Krzysztof Charamsa

W 2015 roku światowe media obiegła informacja o publicznym coming oucie wysokiego rangą urzędnika Watykanu. Był nim polski teolog Krzysztof Charamsa, który ujawnił, że jest gejem i żyje w związku. Jego decyzja wywołała wstrząs w Kościele katolickim i zapoczątkowała międzynarodową debatę na temat stosunku tej instytucji do osób LGBT.

Kim jest Krzysztof Charamsa? Droga do Watykanu

Urodzony 5 sierpnia 1972 roku w Gdyni, Krzysztof Charamsa został wyświęcony na księdza w diecezji pelplińskiej. Jego kariera naukowa i kościelna rozwijała się bardzo dynamicznie. Specjalizował się w teologii systematycznej i fundamentalnej, a swoje życie zawodowe związał z Rzymem.

Przez lata pracował w jednym z najważniejszych urzędów Stolicy Apostolskiej – Kongregacji Nauki Wiary, odpowiedzialnej za doktrynę Kościoła. W latach 2011–2015 pełnił funkcję drugiego sekretarza Międzynarodowej Komisji Teologicznej. Był także cenionym wykładowcą na papieskich uczelniach, w tym na Papieskim Uniwersytecie Gregoriańskim.

Przełomowy coming out w Rzymie

Momentem zwrotnym w jego życiu był 2 października 2015 roku. Tuż przed rozpoczęciem w Watykanie Synodu Biskupów poświęconego rodzinie, Charamsa zwołał konferencję prasową. W jej trakcie, a także w wywiadach dla mediów, publicznie ogłosił, że jest osobą homoseksualną.

Przedstawił również swojego partnera, Katalończyka Eduarda Planasa. Wybór daty nie był przypadkowy – teolog chciał w ten sposób zwrócić uwagę uczestników synodu na sytuację osób LGBT w Kościele i przedstawić listę postulatów dotyczących zmiany nauczania.

„To Kościół potrzebuje coming outu”

W rozmowach z dziennikarzami Charamsa określał siebie jako „szczęśliwego i dumnego księdza geja”, który pragnie żyć w zgodzie z własnym sumieniem. Wprost oskarżał Kościół katolicki o „wszechobecną i ślepą homofobię”, która rani i wyklucza wiele osób.

Szczególnie krytycznie odnosił się do dokumentu Kongregacji Wychowania Katolickiego z 2005 roku. Dokument ten zakazuje przyjmowania do seminariów i udzielania święceń kapłańskich kandydatom o skłonnościach homoseksualnych. Charamsa nazwał te wytyczne „nieludzkimi”. Jak stwierdził, to „Kościół potrzebuje coming outu”, by zmierzyć się z własną hipokryzją.

Błyskawiczna reakcja i konsekwencje

Reakcja Stolicy Apostolskiej była natychmiastowa. Jeszcze tego samego dnia rzecznik Watykanu, Federico Lombardi, ogłosił, że Krzysztof Charamsa zostanie odwołany ze wszystkich pełnionych funkcji. Jego działania określono jako nieodpowiednie i niemożliwe do pogodzenia z zajmowanymi stanowiskami.

21 października 2015 roku biskup diecezji pelplińskiej, Ryszard Kasyna, nałożył na niego karę suspensy „a divinis”. Oznacza ona zakaz wykonywania jakichkolwiek czynności kapłańskich, w tym udzielania sakramentów, oraz noszenia stroju duchownego. Formalnie Charamsa pozostał księdzem, lecz zawieszonym w swoich prawach.

Działalność po opuszczeniu Kościoła

Po tych wydarzeniach Krzysztof Charamsa zamieszkał z partnerem w Barcelonie. Stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych w Europie krytyków nauczania Kościoła katolickiego na temat homoseksualności. Publikuje książki i artykuły, w których zarzuca instytucji hipokryzję i strukturalną homofobię.

Jego postać budzi skrajne emocje. Dla części środowisk liberalnych i LGBT jego coming out był aktem odwagi i ważnym głosem z wnętrza Kościoła. Z kolei w kręgach konserwatywnych jest często przedstawiany jako postać kontrowersyjna, która dokonała prowokacji wymierzonej w Watykan.