Dzisiaj Dzień Widoczności Osób Transpłciowych! Z tej okazji rozmawiamy z Fundacją Trans-Fuzja

Innym podwójnym wykluczeniem, z którym zmagają się transpłciowe kobiety, jest ich dyskryminacja w ruchu feministycznym. Gdzie swoje źródła ma „terfizm” i dlaczego stał się w ostatnim czasie tak niechlubnie popularny?

Emilia: Jak wiele uprzedzeń i wykluczeń, ma swoje źródła w niezrozumieniu i niedostatkach wiedzy, z dopalaniem w postaci braku empatii. I w przypadku terfizmu można powiedzieć, że jest to ignorancja, którą terfki noszą z wielką dumą.

Jednym z powodów wzrostu popularności terfizmu w Polsce jest pozycja utytułowanych feministek, walczących o równość wszystkich ludzi, jaką przez lata zdobyły sobie aktywistki, które teraz okazują się być terfkami. Na tej swojej pozycji są w stanie całkiem daleko zajechać - chociażby do wywiadów w dużych mediach. Trochę to rozumiem tak: przez lata jakieś nazwisko kojarzyło się z lewicowymi poglądami, z walką z patriarchatem, walką o prawa człowieka. I pewnego dnia te zasłużone feministki okazują się być terfkami. Niełatwo od razu jasno wypunktować transfobiczne postawy u takich osób, a ich wcześniejsze działania po dobrej stronie mocy stają się dla nich przepustką do błyszczenia w mediach z transfobią. I to jest niebezpieczne. 

Inna sprawa, że dzieje się to w ruchu feministycznym, z którym transaktywizm szedł ręka w rękę od samego początku. Terfizm jest głośny i widoczny, ale większość inicjatyw feministycznych jest transinkluzywna i osoby trans odgrywają w nich dużą rolę.

W środowisku studenckim dużym sukcesem było kilka miesięcy temu wprowadzenie na Uniwersytecie Jagiellońskim dzięki organizacji TęczUJ specjalnej nakładki, która umożliwia osobom transpłciowym i niebinarnym używanie w systemach uczelnianych swoich prawdziwych danych. Co sądzicie o tej akcji?

Grzegorz: Uważam że to bardzo sprawiedliwe wyrównanie szans dla studentów. Osoba transpłciowa na studiach ma się skupić na swoim studenckim życiu i nauce (tak, w tej kolejności!), a nie cierpieć z powodu dysforii społecznej z powodu funkcjonowania na studiach. Cierpieć z powodu nieprawidłowych odmian czasowników, cierpieć z powodu używania nieprawidłowego imienia. Niektórzy mają siłę, by ciągle poprawiać inne osoby, ale niektóre osoby tej siły nie mają i nie mają (już) siły, by walczyć o to z całym światem. Niektóre osoby bez takiej nakładki zrezygnowały ze studiów, ponieważ nie były w stanie znieść takiego poniżenia i braku szacunku. 



Medialny sukces nakładki Uniwersytetu Jagiellońskiego tworzy pewne nowe możliwości i standardy, pokazuje szkołom i innym uczelniom: UJ dał radę to zrobić, wy też możecie!

Dużo mówi się o dyskryminacji, transfobii czy dysforii płciowej w odniesieniu do osób transpłciowych. Jednak mimo wszystko jest sporo takich ludzi, którzy potrafią cieszyć się z życia i być dumnym ze swojej tożsamości. Jakie są zatem jej pozytywne aspekty?

Grzegorz: Dla mnie pozytywne aspekty transpłciowości to przede wszystkim odwaga do bycia sobą. Osoby transpłciowe przechodzą swoją indywidualną drogę uświadomienia sobie swojej transpłciowości. Na podstawie własnych emocji i przeżyć zawsze mówiłem o tranzycji jako o decyzji. Dla mnie tranzycja była decyzją - czy jestem gotowy, by zacząć ten proces? Czy świat jest gotowy na moją tranzycję? Orientacja innych ludzi jest niewidoczna - dopóki osoba sama nam o niej nie powie lub nie przedstawi swojej osoby partnerskiej. A transpłciowość? Nie ukryje przed rodzicami i przyjaciółmi tranzycji - to widoczny proces, który wymaga odwagi.

Pozytywny aspekt tranzycji to uczucie spełnienia. W końcu jestem sobą. Nie odgrywam żadnej roli. W końcu jestem wolny. Nareszcie wiem i rozumiem, o co mi chodziło w przeszłości.

