Związki partnerskie w Polsce? To możliwe!

Od 2004 roku, gdy w Polsce pojawił się pierwszy projekt ustawy o związkach partnerskich minęło 11 lat. Pięć par gejów i lesbijek stwierdziło, że nie ma co liczyć na polskich polityków i zdecydowało się wziąć sprawy w swoje ręce. Przy wsparciu prawników, którzy zawiązali Koalicję na Rzecz Związków Partnerskich, podejmą działania sądowe mające na celu wprowadzenie zmian w polskim prawie. Wspólnymi siłami chcą doprowadzić do historycznego wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, który zobowiąże Polskę do przyjęcia przepisów umożliwiających zawieranie związków par osób tej samej płci - informuje Kampania Przeciw Homofobii.

Głównym powodem, dla którego zdecydowały się zaangażować w walkę o związki partnerskie jest potrzeba zapewnienia bezpieczeństwa sobie oraz swoim bliskim. Chcą żyć godnie i nie widzą powodu, dla którego mają być traktowane nierówno wobec prawa. Jedną z par, które są gotowe na przejście drogi od urzędu stanu cywilnego do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka są m.in. żyjące razem od 4 lat Cecylia Przybyszewska i Barbara Starska z Łodzi. Zapytane o przyczynę swojego zaangażowania w działania koalicji odpowiadają: "Chcemy żyć godnie i czuć się pełnoprawnymi obywatelkami Polski, którą tak bardzo kochamy. Chcemy być rodziną nie tylko w oczach bliskich, ale także w obliczu prawa". Nie inaczej jest w przypadku Krzysztofa Łosia i Grzegorza Lepianki z Warszawy – pary z 13-letnim stażem. Jak mówią: "Walczymy o nasze prawa, bo potrzebujemy od państwa gwarancji bezpieczeństwa w sprawach fundamentalnych dla funkcjonowania naszej rodziny. W litygacji strategicznej widzimy szansę na to, aby Polska zobaczyła, że zmuszanie par homoseksualnych do życia na tzw. kocią łapę jest bezdusznym odbieraniem im prawa do życia w poczuciu bezpieczeństwa".

Czym jest litygacja strategiczna? Działaniem prawnym prowadzonym w interesie publicznym z zamiarem uzyskania jak największego rozgłosu i wpływu na rozstrzygnięcie ważnej społecznej kwestii. Polega na wszczynaniu lub przystępowaniu do toczącego się postępowania, zwykle przed sądem, w celu kształtowania systemu prawnego poprzez m.in. precedensy. Pary najpierw udadzą się do urzędów stanu cywilnego po oświadczenia, że chcą zawrzeć związek małżeński i że nie ma ku temu przeciwwskazań. W razie uzyskania decyzji odmownych, działania Koalicji skupią się na weryfikacji ich prawidłowości przy wykorzystaniu wszystkich dostępnych w Polsce środków odwoławczych, a finalnie – w razie ich nieskuteczności – poprzez wniesienie skarg do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Ostatecznym celem działania Koalicji jest doprowadzenie do przyjęcia w polskim prawie przepisów gwarantujących możliwość sformalizowania związków tworzonych przez pary jednopłciowe.

"Obecnie istniejąca prawna ochrona związków osób tej samej płci nie tylko nie gwarantuje podstawowych potrzeb pary żyjącej w stabilnej relacji, ale nie daje także wystarczającej pewności" - orzekł w lipcu Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu we włoskiej sprawie Oliari i Inni przeciw Włochom, dodając, że Włochy powinny wprowadzić "cywilne związki partnerskie lub rejestrowane partnerstwa", które "będą najodpowiedniejszym rozwiązaniem dla par jednopłciowych". Orzeczenie to dało nadzieję wszystkim parom jednopłciowym w Polsce.

Do grona prawników i prawniczek wchodzących w skład Koalicji należą zarówno przedstawiciele organizacji pozarządowych: Paweł Knut (Kampania Przeciw Homofobii), Dorota Pudzianowska (Helsińska Fundacja Praw Człowieka) oraz Krzysztof Śmiszek (Polskie Towarzystwo Prawa Antydyskryminacyjnego), jak i prawnicy i prawniczki praktykujący w kancelariach prawnych: r.pr. Marcin Górski (Tataj Górski Adwokaci), Krystian Legierski, adw. Małgorzata Mączka-Pacholak, adw. Paweł Osik, adw. Mikołaj Pietrzak i r. pr. Ewa Ryczko (cała czwórka z kancelarii Pietrzak Sidor & Wspólnicy) oraz r. pr. Marcin Wojciechowski. Organizacyjną opiekę nad działaniami Koalicji zapewnia Maja Korzeniewska (Stowarzyszenie Miłość Nie Wyklucza).

(kph/red)