Najlepsze queerowe produkcje 2022 roku. Finałowa 6 najciekawszych historii o społeczności LGBTQ+

2022 rok obfitował w różnorodne, ciekawe i nietuzinkowe projekty, na wiele różnych sposobów podejmujące tematy związane z członkami społeczności LGBTQ+. Wybraliśmy dla Was 12 najciekawszych produkcji, które mieliśmy szansę oglądać (i czytać) w ostatnich dwunastu miesiącach. Jakie filmy, książki i seriale skradły nasze serca w 2022 roku? Wybór nie był prosty, ale nasz redaktor, Michał Kaczoń, wybrał dla Was najciekawsze tytuły, który warto nadrobić. (Niektóre z nich czekają jeszcze na szeroką dystrybucję w Polsce).

Queerowy TOP 2022 Roku: BONUSY

BONUS: Powieść “Husband Material”

Sieh dir diesen Beitrag auf Instagram an

Ein Beitrag geteilt von Michał (@kaczy_mike)

Kontynuacja “Boyfriend Material” Alexisa Halla to dalsza część nietypowych perypetii Luca i Olivera, rozgrywających się nieco jak gejowskie “Notting Hill”. Powieść zaskakuje ciekawymi zwrotami akcji oraz szalonymi pomysłami bohatera, które zadziwiają nawet jego samego. Utrzymana w lekkim tonie komedii romantycznej, powieść podejmuje też ważne społeczno-socjologicznie wątki, które dotykają par tej samej płci i naświetlają pewne problemy w nietypowy sposób. Zwłaszcza w zaskakującej końcówce, pokazującej, że osoby queerowe nie muszą próbować na siłę wpisać się w heteronormatywne wzorce zachowań, tylko czerpać siłę z wypracowania własnych metod działania. Przewrotnie pocieszające!

Pierwsza powieść Alexisa Halla – “Boyfriend Material” dostępna jest już na polskim rynku. Jej kontynuacja – oceniany tu “Husband Material” pewnie wkrótce pojawi się w księgarniach. Na razie jednak nieznana jest dokładna data premiery.

BONUS: Sztuka teatralna “Tom na wsi”

Sieh dir diesen Beitrag auf Instagram an

Ein Beitrag geteilt von Michał (@kaczy_mike)

Polska adaptacja kanadyjskiej sztuki Michela Marca Boucharda, przeniesionej w 2013 na wielki ekran przez Xaviera Dolana. Wersja wystawiana w TR Warszawa sygnowana jest nazwiskiem młodego reżysera, Wojtka Rodaka, który zupełnie inaczej stawia niektóre akcenty historii. W wersji TR Warszawa nieco inaczej niż u Dolana rozrysowano dynamikę między bohaterami, jeszcze silniej zarysowujące relację Francisa i jego matki, co dodało ważnej i ciekawej perspektywy całości. Sztuka jest wyśmienicie zagrana, a aktorzy doskonale czują bolączki swoich bohaterów. Świetny jest Jacek Beler, którego bohater najlepiej komunikuje się ze światem poprzez przemoc. Bardzo specyficzna, wynikająca ze źle rozumianej męskości, czy raczej maczyzmu, postawa robi piorunujące wrażenie, zwłaszcza w scenach, w których bohater próbuje mówić o pozytywnych emocjach. Nawet wtedy dalej korzysta z przemocowego schematu, co dosłownie wgniata widza w fotel. Doskonały jest Matuesz Górski w głównej roli. Jego Tom boryka się ze skonfliktowanymi emocjami po śmierci ukochanego i który w tej sytuacji desperacko poszukuje wsparcia i pomocy. Traf chce, że nieodpowiednio ulokuje swoje zaufanie. Jego przemiana w wyniku relacji z Francisem będzie drastyczna, ale dzięki grze Górskiego również niezwykle wiarygodna, namacalna i w pełni emocjonalnie zrozumiała. Znakomita jest też Izabela Dudziak, która od razu po pojawieniu się na scenie, kradnie każdy moment dla siebie. Dzięki przepięknemu (celowemu) przerysowaniu i oderwaniu od dotychczasowej stylistyki dzieła, dosłownie lśni na deskach teatru. Bardzo szanuję “Toma na wsi” też za wszystkie nowe wybory artystyczne. W szczególności za włączenie w tekst sztuki fragmentów książki „Cała siła, jaką czerpię na życie. Świadectwa, relacje, pamiętniki osób LGBTQ+ w Polsce”, czytanych ze sceny przez Marię Maj, wcielającą się w matkę bohatera. Te momenty, opisujące prawdziwe sytuacji osób queerowych w naszym kraju, potrafią szczerze poruszyć. Byłem zaskoczony, że w tych momentach wręcz dwukrotnie się spłakałem (podczas „11. Bądź sobą” oraz opowieści o terapii konwersyjnej). Wspaniałe Teatralne Doznanie!

