Moda: Krótka historia spodni

Przez bardzo długi czas mężczyźni byli przekonani, że spodnie są typowo męskim atrybutem. Kiedy Niemiec chce powiedzieć że to kobieta rządzi w domu, mówi: "ona nosi spodnie". Takie szowinistyczne poglądy to już dziś przeżytek. Spodnie noszą równie chętnie kobiety i mężczyźni, a męska magia tego przyodziewku prysła jak sen jaki złoty, kiedy przypomniano - że wzięły się właściwie z... rajtuzów, czyli długich pończoch zszytych z majtkami. Stąd też polska nazwa "spodnie" a nie - "wierzchnie" (choć tak byłoby logiczniej).

Pra-spodnie pojawiły się prawdopodobnie już w epoce brązu. Były to wełniane rajtki, przytrzymywane postronkiem w talii i związane sznurkiem wokół kostek. Z tego dość pokracznego wynalazku zrodziły się dużo później pra-szorty, noszone chętnie przez wojowników plemion germańskich. Dopiero około trzech tysięcy lat temu ta część garderoby zaczęła przypominać spodnie do jazdy konnej - takie jakie noszone są dziś. Z licznych wizerunków wiemy, że takie spodnie jeździeckie nosili wojowniczy Scytowie, którzy żyli na azjatyckich stepach na długo przed Tatarami. Mieli oni niezwykle bogatą kulturę. W kurhanach zmarłych wodzów scytyjskich, archeolodzy znaleźli wazy z wyrazistymi scenami życia ludu, który większość czasu spędzał w siodle. Spodnie nosili także Sarmaci - od których szlachta polska usiłowała wywieść swoje pochodzenia a także plemiona greckie. No i oczywiście - Persowie. Z malunków na greckich wazach wiemy, że to właśnie z Persji i poprzez Kaukaz, spodnie dotarły do Europy.

Grecy i Rzymianie nosili - jak wiemy - togi lub tuniki. Wiele elementów tego stroju przetrwało w formie odzieży liturgicznej kapłanów kościołów chrześcijańskich. Jeszcze w IV wieku po Chrystusie, rzymscy legioniści nosili spódniczki. Kiedy jednak nieśmiało zaczęli ubierać dużo praktyczniejsze i cieplejsze rajtuzy - zabronili im tego cesarze Honorius i Arkadius specjalnym edyktem nazywając spodnie "strojem barbarzyńców". Oczywiście - nie chodziło wcale o modę, tylko o wygodę. Rzymskie legiony dotarły do zimnych krain środkowej Europy, gdzie zimy bywały bardzo surowe. Chłód dokuczał półnagim legionistom, którzy na dodatek musieli nosić sandały zamiast chroniących stopy solidnych butów. Rzymskie podboje sprawiły jednak, że osiedlający się na zdobytych terenach żołnierze, zaczęli przejmować miejscowe obyczaje.

Przeniesienie stolicy imperium do Konstantynopola i uznanie chrześcijaństwa za religię państwową spodniom (niestety) nie posłużyło. Cesarz Justynian (518-527), który odzyskał niemal wszystkie krainy dawnego mocarstwa (oprócz Galii) zainicjował renesans kultury antycznej. Kościół odegrał w tym procesie wielką rolę, ponieważ dogmat grzechu pierworodnego, a co za tym idzie uznanie seksualności za obszar "nieczysty", zmusił do noszenia ubiorów sięgających do samej ziemi i całkowicie zakrywających ciało. Nogi - jako widoczna część ciała - zniknęły z widoku na całe stulecia. Odkryto je dopiero w późnym średniowieczu, kiedy kulturę zaczęła na powrót przepajać zmysłowość.

®OME©