzona przez organa
porządkowe w Warszawie, w listopadzie 1985 roku — «z wrodzonym taktem i delikatnością» — pozwoliła uzupełnić kartoteki o zdjęcia większości męskich odmieńców i ich odciski palców. Ci
zaś, zdemaskowani, poczęli się naprędce organizować” (K. Boczkowski, Homoseksualizm, Kraków 2003, s. 347). Tym dobrym wydaje się być organizacja, o której wspomina Tumiłowicz. Przykładów takiego działania dostarczały zagraniczne ruchy gejowskie, dysponujące „o‰ficjalnymi” klubami, publikacjami, a nawet międzynarodową federacją. Środowisko zaczęło się integrować. Przejawem tej integracji było m.in. ukazanie się w listopadzie 1986 r. pierwszego lesbijsko-gejowskiego pisma „Filo Express”. Pisemko było zadrukowaną jednostronnie ulotką, która przedstawiała tytuły ‰mófilw i książek, w których wykorzystuje się motyw homoseksualizmu. Akcja „Hiacynt” zmobilizowała homoseksualistów, jednocześnie obnażając ‰filisterstwo i zakłamanie władz, stała się przykładem działania niedopuszczalnego w państwie prawa — a za takie chciała uchodzić przed światem i przed samą sobą PRL (P. Kurpios, op. cit., s. 2).

podobnie w InterAlia 14/2019 https://interalia.queerstudies.pl/issues/14_2019/Inte(...)2019.pdf
'Pisze o tym Agata Fiedotow (2012). Inwigilacja osób homoseksualnych w ramach Akcji „Hiacynt” była odczuwana jako represyjna ze względu na swój skoordynowany i niemalże pokazowy charakter. Zatrzymania przeprowadzone jednocześnie w wielu różnych miejscach wytworzyły poczucie przynależności do grupy znajdującej się na celowniku władzy. Władza wysłała homoseksualistom sygnał, że skuteczne ukrywanie się nie jest możliwe. Jeden z rozmówców (ur. 1948) powiedział: „Akcja »Hiacynt« uświadomiła tym wszystkim ludziom, że jak najbardziej wszyscy o nich wiedzą”. 19 listopada 1985 roku, kilka dni po pierwszej akcji, Waldemar Zboralski pisał w liście do Marka Jaworskiego (Andrzeja Selerowicza) z HOSI Wien: „Te bezprawne zatrzymania mają wprowadzić panikę? Chyba wprowadzą – ale wrogość kolejnej warstwy społeczeństwa przeciw komunistom w Polsce.” Akcja podziałała jak katalizator, prowokując na przykład założenie w 1986 roku miesięcznika „Filo”, wydawanego metodą powielaczową przez grupę skupioną wokół Ryszarda Kisiela, a także powstanie Warszawskiego Ruchu Homoseksualnego, założonego w 1987 roku przez grupę skupioną wokół Waldemara Zboralskiego, Sławomira Starosty i Krzysztofa Garwatowskiego, która podjęła nieudaną próbę zarejestrowania Ruchu w sądzie.'

Są to interesujące uwagi, mówiące o mobilizującym wpływie akcji Hiacynt (co jest zgodne z moją wiedzą o tamtych czasach i wspomnieniami dwu znajomych, którzy wspominali o bardzo zdecydowanej postawie wobec milicjantów, przyjmowaną przez wielu gejów – i to niekoniecznie z dużych ośrodków czy z większym ‘kapitałem kulturowym’).

Co wiec bym poradził? Mniej lektur, więcej rozmów – w końcu z jeszcze żyjącymi ludźmi. Myślę, że można skłonić ludzi do relacji obiektywnych, nie zabarwionych dzisiejszą ideologią historyczną.

Pamietam końcówkę akcji hiacynt 1988 rok. Tez bylem ciągany na milicje