Queerowy TOP 2022 Roku

6. “Nasza bandera znaczy śmierć”

Serial oryginalny HBO Max, sygnowany nazwiskami twórcy i showrunnera Davida Jenkinsa oraz Taiki Waititiego, który jest tu producentem oraz jednym z aktorów. “Our Flag Means Death” to wspaniała zabawa formułą opowieści o piratach, pełna absurdalnych sytuacji i nietuzinkowego humoru. To także opowieść w 100% queerowa, przepełniona scenami bliskości między mężczyznami i od pewnego momentu prowadzona niczym najlepszy romans czy komedia romantyczna. Plejada różnorodnych bohaterów, częste starcia osobowości, zaskakujące zwroty akcji i wyśmienite aktorstwo sprawiają, że serial ogląda się z nieskrywanym uśmiechem na ustach, od początku do samego końca.

Serial dostępny na platformie HBO Max. Drugi sezon już w produkcji.

5. “Boylesque”

Film dokumentalny Bogny Kowalczyk, poświęcony życiu Lulli La Polaki - najstarszej drag queen w Polsce, a może i w Europie. Film stanowi wspaniałą afirmację życia, pokazującą, że chęć czerpania garściami z życia nie przemija wraz z czasem, a wiek to jedynie liczba. Urokliwa produkcja, z czułością, szacunkiem i zrozumieniem pokazująca codzienność Andrzeja Szwana, który występuje na scenie jako Lulla La Polaca. Film Kowalczyk jest dynamiczny, ciekawie poprowadzony i umiejętnie wychwytujący piękne momenty w codziennych sytuacjach. Wspaniała jest sekwencja berlińska oraz niezwykle sensualna, przyjemnie duszna scena nakręcona w saunie. Wspaniała filmowa robota!

Film wciąż prezentowany jest na różnorodnych polskich i światowych festiwalach filmowych, w tym tych online. Docelowo trafi także na platformę HBO Max jako koprodukcja HBO, ale na razie nieznana jest data premiery w serwisie.

4. “Blisko”

Belgijski kandydat do oscarowej nominacji to poruszająca opowieść o przyjaźni dwóch nastoletnich chłopców. Przyjaźni niekwestionowanej, zwyczajnej, pełnej ciepła i tytułowej bliskości. Relacja bohaterów zmienia się jednak, gdy obaj idą do szkoły. Tam ich relacja zaczyna być postrzegana w nieco inny sposób. “Blisko” staje się wtedy filmem o opresyjnym systemie, który potrafi wejść z butami nawet do najbardziej niewinnych sytuacji, zasiewając niepewność i ból w niczego niespodziewających się jednostkach. To film o tym, dlaczego nie warto przejmować się opinią innych. To także brutalna opowieść o dorastaniu, pokazująca jak silne są niektóre emocje, które przeżywamy w tym okresie i jak ważny jest system wspierający, byśmy mogli poradzić sobie z przeciwnościami losu. A choć teza stawiana przez reżysera i scenarzystę, Lukasa Dhonta, zostaje podana w dość dosadny, (przez niektórych określany wręcz jako manipulatorski), sposób ­– film broni się emocjonalnością głównych bohaterów i ich zmieniającym się spojrzeniem na rzeczywistość. 

“Blisko” jest też mistrzowskie przede wszystkim w scenach małych czułości i uprzejmości. Całą historię oglądamy przez pryzmat głównych bohaterów, a ich emocje silnie nam się udzielają. Właśnie z tego powodu trywialne pytanie: “A Ty, jak się trzymasz?”, rzucone podczas obiadu do starszego przyjaciela rodziny, jest w stanie wywołać lawinę łez i wzruszenia. “Blisko” zwyczajnie dotyka i boli, pozostawiając po sobie wyraźny ślad.

Polska premiera kinowa: 17 lutego 2023

3. “Heartstopper”