Jeśli chodzi stricte o działalność Trans-Fuzji, co uważacie za Wasz największy dotychczasowy sukces (sukcesy)?

Grzegorz: Nazwałbym to ciągłymi sukcesami dnia codziennego. Każda pomoc osobie transpłciowej to sukces. Pomaganie innym jest dla mnie powodem, dla którego zaangażowałem się w widoczność i aktywizm. Kiedy ja zaczynałem, nie miałem kogoś, kto by mi pomógł. Informacje przeczytane w internecie były dla mnie niewystarczające i nie zgadzały się z moimi potrzebami odnośnie tranzycji. Czasami informację musiałem wyszarpywać z obcych mi osób przez pośrednictwo znajomych. Chcę być dla innych osób pewnym drogowskazem, zbiorem informacji o bezpiecznej tranzycji. Robię to przez pośrednictwo swojego FP Angry Trans i byciem administratorem Grupy Wsparcia dla Osób transpłciowych, ale Fundacja dopiero dała mi jeszcze szersze możliwości pomagania innym. Każda odpowiedź na pytanie, każda przekazana informacja, każda osoba na grupie wsparcia, każda konsultacja psychologiczna i prawnicza to dla mnie najważniejsze sukcesy.

Jakie działania planujecie na najbliższy czas?

Emilia: Staramy się nadążać za rosnącym zapotrzebowaniem na wsparcie psychologiczne. Monitorujemy, co dzieje się w temacie praw osób transpłciowych w Polsce i na świecie. Informujemy o tym za pośrednictwem naszych mediów społecznościowych, które w ostatnim czasie intensywnie rozwijamy. Bardzo ważnym działaniem na czas najbliższy jest badanie “Transpłciowa społeczność a COVID-19 - jak sobie radzimy, czego potrzebujemy?” Będzie to jak dotąd najbardziej kompleksowe badanie społeczne adresowane do transpłciowej społeczności w Polsce. Chcemy dzięki niemu przyjrzeć się zmianom, jakie zaszły w życiu społeczności w ciągu ostatniego roku i zorientować się, w jakim kierunku powinniśmy_nnyśmy dalej rozwijać naszą działalność. Poza tym, plany planami, ale strasznie bym już chciała pójść na jakiś marsz równości. I pewnie nie ja jedna. Mam nadzieję, że już niedługo będziemy mieć szansę spotkać się w lepszych okolicznościach.

Wesprzyj Queer.pl - najstarszy portal LGBT w Europie

Dziś bardziej niż kiedykolwiek potrzebujemy własnego głosu w Internecie. Daliśmy radę przez 24 lata - z Waszą pomocą przetrwamy także ten ciężki okres. Równocześnie utrzymanie takiego projektu jeszcze nigdy nie było tak trudne.

Zobacz jak wspomóc QUEER.PL

Emilia Wiśniewska - Prezeska Zarządu Fundacji Trans-Fuzja, Koordynatorka Rzecznictwa. Współprowadzi spotkania grup wsparcia dla osób transpłciowych, szkolenia, przybliża tematykę transpłciowości i sytuacji osób transpłciowych w mediach. Wcześniej w Fundacji pracowała na stanowisku Koordynatorki Biura. Niegdyś związana również z ruchem skłoterskim i anarchistycznym oraz różnymi organizacjami LGBT i queerowymi grupami nieformalnymi, wolontariuszka Fundacji Trans-Fuzja w początkach jej istnienia, niepraktykująca (chwilowo) dziennikarka radiowa. Z wykształcenia kulturoznawczyni. Po godzinach pracy zajmuje się historią II wojny światowej i tematyką chrześcijaństwa akceptującego osoby LGBTQIAP.

Grzegorz Żak - osoba członkowska Zarządu Fundacji Trans-Fuzja, artysta graficznie spełniający się w Fundacji. Ogarniacz społeczności krakowskiej. Administrator Grupy Wsparcia dla osób Transpłciowych na Facebooku, autor FanPage Angry Trans, gdzie edukuje o kwestiach transpłciowych i opisuje swoją drogę tranzycji, współtwórca filmików na kanale YouTube Transbros. Dawny członek zarządu, aktualnie członek honorowy, Federacji Znaki Równości. W tworzeniu Krakowskiego Centrum Równości DOMEQ jego głównym celem było zadbanie o to by osoby transpłciowe czuły się bezpiecznie i były włączane w życie społeczności. W wolnym czasie gracz (komputerowy i klawiszowy), cosplayer, artysta.