Serialowy “Heartstopper” od Netflixa wziął świat szturmem. Od momentu premiery w kwietniu tego roku, nie schodzi z ust internautów, którzy wciąż żyją przygodami Nicka i Charliego, wymieniając się pozytywnymi uwagami na temat produkcji. Gdyby określić ją dwoma słowami, byłyby to: #CutenessOverload. “Heartstopper” jest bardzo pozytywny, pełny ciepła, niewinności i humoru. Nie stroni też od trudniejszych tematów, wyraźnie pokazując, jakie konsekwencje może mieć znęcanie się nad innymi. Twórcy umiejętnie przemycają też motywy, które spadną na odbiorcę niczym grom z jasnego nieba w późniejszych częściach cyklu. Autorka komiksu, Alice Oseman, która jest też scenarzystką serialu, doskonale wie, dokąd ta historia zmierza, więc już teraz przemyciła kilka poważniejszych momentów w małych, acz wyrazistych dawkach. “Hearstopper” to adaptacja idealna, dająca pełen oddech oryginalnemu materiałowi i umiejętnie wyciskająca siłę ze zwykłych, często wręcz trywialnych codziennych sytuacji. Te momenty mają  jednak dla bohaterów ogromne znaczenie, a jako, że podążamy za ich stanami emocjonalnymi, nabierają odpowiedniej wartości także dla nas jako widzów. Tak to jest, gdy na świat patrzy się przez różowe okulary pierwszej miłości. “Heartstopper” to dzieło zarażające pozytywną energię i pewnie dlatego ma miliony fanów na całym świecie.

Pierwszy sezon już dostępny na platformie streamingowej Netflix. Kolejne dwa - już wkrótce.

Sieh dir diesen Beitrag auf Instagram an

Ein von @kaczy_film geteilter Beitrag

2. “Tár”

Cate Blanchett jako Lydia Tár – nieustępliwa, opanowana i pewna swojej wartości kompozytorka muzyki i dyrygentka, która musiała siłą, talentem i determinacją zaskarbić sobie należne jej miejsce w zdominowanym przez mężczyzn świecie. “Tár” to filmowy thriller, budujący napięcie wokół tajemniczej sytuacji, która ciąży nad bohaterami niemal od pierwszych minut. Sposób prezentowania bohaterki na przestrzeni akcji przywodzi na myśl rozwiązania zastosowane w serialu “Breaking Bad”. Twórcy obu dzieł celowo wystawiają sympatię widza na próbę, prezentując bohaterów w coraz ciemniejszych świetle. Jak gdyby chcąc sprawdzić, do którego momentu będą im kibicować, a kiedy się od nich odwrócą. Todd Field, podobnie jak Vince Gilligan, nie sugeruje jednak odpowiedzi, bardzo umiejętnie zarysowując wszystkie odcienie spektrum koloru, które rozpościerają się między czernią, a bielą; między dobrem a złem. Efektem jest wciągająca historia, która przywodzi na myśl “Vox Lux” i dalekie echa “American Psycho”, a cała uwaga widza skupia się na magnetycznej Cate Blanchett, w jednej z jej najlepszych ról w karierze. 

Polska premiera kinowa: 24 lutego 2023

1. “Wieloryb”

“Wieloryb” to wielki aktorski powrót Brendana Frasera. Prezentowany podczas festiwalu filmowego w Wenecji oraz American Film Festival we Wrocławiu, nowy film Darrena Aronofskiego to adaptacja sztuki Samuela D. Huntera, na bazie jego scenariusza. Głównym bohaterem jest Charlie, nauczyciel ważący ponad 300 kilogramów, który z powodu swojej choroby nie może ruszać się z domu. Prowadzi zajęcia online, a jedyny kontakt ze światem ma dzięki swojej pielęgniarce i przyjaciółce, która codziennie go odwiedza. Gdy jednak u progu jego domu pojawi się dawno nie widziana córka, jego życie diametralnie się odmieni. Bohaterowie przeprowadzą wiwisekcję swoich dotychczasowych żywotów, próbując zrozumieć, co doprowadziło ich do miejsca, w którym się obecnie znaleźli. “The Whale” to aktorskitour de force, wspaniale przemyślany, intrygująco poprowadzony, a przez to szalenie angażujący. Fakt, że główny bohater jest gejem ma wielkie znaczenie dla fabuły, a powolne odkrywanie historii miłosnej bohatera staje się jednym z ważniejszych motywów opowieści. Aronofsky wrzuca nas do swojego świata i każe oddychać zatęchłym powietrzem mieszkania, w którym rozgrywa się akcja. Wspaniałe, emocjonujące widowisko, które nie pozostawi nikogo obojętnym. Kino przez duże K!

Polska premiera kinowa: 17 lutego 2023

Wszystkie te przykłady pokazują, że reprezentacja mniejszości na ekranie ma znaczenie, a my żyjemy w czasach, w których queerowe opowieści coraz mocniej wchodzą do mainstreamu. I prawidłowo! Wesołych Świąt i Szczęśliwego Nowego Roku!

Michał Kaczoń

1. To zestawienie to druga część subiektywnej listy najlepszych queerowych produkcji 2022 roku i pod pewnymi względami niepełna. Zawsze poszukuję dobrego kina, w tym tego spod literek LGBTQ+, więc jeśli w tym roku widzieliście jakąś inną godną uwagi produkcję, nie krępujcie się podzielić się jej tytułem w komentarzu. Dzięki.